Vì sao Trung Quốc rơi tự do sau khi vượt qua U23 Việt Nam?

Trung Quốc phải trả giá vì đua tay đôi với Nhật.

Bước vào trận chung kết với tâm thế hưng phấn thái quá và sự tự tin có phần ảo tưởng, Trung Quốc đã từ bỏ lối chơi phòng ngự thực dụng sở trường để rồi nhận thất bại cay đắng 0-4 trước một Nhật Bản ở đẳng cấp hoàn toàn khác biệt. Trên sân Prince Abdullah al-Faisal, nhà đương kim vô địch đã dạy cho đối thủ một bài học về sự tàn nhẫn của bóng đá đỉnh cao: Khi bạn dám "vuốt râu hùm" mà không biết mình là ai, cái giá phải trả là kỷ lục buồn về trận chung kết chênh lệch nhất lịch sử.

Khi bức tường bê tông tự gỡ bỏ cốt thép

Hành trình vào chung kết của U23 Trung Quốc tại giải đấu năm nay được xây dựng trên nền tảng của sự khắc khổ và kỷ luật. Trước trận đấu cuối cùng, họ là đội bóng duy nhất giữ sạch lưới qua 5 trận, với điểm tựa vững chắc là thủ thành Li Hao, người đã có tới 27 pha cứu thua xuất thần.

Triết lý của HLV Antonio Puche rất rõ ràng: phòng ngự số đông, chờ đợi đối thủ sai lầm và trừng phạt. Lối chơi này đã giúp họ lầm lũi vượt qua vòng bảng và tứ kết trước những đối thủ mạnh hơn.

Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi sau 90 phút thăng hoa trước U23 Việt Nam ở bán kết. Chiến thắng 3-0 đầy thuyết phục hôm đó không chỉ mang lại tấm vé đi tiếp mà còn gieo vào lòng các cầu thủ trẻ Trung Quốc một ảo tưởng tai hại về sức mạnh tấn công của chính mình.

Sự hưng phấn tột độ sau khi đè bẹp đại diện Đông Nam Á khiến họ bước vào trận chung kết với Nhật Bản bằng một tâm thế khác lạ: Tự tin thái quá và muốn chơi sòng phẳng.

Thay vì tiếp tục "dựng xe bus" và chơi tử thủ như cách họ từng làm để bảo vệ mành lưới suốt từ đầu giải, Trung Quốc nhập cuộc với ý đồ đôi công, dâng cao đội hình tìm kiếm bàn thắng. Quả thực, Trung Quốc đã có chỉ số cầm bóng ngang ngửa với Nhật (49% so với 51%).

Nhưng chính lúc họ từ bỏ chiếc khiên phòng ngự sở trường để cầm gươm lao lên, cũng là lúc để lộ ra những tử huyệt chết người.

Hệ thống phòng ngự trứ danh của HLV Antonio Puche Vicente nhanh chóng sụp đổ chỉ trong 20 phút đầu tiên. Bàn thua ở phút 12 là gáo nước lạnh đầu tiên, khi Yuto Ozeki thoải mái dứt điểm trong vòng cấm mà không gặp sự truy cản quyết liệt thường thấy. Chỉ 8 phút sau, sai lầm cá nhân của Wang Yudong khi để mất bóng ngay trước khu vực nguy hiểm đã biếu không cho Kosei Ogura cơ hội nâng tỷ số lên 2-0.

Hai bàn thua chóng vánh đã đánh sập hoàn toàn tinh thần của một đội bóng vốn chỉ quen chơi để không thua trước khi nghĩ đến chuyện thắng. Sự tự tin xây dựng từ trận thắng Việt Nam bỗng chốc trở thành gánh nặng tâm lý, khiến đôi chân các cầu thủ Trung Quốc đeo chì và hoàn toàn mất phương hướng.

Hiệp hai tiếp tục là sân khấu để Nhật Bản phô diễn sức mạnh hủy diệt. Ryunosuke Sato, cầu thủ xuất sắc nhất trận, đã lạnh lùng đánh bại Li Hao trên chấm 11m ở phút 60, bất chấp những nỗ lực khiêu khích tâm lý của thủ môn này. Chưa dừng lại ở đó, cú sút xa thành bàn của Ogura ở phút 76 đã ấn định tỷ số 4-0, khép lại một đêm kinh hoàng cho bóng đá Trung Quốc.

Trình độ các cầu thủ U21 Nhật quả thật "out trình" châu Á.

Đẳng cấp của người Nhật

Nếu Trung Quốc ngây thơ tin rằng màn trình diễn trước Việt Nam là thước đo năng lực, thì Nhật Bản lại xem đó là tư liệu quý giá để "bắt bài". Nhật Bản đã nhìn thấu tất cả những miếng đánh tấn công mà Trung Quốc phô diễn ở bán kết. Họ hiểu rằng khi Trung Quốc dâng cao, khoảng trống sau lưng hàng hậu vệ là mênh mông.

Và quan trọng hơn, Nhật Bản biết rõ Trung Quốc không giỏi trong việc cầm bóng chịu áp lực (pressing). Các cầu thủ áo xanh liên tục áp sát, vây ráp nghẹt thở ngay từ phần sân đối phương, bóp nghẹt mọi ý đồ triển khai bóng của Trung Quốc từ trong trứng nước.

Thống kê sau trận đấu là minh chứng tàn nhẫn cho sự chênh lệch này. Nhật Bản tung ra tới 18 cú dứt điểm, gấp ba lần đối thủ, với chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) lên tới 2,15 so với con số vỏn vẹn 0,46 của Trung Quốc.

Chất lượng các cú dứt điểm của Nhật còn ấn tượng hơn. Với 4 cú sút trúng mục tiêu, Nhật Bản đạt bàn thắng kỳ vọng trúng mục tiêu (xGOT) lên đến 3,15 trong khi 2 cú sút trúng mục tiêu của Trung Quốc chỉ có xGOT là 0,38.

Đội bóng xứ mặt trời mọc, dù chỉ mang đến giải đội hình U21, đã thể hiện một trình độ tư duy chiến thuật và khả năng phối hợp vượt trội phần còn lại của châu Á. Sự chính xác trong các pha phối hợp nhóm nhỏ của Nhật Bản đạt đến độ hoàn hảo, khiến hàng thủ Trung Quốc, vốn được ca ngợi hết lời trước đó, trở nên lóng ngóng như những cầu thủ mới học việc.

Tỷ số 4-0 không chỉ giúp Nhật Bản lần thứ 3 đăng quang và trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công ngôi vô địch, mà còn tạo ra trận chung kết có cách biệt lớn nhất lịch sử giải đấu. Đây là cái giá phải trả cho việc chọn sai cách tiếp cận trận đấu của Trung Quốc nhưng cũng phơi bày thực lực của á quân.

Nhiều người có lẽ ước giá như chung kết là Nhật Bản gặp Việt Nam thì khán giả sẽ được xem một trận đấu kịch tính và mãn nhãn hơn. Và còn nhiều người nữa tự hỏi nếu như Việt Nam đá đúng sức như gặp Hàn Quốc thì Trung Quốc đâu có cửa dự chung kết. Giá như, giá như, giá như...

Tú Anh