Vì sao nhiều xe đua gắn ống xả bên hông xe

Nhiều xe đua có ống xả đặt ở bên hông thay vì phía sau nhằm tối ưu hóa hiệu suất khí động học và giảm thiểu ảnh hưởng đến các bộ phận quan trọng dưới gầm xe. Thiết kế này giúp xe giữ được trọng tâm thấp, tăng độ bám đường và thuận tiện cho việc bảo trì trong các cuộc đua khắc nghiệt.

Hình minh họa xe đua với ống xả bên hông. Ảnh: Yahoo

Đặc điểm chung của các xe đua là ưu tiên chức năng hơn hình thức. Dù nhiều mẫu xe có vẻ ngoài giống xe đường phố, bên trong chúng được trang bị các thiết bị chuyên biệt nhằm mục đích duy nhất là đạt tốc độ cao nhất, độ bền tối đa trong khuôn khổ quy định của bộ môn đua. Những chi tiết nổi bật như cánh gió lớn, khung bảo vệ, hệ thống treo hạ thấp và lốp bám đường là những điểm khác biệt dễ nhận biết. Trong đó, ống xả bên hông là một trong những đặc trưng dễ nhận diện nhất của xe đua.

Lý do phổ biến nhất khi gắn ống xả bên hông là vì vẻ ngoài ấn tượng, nhưng quan trọng hơn, thiết kế này phục vụ mục đích kỹ thuật liên quan đến gầm xe. Mỗi chiếc xe có khoảng cách nhất định với mặt đường, và xe đua thường cố gắng giảm tối đa khoảng cách này để hạ thấp trọng tâm. Việc điều khiển luồng khí dưới gầm xe rất quan trọng để tăng độ bám, với các bộ phận như tấm uốn cong và bộ khuếch tán phía sau giúp tạo áp suất hút xe xuống mặt đường. Nếu ống xả đặt ở phía sau xe động cơ trước, sẽ phải nâng gầm xe lên, làm ảnh hưởng đến khí động học và việc bảo trì.

Ống xả là bộ phận chiếm không gian vật lý, trong khi không gian dưới gầm xe đua rất hạn chế và quý giá vì mỗi phần nhỏ đều ảnh hưởng đến tốc độ. Do đó, ống xả không thể đặt trong khoang lái vì nhiệt độ cao, nên thường được đặt dưới gầm. Với xe thông thường, ống xả đi quanh các bộ phận như hệ thống treo rồi ra phía sau, nhưng với xe đua có gầm chuyên biệt, điều này không khả thi.

Ví dụ điển hình là Ford Mustang GT3 và phiên bản đường phố GTD trị giá 300.000 USD, cả hai đều sử dụng ống xả bên hông. Ống xả đặt ngoài khung gầm giữa bánh trước và bánh sau để dành không gian giữa gầm cho các tấm định hình khí động học. Những tấm này giúp điều hướng luồng khí, làm mát các bộ phận quan trọng và tạo áp suất khí động học phù hợp.

Một trường hợp đặc biệt hơn là Nissan GT-R LM NISMO 2015 với ống xả đặt trên nắp capo. Thiết kế này tạo ra hai đường hầm khí lớn chạy dọc xe, giúp tối ưu khí động học và làm mát. Ý tưởng là tận dụng tối đa luồng khí dưới gầm xe, vốn là không gian tự do để khai thác, trong khi ống xả truyền thống đặt phía sau sẽ cản trở luồng khí này.

Ngoài lợi ích về khí động học, ống xả bên hông còn có ưu điểm về bảo trì, trọng lượng và kích thước. Việc giảm kim loại giúp tiết kiệm trọng lượng và không gian. Trong các cuộc đua đường trường dài, xe đua thường có cấu trúc khung modular dễ tháo lắp để sửa chữa nhanh chóng. Nếu ống xả đặt phía sau, việc bảo trì các bộ phận như hệ thống treo sau sẽ khó khăn hơn do ống xả nóng gần khu vực làm việc.

Thêm vào đó, ống xả bên hông ít bị tổn thương khi xe bị cạ gầm hoặc chạm đất do xe đua thường rất thấp. Việc đặt ống xả ra ngoài giúp tránh bị mài mòn hoặc hư hại khi xe tạo tia lửa trên mặt đường.

Cuối cùng, thiết kế ống xả bên hông giúp tiết kiệm không gian và trọng lượng so với việc dẫn ống xả dài ra phía sau xe. Trái lại, trên xe đường phố, ống xả bên hông hiếm khi được sử dụng do khó tích hợp các bộ phận giảm thanh và xúc tác, đồng thời có thể gây khó chịu cho người ngồi trong xe khi nhiệt độ ống xả cao.