Vì sao ô tô điện cần trang bị âm thanh cảnh báo?

Châu Âu bắt buộc xe điện phải có AVAS từ 2019

Dự thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô, thay thế QCVN 09:2024/BGTVT đang được lấy ý kiến. Trong đó, có nội dung đáng chú ý liên quan đến AVAS (Acoustic Vehicle Alerting System), là hệ thống cảnh báo bằng âm thanh dành cho các phương tiện giao thông đường bộ có độ ồn thấp.

Cụ thể, quy định bắt buộc trang bị cho xe điện chạy bằng pin thuần điện (BEV - Battery Electric Vehicle hoặc PEV - Pure Electric Vehicle).

Ô tô thuần điện tại châu Âu phải trang bị AVAS từ năm 2019. Ảnh: Engineering-solutions

Trao đổi với PV Báo Xây dựng, đại diện phòng Phương tiện Giao thông đường bộ (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho biết, trước đây tại QCVN 09:2024/BGTVT cũng đã có quy định về AVAS song không bắt buộc. Nhưng tại dự thảo quy chuẩn mới đề xuất bắt buộc phải được trang bị hệ thống AVAS trên ô tô điện.

Trước Việt Nam, AVAS đã trở thành trang bị bắt buộc trên ô tô điện tại một số thị trường. Ví dụ như tại châu Âu, Liên minh châu Âu (EU) quy định xe điện phải được gắn các thiết bị phát ra tiếng động giống với xe chạy xăng bình thường. Xe điện khi lùi và khi chạy dưới 20km/h sẽ phải phát ra tiếng.

Ngoài ra, tiếng ồn cần được phát liên tục ở cường độ 56 decibel, tức là âm thanh đủ lớn như tiếng trò chuyện tại nhà.

Nguyên nhân của việc bắt buộc này do các động cơ xe điện (EV) thường vận hành khá yên ắng khi xe chạy ở tốc độ thấp, khiến chúng trở thành mối đe dọa tiềm ẩn đối với khách bộ hành, đặc biệt là người khiếm thị.

Còn tại Việt Nam, theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, xe thuần điện có thể di chuyển ở tốc độ thấp mà người xung quanh khó nhận biết bằng tiếng động cơ. Yêu cầu AVAS liên quan trực tiếp đến các tình huống tiếp cận điểm đón trả khách, bãi đỗ và đường đô thị. Lợi ích dự kiến là tăng khả năng nhận biết sự hiện diện, hướng và trạng thái chuyển động của xe, nhất là đối với người đi bộ và người hạn chế thị lực.

Nên nghiên cứu bắt buộc AVAS cho cả xe máy điện

Trao đổi với PV, PGS.TS Lý Hùng Anh, chuyên gia người Việt duy nhất trong Hội đồng Kỹ thuật ASEAN NCAP (Chương trình đánh giá xe mới của Đông Nam Á) hoàn toàn ủng hộ đề xuất bắt buộc trang bị AVAS trên ô tô điện. Đáng chú ý theo PGS.TS Hùng Anh, có thể nghiên cứu để từng bước, có lộ trình đưa AVAS lên cả xe máy điện.

"Việc trang bị AVAS cho xe có độ ồn thấp như ô tô điện, xe máy điện rất cần cho thành phần yếu thế khi tham gia giao thông trên đường. AVAS không đơn thuần chỉ là một thiết bị phát âm thanh, mà cần xem đây là một thành phần của hệ thống an toàn chủ động nhằm bảo vệ những người tham gia giao thông dễ bị tổn thương.

Tại Việt Nam, xe máy điện ngày càng phổ biến. Bởi vậy ngoài ô tô điện, xe máy điện cũng nên có AVAS. Tuy nhiên các quốc gia khác chưa có yêu cầu về AVAS cho xe máy điện nên nếu Việt Nam làm cần có lộ trình rõ ràng để các hãng cả nhập khẩu lẫn lắp ráp đều có thời gian chuẩn bị", PGS.TS Hùng Anh chia sẻ thêm.

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình đào tạo Kỹ thuật Ô tô (Đại học Bách khoa Hà Nội) cũng ủng hộ việc bắt buộc trang bị AVAS cho ô tô điện.

"Về cơ bản khi ô tô điện có AVAS sẽ nâng cao tính an toàn cho cộng đồng. Người tham gia giao thông khi đó sẽ nhận thức được có ô tô điện từ phía sau đang tiến đến, không bị độ tĩnh lặng của xe làm giật mình khi xe xuất hiện.

Bên cạnh đó cũng cần có quy định về mức độ ồn thế nào để không gây ảnh hưởng đến môi trường âm thanh. Đường phố Việt Nam vốn đã nhiều tiếng ồn nên âm thanh cũng cần đảm bảo có hiệu quả khi đưa vào áp dụng", PGS.TS Phúc nói thêm.