Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ chia sẻ kinh nghiệm về thể chế, ứng dụng công nghệ số trong kiểm toán
Ngày 18/11, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa và Chủ tịch Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ (TCA) Metin Yener đồng chủ trì Hội nghị chuyên môn về ứng dụng công nghệ số trong kiểm toán và mô hình thể chế của các cơ quan kiểm toán tối cao.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: VIỆT PHONG)
Tổng Kiểm toán nhà nước (KTNN) Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh, hội nghị diễn ra trong bối cảnh Kiểm toán nhà nước đang tiếp tục hoàn thiện thể chế, đổi mới tổ chức và hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả kiểm toán. Ba chủ đề trọng tâm được lựa chọn gồm: ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và phân tích dữ liệu trong hoạt động kiểm toán; mô hình tổ chức và hoạt động của Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ; định hướng sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán nhà nước Việt Nam.
Theo Tổng Kiểm toán nhà nước, chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản lý, sử dụng tài chính công và tài sản công, đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới đối với hoạt động kiểm toán. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, AI và phân tích dữ liệu giúp kiểm toán viên tiếp cận, xử lý khối lượng dữ liệu lớn, nhận diện rủi ro, phát hiện bất thường, lựa chọn trọng tâm kiểm toán và nâng cao chất lượng bằng chứng kiểm toán.
Bên cạnh đó, Kiểm toán nhà nước Việt Nam quan tâm nghiên cứu kinh nghiệm của Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ về tổ chức bộ máy, phân định chức năng, thẩm quyền giữa cơ quan chuyên môn và cơ quan xét xử, cơ chế bảo đảm tính độc lập cũng như mối quan hệ giữa hoạt động kiểm toán, xác định trách nhiệm và xử lý sai phạm trong quản lý, sử dụng nguồn lực công.

Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa (thứ hai từ phải sang) phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: VIỆT PHONG)
Chủ tịch Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ Metin Yener cảm ơn Kiểm toán nhà nước Việt Nam đã đăng cai tổ chức hội nghị, đồng thời bày tỏ mong muốn hai cơ quan tăng cường trao đổi kiến thức, kinh nghiệm và thông lệ tốt. Ông nhấn mạnh việc duy trì trao đổi thường xuyên, thiết lập các lĩnh vực hợp tác cụ thể và phối hợp trong khuôn khổ INTOSAI, ASOSAI sẽ tạo thêm cơ hội để hai cơ quan hỗ trợ lẫn nhau, đóng góp vào sự phát triển chung của cộng đồng kiểm toán tối cao.
Đại diện Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ đã giới thiệu mô hình tổ chức, hoạt động của cơ quan. Được thành lập năm 1862, Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ thực hiện đồng thời chức năng kiểm toán và tư pháp. Trong lĩnh vực kiểm toán, Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành kiểm toán tài chính, kiểm toán tuân thủ và kiểm toán hoạt động; đồng thời thực hiện chức năng tư pháp trong việc xem xét, xác định trách nhiệm đối với các hành vi vi phạm thuộc thẩm quyền. Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ thực hiện kiểm toán thay mặt Đại Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ, cung cấp báo cáo và thông tin phục vụ hoạt động giám sát của Quốc hội.
Đáng chú ý, các chuyên gia Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai những công cụ công nghệ số và AI phục vụ hoạt động kiểm toán, trong đó có hệ thống thu thập dữ liệu Mioras/US, công cụ phân tích dữ liệu lớn VERA và nền tảng AI Saybot. Theo Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ, Mioras/US hỗ trợ tích hợp, tập trung hóa và cập nhật dữ liệu từ các bộ, ngành và lĩnh vực tài chính, ngân hàng, thu ngân sách. Trên nền tảng dữ liệu này, hệ thống VERA tự động xử lý khối lượng lớn giao dịch, so sánh dữ liệu, phát hiện bất thường và chấm điểm rủi ro. Qua đó, công cụ hỗ trợ xác định những lĩnh vực có rủi ro trọng yếu, thu hẹp phạm vi kiểm toán và giúp kiểm toán viên tập trung nguồn lực vào các nội dung cần thiết.

Chủ tịch Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ Metin Yener (ngồi ở giữa) phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: VIỆT PHONG)
Đặc biệt, Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh công nghệ số và AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, nâng cao năng lực làm việc, không thay thế chuyên môn, sự phán xét độc lập và đạo đức nghề nghiệp của kiểm toán viên.
Các đại biểu hai bên cũng trao đổi về hoàn thiện hành lang pháp lý, cơ chế báo cáo với Quốc hội, tổ chức bộ máy, tuyển dụng và phát triển nguồn nhân lực; kinh nghiệm triển khai các loại hình kiểm toán, ứng dụng AI, phân tích dữ liệu và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ kiểm toán trên môi trường số.
Phát biểu bế mạc hội nghị, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa khẳng định, những nội dung trao đổi đã góp phần giúp hai cơ quan tăng cường hiểu biết lẫn nhau, cùng nhận diện các vấn đề mới và thách thức chung đối với hoạt động kiểm toán công. Tổng Kiểm toán nhà nước đề nghị hai bên tiếp tục duy trì trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và cụ thể hóa các nội dung hợp tác sau hội nghị.
Chủ tịch Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ Metin Yener đánh giá cao kết quả hội nghị, nhất trí tiếp tục duy trì trao đổi chuyên môn qua các hình thức phù hợp, trong đó có thư điện tử, đồng thời khẳng định Tòa Thẩm kế Thổ Nhĩ Kỳ sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Kiểm toán nhà nước Việt Nam.

