Việt Nam và Pháp ký hợp tác thành lập Trường Công nghệ đường sắt

Đồng chí Nguyễn Xuân Lưu, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Long, Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ Giao thông vận tải và lãnh đạo Cơ quan Phát triển Pháp ký Bản ghi nhớ. (Ảnh: UTT)

Sự kiện này nằm trong khuôn khổ các hoạt động của chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực, tăng cường năng lực nghiên cứu và tiếp nhận công nghệ phục vụ phát triển đường sắt đô thị của Thủ đô và hệ thống đường sắt quốc gia.

Tại Paris, lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) và Trường đại học Công nghệ Giao thông vận tải (UTT) đã trao bản ghi nhớ hợp tác thành lập và phát triển Trường Công nghệ đường sắt trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Việc xúc tiến thành lập Trường Công nghệ đường sắt diễn ra trong thời điểm Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh kết cấu hạ tầng đường sắt. Riêng Hà Nội hướng tới mạng lưới 15 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 303,5km vào năm 2035. Cùng với đó là việc triển khai đường sắt tốc độ cao bắc-nam và phát triển, hiện đại hóa hệ thống đường sắt quốc gia. Quy mô đầu tư lớn đặt ra yêu cầu cấp thiết về đội ngũ kỹ sư, chuyên gia và nhân lực kỹ thuật có khả năng tiếp nhận, vận hành và từng bước làm chủ công nghệ đường sắt hiện đại.

Chủ trương này đã được xác định trong Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/2/2023 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số và Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Đặc biệt, Quyết định số 2230/QĐ-TTg ngày 9/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam. Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 2321/QĐ-BXD ngày 17/12/2025 về kế hoạch triển khai thực hiện Đề án, trong đó Trường đại học Công nghệ Giao thông vận tải được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu, chuẩn bị nguồn nhân lực cho lĩnh vực đường sắt.

Việc lựa chọn Trường đại học Công nghệ Giao thông vận tải tham gia trực tiếp vào kế hoạch thành lập Trường Công nghệ đường sắt có nền tảng từ truyền thống và định hướng phát triển của Nhà trường. Với hơn 80 năm xây dựng và phát triển, Trường đại học Công nghệ Giao thông vận tải là cơ sở giáo dục đại học có truyền thống đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật, công nghệ cho ngành xây dựng-giao thông vận tải; trong đó đường sắt là một trong những lĩnh vực được Nhà trường đào tạo, nghiên cứu qua nhiều giai đoạn.

Trường đại học Công nghệ Giao thông vận tải đồng thời cũng được Bộ Giáo dục và Đào tạo giao chủ trì Mạng lưới Trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về Công nghệ giao thông và Hạ tầng tiên tiến, thông minh nhằm triển khai Đề án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 374/QĐ-TTg. Đây là nền tảng để Nhà trường tăng cường liên kết giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế trong những lĩnh vực công nghệ giao thông mới.

Trường Công nghệ đường sắt vì vậy được kỳ vọng sẽ tiếp nối và tập trung các nguồn lực đào tạo, nghiên cứu của Trường đại học Công nghệ Giao thông vận tải vào một lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực rất lớn; đồng thời tạo điều kiện để đào tạo kỹ sư gắn chặt hơn với công nghệ, phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và các dự án đường sắt thực tế.

Theo Bản ghi nhớ, Trường Công nghệ đường sắt sẽ tiếp nhận chuyển giao công nghệ, ứng dụng kinh nghiệm giáo dục công nghệ tiên tiến từ Cộng hòa Pháp và Tập đoàn Đường sắt quốc gia Pháp (SNCF). Cơ chế hợp tác 3 bên giữa chính quyền thành phố (Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội), cơ sở đào tạo (Trường đại học Công nghệ Giao thông vận tải) và đối tác tài chính-kỹ thuật quốc tế (Cơ quan Phát triển Pháp) được xác định nhằm tạo nền tảng để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ thiết kế, thi công, vận hành và quản lý hạ tầng đường sắt hiện đại, giảm phụ thuộc vào nguồn lực nước ngoài.

Đối với Hà Nội, sự hình thành một cơ sở đào tạo chuyên sâu về công nghệ đường sắt ngay trên địa bàn Thủ đô có ý nghĩa thiết thực khi mạng lưới metro đang được đẩy nhanh đầu tư.

Ở quy mô quốc gia, đây cũng là bước chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ các dự án đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị và quá trình hiện đại hóa mạng lưới đường sắt Việt Nam.