Vì sao hai thế hệ không thể hiểu nhau khi nói về thần tượng?

Cha mẹ thấy lãng phí, con cái lại thấy xứng đáng

Hai đêm concert có sự góp mặt của các thành viên BIGBANG tại Hà Nội vừa qua không chỉ khiến cộng đồng người hâm mộ K-pop sôi động mà còn gợi lên những cuộc tranh luận quen thuộc về văn hóa thần tượng.

Trên mạng xã hội, bên cạnh những hình ảnh khán giả xúc động, bật khóc khi được gặp nghệ sĩ yêu thích, không khó để bắt gặp những ý kiến trái chiều về việc người trẻ sẵn sàng chi hàng triệu đồng mua vé, di chuyển từ tỉnh thành khác đến Hà Nội, thậm chí dành nhiều giờ xếp hàng chỉ để tham dự một đêm nhạc.

Với một bộ phận phụ huynh, đó là khoản chi tiêu không cần thiết. Họ cho rằng số tiền ấy có thể dành để tiết kiệm, chăm lo gia đình hoặc phục vụ những nhu cầu thiết thực hơn. Nhưng với người hâm mộ, giá trị của một tấm vé không chỉ nằm ở vài giờ thưởng thức âm nhạc.

Đặc biệt, với thế hệ 9X từng lớn lên cùng những ca khúc của BIGBANG, việc được trực tiếp nghe thần tượng biểu diễn còn là cơ hội thực hiện giấc mơ từ thời niên thiếu. Khi còn đi học, họ chỉ có thể nhìn nghệ sĩ qua màn hình máy tính, dành dụm tiền mua đĩa nhạc hay poster. Đến khi trưởng thành, có khả năng tự chủ tài chính, họ mới thực hiện được mong muốn năm nào.

Sự khác biệt ấy khiến cùng một hành động nhưng mỗi thế hệ lại có cách lý giải riêng. Cha mẹ nhìn thấy số tiền đã bỏ ra, còn con cái nhìn thấy giá trị tinh thần mà trải nghiệm ấy mang lại.

Ảnh minh hoạ

Thực tế, mâu thuẫn về thần tượng không chỉ xuất hiện khi con cái còn ở tuổi vị thành niên. Ngay cả những người đã ngoài 30 tuổi, có công việc và gia đình riêng, đôi khi vẫn phải đối diện với những câu hỏi như: "Lớn rồi còn mê ca sĩ?", "Có gì mà phải khóc?" hay "Sao không dành tiền làm việc có ích hơn?".

Những câu nói tưởng chừng chỉ là lời nhận xét lại có thể khiến người nghe cảm thấy sở thích và cảm xúc của mình không được tôn trọng.

Khoảng cách thế hệ không chỉ nằm ở tuổi tác

Một trong những nguyên nhân nằm ở sự khác biệt về môi trường trưởng thành, điều kiện sống và quan niệm giá trị. Nhiều bậc phụ huynh từng trải qua giai đoạn kinh tế khó khăn, khi việc tiết kiệm và bảo đảm cuộc sống gia đình được đặt lên hàng đầu. Bởi vậy, họ có xu hướng đánh giá một khoản chi tiêu dựa trên tính thiết thực và lợi ích lâu dài.

Trong khi đó, người trẻ ngày nay có nhiều cơ hội tiếp cận các sản phẩm văn hóa, giải trí và trải nghiệm cá nhân. Với họ, việc chi tiền cho một buổi biểu diễn, chuyến du lịch hay sở thích riêng cũng có thể là cách chăm sóc đời sống tinh thần.

Không chỉ khác biệt trong quan niệm về tiền bạc, hai thế hệ còn có cách thể hiện cảm xúc khác nhau.

Nếu thế hệ trước thường dành tình cảm cho thần tượng thông qua việc nghe đài, xem truyền hình, sưu tầm băng đĩa thì người trẻ ngày nay có thể tham gia cộng đồng người hâm mộ, theo dõi nghệ sĩ trên mạng xã hội, mua sản phẩm lưu niệm và tham dự những sự kiện âm nhạc quy mô lớn.

Sự thể hiện công khai, đôi khi mãnh liệt ấy dễ khiến người lớn cảm thấy khó hiểu.

Tuy nhiên, nếu nhìn lại, mỗi thế hệ đều từng có những nghệ sĩ, bài hát hay bộ phim khiến mình say mê. Một người mẹ từng xúc động khi nghe lại ca khúc thời thanh xuân có thể cũng sẽ hiểu cảm giác của con khi ngập cảm xúc giữa concert. Điểm khác biệt đôi khi chỉ nằm ở cái tên được yêu mến và cách tình cảm ấy được bộc lộ.

Đáng nói, khi cha mẹ vội vàng gắn cho con cái những nhãn như "cuồng thần tượng", "đua đòi" hay "thiếu trưởng thành", cuộc trò chuyện dễ biến thành tranh cãi. Ngược lại, nếu người trẻ mặc định cha mẹ lạc hậu, không hiểu mình, khoảng cách giữa hai thế hệ càng khó thu hẹp.

Không thể phủ nhận văn hóa thần tượng cũng tồn tại những mặt trái. Việc chi tiêu vượt khả năng, bỏ bê học tập, công việc, chạy theo nghệ sĩ một cách mù quáng hoặc có những hành vi cực đoan để bảo vệ thần tượng đều đáng lo ngại. Tuy nhiên, không nên đánh đồng những biểu hiện tiêu cực ấy với tất cả người hâm mộ.

Với nhiều người trẻ, thần tượng có thể trở thành động lực để học ngoại ngữ, rèn luyện kỹ năng, nỗ lực trong công việc hoặc vượt qua những giai đoạn khó khăn. Việc yêu thích một nghệ sĩ cũng giúp họ tìm thấy cộng đồng có chung sở thích, mở rộng các mối quan hệ và có thêm trải nghiệm tích cực.

Điều cần thiết không phải là cấm đoán hay chế giễu, mà là giúp người trẻ nhận thức rõ ranh giới giữa sự ngưỡng mộ lành mạnh và việc phụ thuộc quá mức vào thần tượng.

Với những người con chưa tự chủ tài chính, cha mẹ có quyền đặt ra giới hạn hợp lý về chi tiêu, thời gian và trách nhiệm học tập. Nhưng khi con đã trưởng thành, có thu nhập và biết cân đối cuộc sống, sở thích cá nhân cũng cần được tôn trọng.

Về phía người trẻ, việc giải thích cho cha mẹ hiểu ý nghĩa của một buổi concert, chủ động lập kế hoạch tài chính và không để đam mê ảnh hưởng đến trách nhiệm gia đình cũng là cách xây dựng sự đồng thuận.

Sau cùng, điều khiến hai thế hệ khó hiểu nhau đôi khi không phải vì họ yêu những điều quá khác biệt, mà bởi mỗi bên đều nhìn thế giới qua trải nghiệm của riêng mình.

Cha mẹ không nhất thiết phải yêu thần tượng của con, cũng như con cái không cần từ bỏ đam mê để chứng minh mình đã trưởng thành. Điều quan trọng là cả hai có thể tôn trọng những giá trị tinh thần mà người kia trân quý. Bởi trước khi trở thành những người cha, người mẹ luôn lo lắng cho con cái, họ cũng từng có một thời tuổi trẻ, từng say mê một giọng hát và từng có những ước mơ mà người lớn khi ấy chưa chắc đã hiểu.