Vì sao Google muốn đưa AI lên không gian?

Ngày 24-9, Google cho biết sẽ phóng một vệ tinh thử nghiệm vào tuần tới, đánh dấu lần đầu công ty kiểm tra chip AI trên quỹ đạo.

Kế hoạch này nằm trong Dự án Suncatcher, nghiên cứu khả năng xây dựng hạ tầng điện toán AI quy mô lớn trong không gian.

Biểu tượng của Google. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo kế hoạch, vệ tinh nguyên mẫu mang các bộ xử lý Tensor (TPU) của Google sẽ được đưa lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp trong chuyến phóng Transporter-18 của SpaceX, với sự hợp tác của Planet Labs.

Google sẽ kiểm tra khả năng phần cứng chịu lực khi phóng, bức xạ và nhiệt độ khắc nghiệt, đồng thời đánh giá khả năng hoạt động ổn định của chip trong môi trường không gian.

Một trong những lý do Google nghiên cứu điện toán trong không gian là nguồn năng lượng Mặt Trời.

Theo Google Research, tại quỹ đạo phù hợp, các tấm pin Mặt Trời có thể tạo ra lượng điện cao tới 8 lần so với trên Trái Đất, đồng thời có thể nhận ánh sáng gần như liên tục, qua đó giảm nhu cầu sử dụng pin dự phòng.

Google phác thảo 1 mạng lưới vệ tinh mang chip TPU, sử dụng năng lượng Mặt Trời và kết nối với nhau bằng liên kết quang học để cùng xử lý các tác vụ AI.

Ý tưởng này nhằm giảm sự phụ thuộc của hạ tầng AI vào nguồn điện và một số tài nguyên trên mặt đất.

Tuy nhiên, việc đưa chip AI lên quỹ đạo không đơn giản như xây dựng trung tâm dữ liệu trên mặt đất.

Trong môi trường chân không, các phương pháp làm mát bằng luồng không khí thông thường không thể sử dụng. Hiện, Google thử nghiệm hệ thống kết hợp ống dẫn nhiệt và bộ tản nhiệt để đưa nhiệt từ các chip ra môi trường xung quanh.

Bức xạ cũng là vấn đề đáng chú ý, bởi có thể gây lỗi dữ liệu hoặc ảnh hưởng đến thiết bị điện tử.

Bên cạnh đó, nếu muốn nhiều vệ tinh phối hợp xử lý một khối lượng công việc AI lớn, chúng phải trao đổi dữ liệu với tốc độ rất cao.

Google đang nghiên cứu các liên kết quang học giữa vệ tinh và dự kiến phóng thêm 2 vệ tinh vào năm 2027 để thử nghiệm công nghệ này.

Nếu thành công, Dự án Suncatcher có thể mở ra một hướng tiếp cận mới đối với bài toán mở rộng năng lực tính toán AI, đó là dùng những cụm vệ tinh sử dụng năng lượng Mặt Trời để thực hiện một phần hoạt động điện toán trên quỹ đạo.