Vào mùa khô, Hà Nội chuẩn bị các phương án ứng phó ô nhiễm
Trước nguy cơ ô nhiễm không khí gia tăng trong mùa khô, Hà Nội xác định tập trung kiểm soát 3 nguồn phát thải.
Hà Nội kiểm soát chặt 3 nguồn phát thải trong mùa ô nhiễm
Tại Hà Nội, kế hoạch được thực hiện trong việc kiểm soát 3 nguồn phát thải chính gồm: giao thông, hoạt động xây dựng và đốt mở không kiểm soát; đồng thời triển khai vùng phát thải thấp, thúc đẩy giao thông xanh và tăng cường phối hợp liên vùng nhằm cải thiện chất lượng không khí.
Ngày 8/10, tại họp báo thông tin về tình hình kinh tế - xã hội quý III/2026 do Thành phố Hà Nội. Đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, ô nhiễm không khí trên địa bàn thành phố chủ yếu là bụi mịn PM2.5. Trong giai đoạn 2023-2025, nồng độ PM2.5 trung bình năm thường xuyên trên 40 µg/m³; riêng năm 2025 lên tới 48,5 µg/m³. Tình trạng ô nhiễm tập trung chủ yếu vào mùa khô, từ khoảng tháng 9 năm trước đến tháng 4 năm sau.
Kết quả theo dõi trong 9 tháng đầu năm 2026 cho thấy chất lượng không khí của Hà Nội đã có những cải thiện so với cùng kỳ năm trước. Từ ngày 1/1 đến 29/9/2026, tỉ lệ số ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình đạt 74,42%, gần đạt mục tiêu trên 75% cho cả năm 2026. Nồng độ PM2.5 trung bình ngày ở mức 37,89 µg/m³, thấp hơn giới hạn 45 µg/m³ theo QCVN 05:2023/BTNMT.
Tuy nhiên, kết quả này chưa đồng nghĩa với việc Hà Nội đã hoàn toàn đạt yêu cầu về chất lượng không khí. Theo dõi chuyên môn cho thấy các đợt ô nhiễm thường bắt đầu xuất hiện từ tháng 10, đặc biệt trong mùa khô từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau.
Đây cũng là giai đoạn thành phố xác định nguy cơ ô nhiễm không khí ở mức cao và cần tập trung các giải pháp kiểm soát.
Tập trung đợt cao điểm kiểm soát ô nhiễm không khí
Kế hoạc của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đưa ra là tập trung kiểm soát ô nhiễm không khí theo 3 nhóm nguồn phát thải chính.
Đối với nguồn phát thải từ giao thông, đặc biệt là bụi cuốn từ mặt đường do phương tiện giao thông tại những khu vực có mật độ phương tiện cao, cần có những phương án kiểm soát phương tiện, nhằm giảm phát thải từ hoạt động giao thông.
Nguồn thứ hai là bụi phát sinh từ hoạt động xây dựng. Hà Nội đang triển khai nhiều công trình, do đó hoạt động phá dỡ, thi công xây dựng và vận chuyển vật liệu nếu không được kiểm soát tốt có thể làm phát sinh lượng bụi lớn. Do vậy, Thành phố cũng đưa ra các yêu cầu với các chủ đầu tư, đơn vị thi công và cơ quan quản lý được yêu cầu tăng cường giám sát, thực hiện nghiêm các biện pháp che chắn, phun nước, rửa phương tiện trước khi ra, vào công trường, hạn chế tối đa phát tán bụi ra môi trường.
Ô nhiễm không khí là nguyên nhân chính dẫn tới các bệnh về đường hô hấp tại Hà Nội mùa này. Ảnh minh họa: PV.
Nguồn thứ ba là hoạt động đốt mở không kiểm soát, nhất là trong mùa thu hoạch. Thành phố yêu cầu tăng cường sự giám sát của người dân, doanh nghiệp; đồng thời đề nghị chính quyền địa phương kiểm tra chặt chẽ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Hệ thống giám sát đốt hở đang được vận hành, các địa phương cũng được đôn đốc tăng cường kiểm tra, xử lý.
Qua rà soát đợt 1, thành phố xác định 53 cơ sở gây ô nhiễm cần xử lý hoặc di dời. Trong tháng 3/2026, thành phố đã kiểm tra 7 cơ sở, yêu cầu 2 cơ sở dừng sản xuất, di dời và 1 cơ sở đã hoàn thành việc này. Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành xử lý các cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng trước ngày 31/12/2030.
Các yêu cầu khác để toàn dân phối hợp ngăn ngừa ô nhiễm môi trường
Thành phố cũng yêu cầu toàn bộ 126 xã, phường, đặc biệt là các đơn vị quản lý giao thông, tăng cường kiểm soát công tác vệ sinh đường phố, tưới, rửa đường phù hợp với tình hình thực tế. Trong mùa khô, khi nguy cơ ô nhiễm không khí gia tăng, tần suất thực hiện các biện pháp này sẽ được tăng cường nhằm giảm bụi phát sinh từ mặt đường.
Thúc đẩy vùng phát thải thấp, chuyển đổi giao thông xanh
Đáng chú ý, Hà Nội đang triển khai các giải pháp nhằm giảm phát thải từ hoạt động giao thông. Việc thí điểm vùng phát thải thấp tại phường Hoàn Kiếm từ ngày 1/7 đã cho thấy nhiều kết quả tích cực sau khoảng 2 tháng triển khai, người dân và doanh nghiệp nhìn chung đồng thuận với chủ trương này.
Cùng với vùng phát thải thấp, thành phố đang đẩy mạnh chuyển đổi giao thông xanh và đã thực hiện kiểm định khí thải ô tô từ ngày 1/3.
Đến nay, toàn thành phố có 2.313 vị trí trạm sạc với 10.209 cổng sạc và khoảng 1.650 tủ đổi pin. Đối với xe buýt, Hà Nội có 156 tuyến với 1.977 phương tiện; trong đó đã chuyển đổi 875 xe, gồm 736 xe điện và 139 xe CNG, đạt 44,3%, vượt kế hoạch năm 2026.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi giao thông xanh vẫn còn nhiều việc phải làm. Riêng trong Vành đai 1, xe mô tô chạy xăng vẫn chiếm khoảng 94-97%, trong khi ô tô chạy xăng chiếm khoảng 75 đến trên 80%.
Có thể nói, với những biện pháp kịp thời về chuyển đổi xanh, tổ chức giao thông và chuyển đổi phương tiện, Thành phố đã có những bước phù hợp để bảo đảm công tác bảo vệ môi trường trước nguy cơ ô nhiễm trong mùa hanh khô và bụi mịn sắp tới.
Trong thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội sẽ tiếp tục tham mưu xây dựng kế hoạch tăng cường thực hiện các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí trên địa bàn thành phố, dự kiến ban hành trong tháng 10/2026.
Việc triển khai đồng thời các giải pháp kiểm soát nguồn phát thải, thí điểm vùng phát thải thấp và thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh được kỳ vọng sẽ góp phần hạn chế các đợt ô nhiễm trong mùa khô, từng bước cải thiện chất lượng không khí và hướng tới mục tiêu phát triển Thủ đô xanh, bền vững.
