Vinicius Junior và góc khuất tàn nhẫn của bóng đá châu Âu: 26 vụ tấn công và văn hóa đổ lỗi

Trận đấu lượt đi vòng play-off Champions League tại Estadio da Luz (Lisbon) mới đây không chỉ là một cuộc đọ sức thể thao thông thường, mà đã trở thành tâm điểm của những tranh cãi về đạo đức và vấn nạn phân biệt chủng tộc. Vinicius Junior, ngôi sao của Real Madrid, một lần nữa trở thành nạn nhân trong một hệ thống bóng đá vốn thường xuyên tìm cách đổ lỗi cho người bị tấn công.

Văn hóa đổ lỗi và sự kiện tại Lisbon

Vụ việc bùng phát sau khi Vinicius ghi bàn và thực hiện vũ điệu ăn mừng quen thuộc. Theo lời kể của Kylian Mbappe, Gianluca Prestianni bên phía Benfica đã có những lời lẽ xúc phạm mang tính phân biệt chủng tộc nhắm vào tiền đạo người Brazil. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn cả hành vi của cầu thủ đối phương chính là phản ứng từ băng ghế huấn luyện.

Jose Mourinho, cựu HLV Real Madrid và hiện đang dẫn dắt Benfica, đã công khai chỉ trích Vinicius thay vì lên án hành vi kỳ thị. Chiến lược gia này cho rằng tiền đạo 25 tuổi đã có hành động "khiêu khích" đám đông và đối thủ bằng cách ăn mừng thiếu tôn trọng. Đây là minh chứng điển hình cho văn hóa "đổ lỗi cho nạn nhân", nơi trách nhiệm về sự thù ghét bị đẩy ngược lại phía người chịu tổn thương.

Vinicius trở thành mục tiêu bị công kích tại Lisbon.

Hệ thống thù ghét: 26 vụ việc trong 3 năm

Dữ liệu thống kê cho thấy sự thù ghét nhắm vào Vinicius không phải là bộc phát mà mang tính hệ thống. Theo báo cáo từ La Liga, đã có tổng cộng 26 vụ việc phân biệt chủng tộc riêng biệt nhắm vào tiền đạo này tại 10 sân vận động khác nhau ở Tây Ban Nha tính từ tháng 10/2021.

Tháng 1/2023: Một hình nộm mặc áo Vinicius bị treo cổ trên cây cầu gần sân tập Real Madrid bởi nhóm cực đoan của Atletico Madrid.
Tháng 5/2023: Sự cố chấn động tại sân Mestalla, nơi hàng trăm cổ động viên Valencia thóa mạ anh ngay từ khi đội bóng vừa đến sân.
Phản ứng từ truyền thông: Tờ Superdeporte thậm chí từng vẽ biếm họa Vinicius là Pinocchio để cáo buộc anh phóng đại sự việc, bất chấp những án phạt tù treo đã được thực thi cho các cổ động viên vi phạm.

Cầu thủ người Brazil thường trở thành mục tiêu của đối thủ.

Định kiến đằng sau cái mác khiêu khích

Tại sao Vinicius Junior luôn là tâm điểm? Các chuyên gia xã hội học chỉ ra rằng bóng đá châu Âu vẫn tồn tại định kiến về những "người da màu ngoan ngoãn". Khi một cầu thủ như Vinicius — thành đạt, tự tin và dám lên tiếng chống lại bất công bằng cách nhảy múa — anh lập tức bị coi là một kẻ khiêu khích.

Nhà hoạt động Moha Gerehou nhận định rằng xã hội thường chỉ chấp nhận người da màu khi họ hành xử theo các chuẩn mực định sẵn. Việc sử dụng cái cớ "thái độ thi đấu" để bào chữa cho những lời lẽ phân biệt chủng tộc chỉ là tấm bình phong cho sự kỳ thị sâu sắc.

Về phần mình, Vinicius Jr khẳng định lập trường đanh thép: "Tôi không phải là nạn nhân của phân biệt chủng tộc. Tôi là kẻ trừng phạt những kẻ phân biệt chủng tộc." Cuộc chiến của anh không chỉ là đòi lại công bằng cho cá nhân, mà là nỗ lực thay đổi một hệ thống đang tìm cách bình thường hóa sự thù ghét trong thể thao đỉnh cao.

PHỐ HỘI