Vì khối ngoại thoái vốn 9.000 tỉ, vốn hóa Vinamilk bị 'thổi bay' 7.700 tỉ đồng?

Vốn hóa “bốc hơi” hơn 7.700 tỉ đồng một cách dễ dàng

Trước phiên giao dịch ngày 23.1, cổ phiếu VNM đang ở mức giá 70.900 đồng. Với 2.089.955.455 cổ phiếu đang lưu hành, giá trị vốn hóa của Vinamilk tại thời điểm đó là hơn 148.100 tỉ đồng.

Tuy nhiên vào phiên giao dịch, giá cổ phiếu VNM đã nhanh chóng giảm mạnh. Cùng với đó, lực bán mạnh từ khối ngoại cũng góp phần kéo giá cổ phiếu này đi xuống trong phiên. Kết phiên, VNM là 1 trong 19 mã cổ phiếu vốn hóa lớn trong nhóm VN30 giảm giá. Với biên độ giảm 3.700 đồng tương ứng mức giảm 5,2%, giá cổ phiếu VNM cuối phiên về lại mức giá 67.200 đồng.

Cần biết rằng trước đó, VNM đã có một mạch tăng giá kéo dài từ phiên giao dịch đầu tiên của năm mới 2026 ngày 5.1. Từ mức giá 60.300 đồng khi đó, VNM đã tăng một mạch lên mức giá 70.900 đồng tại phiên giao dịch ngày 22.1. Tổng cộng, mã cổ phiếu này đã tăng 10.600 đồng, tương ứng mức tăng gần 17,6%, kéo theo vốn hóa tăng hơn 22.200 tỉ đồng. Đây có thể xem là một mức tăng nóng diễn ra trong vòng chỉ hơn 2 tuần một chút.

Thế nhưng, đà tăng đã bị cắt đứt trong phiên giao dịch ngày 23.1 khi giá VNM lao dốc mạnh. Kết phiên, với mức giảm 5,2%, vốn hóa Vinamilk bị “thổi bay” tương ứng hơn 7.700 tỉ đồng.

Điều đáng nói là, diễn biến giá lao dốc của cổ phiếu VNM diễn ra ngay sau khi trên truyền thông có thông tin rằng, một trong những cổ đông lớn nước ngoài tại Vinamilk đã công bố kế hoạch thoái sạch vốn tại doanh nghiệp sữa số 1 Việt Nam, với tổng số lượng cổ phiếu sẽ sang tay là 125,76 triệu, tương ứng 6,02% vốn điều lệ tại Vinamilk.

“Tại anh hay tại ả”?

Tổ chức ngoại đang có kế hoạch sang tay hơn 125 triệu cổ phiếu VNM là Platinum Victory - công ty con của Jardine Cycle & Carriage (JC&C), thuộc Tập đoàn Jardine Matheson. Thời gian giao dịch dự kiến từ ngày 28.1-26.2.2026, thông qua phương thức thỏa thuận và/hoặc khớp lệnh trên sàn. Nếu thương vụ này hoàn tất, JC&C sẽ chính thức rút khỏi Vinamilk sau hơn 8 năm giữ vai trò cổ đông lớn.

Dư luận đang đổ dồn vào tỉ phú Thái Lan - Charoen Sirivadhanabhakdi. Vị tỉ phú này hiện kiểm soát công ty F&N Dairy Investments, là doanh nghiệp ngoại đã từng hoàn tất thương vụ mua thỏa thuận hơn 96 triệu cổ phiếu VNM tương ứng 4,6% vốn tại Vinamilk từ Platinum Victory vào cuối năm 2025. Giá trị thương vụ khoảng 6.000 tỉ đồng, tương đương 228 triệu USD.

Với động thái mới từ Platinum Victory, dư luận cho rằng tỉ phú Thái Charoen Sirivadhanabhakdi đang có cơ hội để nâng tỉ lệ cổ phần tại Vinamilk bằng cách mua lại hơn 125 cổ phiếu từ Platinum Victory. Theo quy định, việc bán ra của Platinum Victory phải đăng ký và công bố. Tuy nhiên theo giới chuyên môn, một khi quyết định sang nhượng lượng cổ phiếu lớn như vậy, khả năng là sẽ thông qua giao dịch thỏa thuận trên sàn giao dịch chứng khoán TP.HCM – HoSE, và đối tác nhận chuyển nhượng cho dù nếu chưa công bố thì cũng đã được chọn lựa xong chứ không phải chờ “nước đến chân mới nhảy”.

Và theo thông lệ từ nhiều vụ chuyển nhượng cổ phiếu giữa các tổ chức ngoại với nhau thông qua giao dịch thỏa thuận một lượng lớn cổ phiếu, giá mua bán được chốt thường cao hơn thị giá giao dịch khớp lệnh tại thời điểm đó.

Với mước giá 70.900 tại thời điểm ngày 22.1, lượng cổ phiếu trên có giá hơn 8.900 tỉ đồng. Còn với mức giá 67.200 đồng mỗi cổ phiếu VNM vào cuối phiên giao dịch ngày 23.1, lượng cổ phiếu trên có giá trị tương ứng hơn 8.450 tỉ đồng, bị “bốc hơi” hơn 450 tỉ đồng.

Lúc này, chưa biết đích xác khoản tiền “khủng” hơn 7.700 tỉ đồng bị “bốc hơi” do nguyên nhân nào. Tuy nhiên, nguyên nhân chỉ có thể do 1 trong 2 yếu tố sau: Một là VNM đã tăng giá nóng trong khoảng 2 tuần qua, giờ đến lúc bị điều chỉnh lại. Hai là thông tin Platinum Victory thoái vốn hoàn toàn khỏi Vinamilk. Một khả năng thứ ba được cho rằng có xác suất cao nhất, đó là sự tổng hợp và cộng hưởng từ cả 2 yếu tố trên, dẫn đến giá cổ phiếu VNM đã rớt thảm và vốn hóa bị thổi bay hơn 7.700 tỉ đồng.

Một thương vụ thoái vốn thông qua sang nhượng cổ phiếu trị giá khoảng 9.000 tỉ đồng đã có thể thổi bay mức vốn hóa hơn 7.700 tỉ đồng (bằng 86,5%) và có thể còn hơn thế nữa. Mới thấy rằng, thông tin trên thị trường chứng khoán nhiều khi cuốn bay mức vốn hóa ngàn tỉ đồng của doanh nghiệp một cách dễ dàng.

Thế Lâm