Việt Nam - Canada mở rộng hợp tác giáo dục trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược

Ảnh minh họa/internet.

Với việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược, hợp tác trong giáo dục đại học, phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật được xác định là những lĩnh vực có nhiều dư địa phát triển.

Nền tảng hợp tác ngày càng được củng cố

Việt Nam và Canada có quan hệ hợp tác trên nhiều lĩnh vực, trong đó giáo dục và đào tạo là một nội dung quan trọng. Hiện có gần 30.000 du học sinh Việt Nam đang theo học tại Canada. Các trường đại học hai nước cũng tăng cường trao đổi, hợp tác.

Tại buổi tiếp và làm việc với ông Warren Kaeding, Bộ trưởng Thương mại và Phát triển xuất khẩu Canada, cùng Đoàn công tác vào tháng 2/2025, khi đó Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc - cho biết, trong quá trình thực hiện đổi mới giáo dục, Việt Nam mong muốn Canada hỗ trợ cử chuyên gia giáo dục sang làm việc, trao đổi kinh nghiệm, nhất là trong kiểm định chất lượng giáo dục; tổ chức tọa đàm, trao đổi kinh nghiệm, bồi dưỡng, tập huấn cho cán bộ quản lý giáo dục.

Cũng trong tháng 2/2025, Bộ GD&ĐT và Chính quyền bang Saskatchewan ký thỏa thuận hợp tác giáo dục đại học. Thỏa thuận mở thêm cơ hội để sinh viên Việt Nam tìm hiểu môi trường giáo dục, nghiên cứu của Canada; đồng thời tạo điều kiện để các trường đại học, cao đẳng, cơ sở đào tạo và nghiên cứu hai nước tăng cường kết nối.

Theo ông Nguyễn Văn Phúc, Canada là một trong những môi trường giáo dục được sinh viên Việt Nam lựa chọn với nhiều trường đại học uy tín. Các thỏa thuận đã ký được kỳ vọng thúc đẩy những kế hoạch hợp tác cụ thể hơn trong thời gian tới.

Trong những năm gần đây, Việt Nam cũng tạo điều kiện để Đại sứ quán Canada tại Việt Nam và Tổng Lãnh sự quán Canada tại Thành phố Hồ Chí Minh quảng bá giáo dục Canada thông qua các triển lãm giáo dục thường niên. Số lượng du học sinh Việt Nam tại Canada hiện gần 30.000 người và được bản thảo xác định là mức cao nhất trong các nước ASEAN.

Triển lãm du học Mỹ và Canada toàn quốc mùa xuân 2024 do Access American Education (AAE) tổ chức. Ảnh: AAE.

Hơn 50 năm qua, trao đổi giáo dục là một trong những nội dung trọng tâm trong quan hệ Việt Nam - Canada, đồng thời là một trong những trụ cột của quan hệ Đối tác toàn diện được thiết lập năm 2017.

Từ năm 2018, một số trường đại học Việt Nam đã triển khai đưa sinh viên sang Canada học tập ngắn hạn theo chương trình học bổng Canada - ASEAN và phát triển trao đổi giáo dục với các trường đã ký văn bản hợp tác.

Bản thảo cũng cho biết hiện chưa có chương trình học bổng chính thức của Chính phủ hoặc các trường dành riêng cho sinh viên Việt Nam. Đây là một nội dung cần tiếp tục được quan tâm trong quá trình mở rộng hợp tác giáo dục hai nước.

Ưu tiên nguồn nhân lực chất lượng cao

Trong bối cảnh Việt Nam ưu tiên phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, hợp tác với Canada được kỳ vọng mở rộng sang các lĩnh vực đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Theo định hướng, Việt Nam mong muốn Canada hỗ trợ các chương trình hợp tác về đào tạo nguồn nhân lực trong những lĩnh vực như: công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu, tin học, năng lượng bền vững và môi trường xanh. Hệ thống giáo dục đại học được xác định giữ vai trò nòng cốt trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Việc nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đại học cũng là một hướng hợp tác được đặt ra. Quyết định số 89/QĐ-TTg ngày 18/1/2019 phê duyệt Đề án nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học, trong đó đặt mục tiêu đào tạo trình độ tiến sĩ cho khoảng 10% giảng viên đại học; 7% giảng viên được đào tạo toàn thời gian ở nước ngoài. Đề án đồng thời đặt ra yêu cầu phối hợp giữa các trường đại học Việt Nam với các trường đại học nước ngoài đạt chuẩn chất lượng khu vực và thế giới.

Những định hướng này có thêm cơ sở trong khuôn khổ quan hệ mới. Trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada từ ngày 24-25/9/2026, Việt Nam và Canada đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược. Hai bên xác định hợp tác về chuyển đổi số, AI, công nghệ tiên tiến và đổi mới sáng tạo; giáo dục, văn hóa và giao lưu nhân dân là những lĩnh vực hợp tác quan trọng.

Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác Chiến lược ghi nhận hai bên nhất trí làm sâu sắc hơn hợp tác trong giáo dục đại học, phát triển kỹ năng, nghiên cứu và trao đổi học thuật, nhất là trong các lĩnh vực ưu tiên như: AI, bán dẫn, khoa học đời sống và chế tạo tiên tiến.

Hai bên cũng nhấn mạnh việc mở rộng hỗ trợ dành cho sinh viên, nhà giáo, học giả và nhà nghiên cứu tham gia các chương trình giáo dục, đào tạo tại hai nước; khuyến khích các trường đại học thiết lập quan hệ đối tác với các cơ sở tương ứng.

Trường Đại học Toronto Canada. Ảnh minh họa/internet.

Một điểm đáng chú ý là hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với giáo dục đại học. Hai nước hoan nghênh quan hệ đối tác ngày càng phát triển giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; nhất trí hỗ trợ hợp tác nghiên cứu, lưu chuyển nhân tài và đối tác đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực chiến lược như STEM, AI, công nghệ lượng tử và bán dẫn.

Bên cạnh đó, hai bên nhất trí tạo điều kiện thuận lợi hơn cho học tập, nghiên cứu và giao lưu văn hóa; mở rộng liên kết đào tạo, trao đổi giảng viên, sinh viên; thúc đẩy hợp tác về công nhận tín chỉ, văn bằng theo quy định của mỗi nước. Các hoạt động kết nối cựu du học sinh cũng được đề cập nhằm tạo thêm cơ hội để thế hệ trẻ hai nước hiểu nhau, cùng làm việc và sáng tạo.

Với nền tảng hợp tác đã được hình thành và khuôn khổ Đối tác Chiến lược vừa được thiết lập, giáo dục đại học, đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật tiếp tục là những lĩnh vực có nhiều cơ hội mở rộng. Việc kết nối các cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước được kỳ vọng góp phần cụ thể hóa các định hướng hợp tác, nhất là trong những lĩnh vực Việt Nam và Canada cùng ưu tiên.