Việt Nam - Trung Quốc thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại đi vào chiều sâu

Trong hành trình 76 năm qua, mối quan hệ hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Trung Quốc được chứng minh bằng sự ủng hộ, giúp đỡ chí nghĩa, chí tình mà hai nước chân thành dành cho nhau ở mỗi giai đoạn phát triển. Vì vậy, chuyến thăm chính thức Trung Quốc và đồng chủ trì Phiên họp lần thứ 2 Ủy ban hợp tác giữa Việt Nam và Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ tạo động lực mới đưa quan hệ song phương đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân hai nước.

Tàu REN JIAN 25 chuẩn bị cập cảng Tân Cảng - Cái Mép Thị Vải. Ảnh: Huỳnh Ngọc Sơn - TTXVN

*Điểm sáng hợp tác

Theo Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc, những năm gần đây, Trung Quốc phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về đổi mới, sáng tạo công nghệ. Các sản phẩm tiêu dùng công nghệ cao ngày càng đa dạng, từ thiết bị điện tử, đồ gia dụng, nội thất thông minh đến robot, thiết bị bay không người lái, ô tô điện, xe máy điện và các giải pháp số, thanh toán số.

Với tính năng phong phú, mẫu mã đa dạng và giá cả hợp lý, sản phẩm công nghệ cao Trung Quốc phù hợp với xu hướng tiêu dùng và khả năng tài chính của người Việt Nam. Phần lớn các sản phẩm này đã có mặt tại thị trường Việt Nam, mở ra cơ hội hợp tác trong phân phối, lắp đặt, hỗ trợ kỹ thuật, phát triển ứng dụng, thu hút đầu tư sản xuất và tham gia chuỗi cung ứng.

Ở chiều ngược lại, nhiều sản phẩm chất lượng cao của Việt Nam được người tiêu dùng Trung Quốc ưa chuộng. Việt Nam không ngừng mở rộng quy mô, gia tăng kim ngạch xuất khẩu, chuyển dịch cơ cấu hàng hóa theo hướng tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến, có giá trị gia tăng cao. Cùng đó, hoạt động xúc tiến, khai thác thị trường cũng được mở rộng đến các địa phương sâu trong nội địa Trung Quốc, đặc biệt tại khu vực miền Bắc và miền Trung.

Đáng lưu ý, nhiều mặt hàng Việt Nam đã có mặt tại các hệ thống phân phối, bán lẻ ở Trung Quốc; trong đó, có nông sản, thủy sản và thực phẩm chế biến như sầu riêng, thanh long, chuối, mít, cá basa, tôm hùm, cua ghẹ, hạt điều, cà phê, bánh đậu xanh và bánh phồng tôm. Bên cạnh đó, các sản phẩm dược, mỹ phẩm có nguồn gốc thảo dược như dầu gội, kem đánh răng, kem mát xa, dầu gió và nước hoa cũng được người tiêu dùng tại nhiều địa phương Trung Quốc đón nhận.

Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc cho hay, chất lượng sản phẩm là yếu tố then chốt tạo dựng niềm tin của người tiêu dùng Trung Quốc. Bên cạnh đó, hoạt động quảng bá, khai thác thị trường của doanh nghiệp, cùng các chính sách mở cửa thị trường và xúc tiến thương mại của cơ quan chức năng cũng đóng vai trò quan trọng. Các hiệp định thương mại tự do góp phần giảm rào cản thương mại, thuế quan, tạo thuận lợi cho xuất khẩu. Đồng thời, vị trí địa lý liền kề Trung Quốc giúp Việt Nam có lợi thế về thời gian, chi phí vận tải và khả năng tiếp cận thị trường rộng lớn.

Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình nhận định, có thể nói, từ đầu năm 2026 đến nay, đặc biệt là từ sau chuyến thăm cấp Nhà nước có ý nghĩa lịch sử của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Trung Quốc tháng 4/2026, quan hệ Việt Nam – Trung Quốc tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, tương đối toàn diện, với sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa định hướng chiến lược cấp cao và việc triển khai hợp tác cụ thể, thiết thực trên các lĩnh vực.

Hơn nữa, hợp tác thực chất ngày càng được mở rộng và nâng cao hiệu quả. Kinh tế - thương mại, đầu tư và kết nối hạ tầng tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ; trong đó hợp tác kết nối đường sắt có những bước tiến mới, đang bước vào giai đoạn triển khai thực chất; hợp tác xây dựng cửa khẩu thông minh, khu hợp tác kinh tế qua biên giới đang được gấp rút triển khai.

Về thương mại, trong 8 tháng năm 2026, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 216,1 tỷ USD, tăng 35,2% so với cùng kỳ năm 2025 cho thấy tính gắn kết và bổ trợ ngày càng cao giữa hai nền kinh tế trong chuỗi cung ứng, sản xuất của khu vực.

Một chuyển biến đáng lưu ý là không gian hợp tác đang mở rộng sang những lĩnh vực gắn với tương lai phát triển của mỗi nước: khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, chuyển đổi xanh, năng lượng sạch, đào tạo nhân lực. Hai bên cùng quan tâm đến việc kết nối chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng, phát triển năng lực công nghiệp và sử dụng công nghệ một cách an toàn, hiệu quả. Những kết quả đó cho thấy những nhận thức chung, định hướng lớn của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước đang ngày càng được chuyển hóa thành những kết quả hợp tác cụ thể, đem lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.

Sầu riêng được phân loại kỹ càng theo tiêu chuẩn khắt khe (6 trái/thùng) trước khi được đóng thùng để xuất khẩu đi Trung Quốc. Ảnh: Nguyễn Dũng/TTXVN

*Mở rộng kết nối

Nhận định từ các chuyên gia, trong bối cảnh mới với nhiều cơ hội, thách thức và mục tiêu phát triển mới, Việt Nam và Trung Quốc quyết tâm tiếp tục đồng hành, đưa quan hệ song phương ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.

Trên nền tảng tình hữu nghị bền chặt, tin cậy chính trị không ngừng được củng cố, quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ, đạt nhiều kết quả thực chất trên các lĩnh vực. Điều này thể hiện qua hoạt động trao đổi chiến lược cấp cao ngày càng mật thiết, các cơ chế hợp tác ngày càng toàn diện, phong phú, tin cậy cùng những thành tựu tích cực trong quan hệ hai nước.

Tại buổi tiếp và làm việc với đoàn hơn 50 doanh nghiệp Trung Quốc hồi cuối tháng 5/2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đã thông tin về tình hình hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam với Trung Quốc và Hong Kong (Trung Quốc); định hướng phát triển công nghiệp, thương mại của Việt Nam cùng các cơ chế, chính sách về hợp tác quốc tế, xúc tiến thương mại và thu hút đầu tư.

Thứ trưởng đồng thời định hướng các lĩnh vực hợp tác tiềm năng, khuyến khích doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào công nghệ cao, kinh tế xanh, kinh tế số, tự động hóa, năng lượng mới, sản xuất thông minh và công nghiệp hỗ trợ. Các dự án cần có lộ trình nội địa hóa rõ ràng, qua đó góp phần hình thành chuỗi sản xuất, cung ứng khép kín tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Phan Thị Thắng đề nghị Tập đoàn Sunwah tiếp tục hỗ trợ xúc tiến, mở rộng thị trường Trung Quốc cho các sản phẩm thế mạnh của Việt Nam, đồng thời thường xuyên tổ chức các đoàn doanh nghiệp tham dự những hội chợ lớn do Bộ Công Thương tổ chức hàng năm tại Việt Nam.

Để hỗ trợ doanh nghiệp khai thác hiệu quả thị trường Trung Quốc, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Trung Quốc Nông Đức Lai cho biết, thời gian tới, cơ quan Thương vụ sẽ phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc triển khai đồng bộ nhiều hoạt động và giải pháp thiết thực.

Theo đó, hoạt động xúc tiến thương mại sẽ được đẩy mạnh thông qua các chương trình kết nối doanh nghiệp, hội chợ, triển lãm chuyên ngành tại hai nước, đặc biệt là hội chợ nhập khẩu do Chính phủ Trung Quốc thúc đẩy và sự kiện phù hợp để quảng bá sản phẩm thế mạnh của Việt Nam. Đồng thời, mở rộng xúc tiến tại khu vực phía Bắc và phía Tây Trung Quốc mà doanh nghiệp Việt Nam còn hạn chế khả năng tiếp cận; tăng cường quảng bá hàng hóa Việt Nam và kết nối giao thương với các hệ thống phân phối, bán lẻ và địa phương tiềm năng.

Ngoài ra, Thương vụ sẽ tập trung nghiên cứu thị trường, ngành hàng và cung cấp thông tin sẽ tiếp tục được chú trọng. Thông qua các kênh thông tin của Bộ Công Thương và Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc, các địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp trong nước sẽ được hỗ trợ nâng cao hiểu biết về thị trường Trung Quốc. Đây là cơ sở để xây dựng kế hoạch phát triển thị trường và hợp tác với doanh nghiệp Trung Quốc một cách bài bản, chuyên nghiệp, phù hợp với nhu cầu thực tế.

Bên cạnh xúc tiến thương mại và nghiên cứu thị trường, Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc sẽ chú trọng thúc đẩy hợp tác đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp. Cùng đó tăng cường cung cấp thông tin cho doanh nghiệp, nhà đầu tư Trung Quốc về các chính sách thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Việt Nam, đồng thời giới thiệu các khu công nghiệp có nhu cầu thu hút đầu tư.

Ở chiều ngược lại, cơ quan Thương vụ cũng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm cơ hội đầu tư, kinh doanh tại Trung Quốc thông qua các hoạt động tư vấn, cung cấp thông tin và kết nối với cơ quan chức năng, địa phương cũng như doanh nghiệp uy tín tại nước này để góp phần mở rộng thị trường, thúc đẩy hợp tác thương mại.