VKSND TP Quảng Ninh: Từ Nghị quyết 205 đến hơn 586 tỷ đồng thu nộp ngân sách

733 nguồn thông tin được xử lý

Quảng Ninh là một trong 6 địa phương được Quốc hội lựa chọn thí điểm cho phép Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ lợi ích công và quyền, lợi ích hợp pháp của nhóm người dễ bị tổn thương.

Sau 9 tháng thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15, VKSND hai cấp thành phố Quảng Ninh đã tiếp nhận 915 nguồn thông tin từ nhiều kênh, gồm tiếp nhận trực tiếp, dịch vụ bưu chính, thư điện tử, Zalo, Facebook và các phương tiện truyền thông. Qua rà soát, 733 thông tin được xử lý, đạt 80,1%.

Ông Phạm Viết Vượng, Viện trưởng VKSND thành phố Quảng Ninh phát biểu chỉ đạo.

Các nguồn thông tin tập trung vào hai nhóm chính. Một là những vụ việc liên quan bảo vệ trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật. Hai là các vụ việc liên quan lợi ích công trong các lĩnh vực môi trường, đất đai, tài sản công, nghĩa vụ thuế, bảo hiểm xã hội, di sản văn hóa và an toàn thực phẩm.

Ông Phạm Viết Vượng, Viện trưởng VKSND thành phố Quảng Ninh, cho biết điểm đáng chú ý của Nghị quyết 205 không chỉ là việc trao thêm một cơ chế tố tụng cho Viện kiểm sát, mà còn tạo điều kiện để cơ quan kiểm sát chủ động tiếp cận, xác minh những vấn đề có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công, từ đó lựa chọn vụ việc đủ căn cứ để khởi kiện và theo đuổi đến cùng.

Thường trực Thành ủy làm việc với lãnh đạo VKSND thành phố Quảng Ninh.

Sau 9 tháng, VKSND hai cấp đã giải quyết 221 vụ việc. Trong đó, 214 vụ việc được đình chỉ do hành vi vi phạm đã chấm dứt và hậu quả được khắc phục hoàn toàn; 9 vụ án dân sự công ích được Viện kiểm sát ban hành quyết định khởi kiện.

TAND đã thụ lý, xét xử 7 vụ và chấp nhận 100% yêu cầu khởi kiện của Viện kiểm sát. Cùng với đó, VKSND hai cấp ban hành 75 kiến nghị phòng ngừa vi phạm gửi các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Những con số này cho thấy, cơ chế thí điểm không chỉ dừng ở việc tiếp nhận, xử lý thông tin mà đã hình thành quy trình từ phát hiện, xác minh đến khởi kiện, giải quyết vụ án và kiến nghị phòng ngừa. Qua đó, vai trò của Viện kiểm sát trong bảo vệ lợi ích công được thể hiện rõ hơn trong thực tiễn.

Hơn 586 tỷ đồng thu nộp ngân sách

Một trong những kết quả cụ thể của quá trình thực hiện Nghị quyết 205 là hơn 586 tỷ đồng được thu nộp ngân sách nhà nước, trong đó nợ thuế hơn 564 tỷ đồng, nợ bảo hiểm xã hội gần 22 tỷ đồng. Cùng với đó, 197.595m² đất công bị lấn chiếm được thu hồi.

Một số doanh nghiệp nợ đọng thuế, bảo hiểm xã hội đã tự giác chấp hành sau khi được Viện kiểm sát giải thích pháp luật và yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm.

Trong đó, Công ty TNHH Thương mại Tân Lập thực hiện nghĩa vụ nộp 44,5 tỷ đồng tiền thuế; Công ty cổ phần Thống Nhất 508 thực hiện nghĩa vụ nộp 29,7 tỷ đồng tiền thuế vào ngân sách nhà nước.

Hội nghị giao ban triển khai công tác của VKSND thành phố Quảng Ninh.

Theo Viện trưởng Phạm Viết Vượng, hiệu quả của cơ chế dân sự công ích không chỉ được nhìn nhận qua số vụ án được khởi kiện hay số tiền, tài sản được thu hồi, mà còn ở khả năng phòng ngừa và khắc phục vi phạm từ sớm.

Khi hành vi vi phạm được phát hiện, làm rõ và yêu cầu khắc phục bằng cơ chế phù hợp, nhiều vụ việc có thể được giải quyết trước khi phải đưa ra xét xử.

Phiên tòa xét xử vụ án dân sự công ích đầu tiên tại Quảng Ninh.

Để triển khai hiệu quả Nghị quyết 205, ngay sau khi nghị quyết được ban hành, Đảng ủy và lãnh đạo VKSND hai cấp đã quán triệt các chỉ đạo của Trung ương, VKSND tối cao và cấp ủy địa phương.

Đảng ủy VKSND thành phố ban hành nghị quyết về phương hướng, nhiệm vụ năm 2026, trong đó xác định công tác kiểm sát dân sự công ích là một trọng tâm; đồng thời ban hành nghị quyết chuyên đề về thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích cùng các chương trình, kế hoạch hành động cụ thể.

VKSND thành phố Quảng Ninh xác minh, làm việc với đơn vị liên quan.

VKSND thành phố chủ động tham mưu Ban Thường vụ Thành ủy ban hành chỉ thị lãnh đạo; tham gia ý kiến để UBND thành phố ban hành kế hoạch triển khai Nghị quyết 205, với sự phối hợp của các ban, ngành trên địa bàn.

Công tác tổ chức cán bộ được chú trọng. Viện trưởng trực tiếp chỉ đạo, giao chỉ tiêu cụ thể cho từng phòng nghiệp vụ và các Viện kiểm sát khu vực; phân công cán bộ căn cứ năng lực, sở trường, từng bước hình thành đội ngũ kiểm sát viên chuyên sâu trong lĩnh vực kiểm sát dân sự công ích.

Đơn vị đã tổ chức 2 hội nghị quán triệt và 1 hội nghị tọa đàm chuyên đề “Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện Nghị quyết số 205”, với sự tham dự, chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo VKSND tối cao và đại diện các vụ nghiệp vụ.

VKSNDTC khảo sát việc thực hiện Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc hội tại VKSND thành phố Quảng Ninh (Ảnh: BQN).

Viện trưởng Phạm Viết Vượng nhấn mạnh, từ thực tiễn Quảng Ninh, vai trò của VKSND trong cơ chế này không chỉ dừng ở việc phát hiện và xử lý vi phạm, mà còn phải chủ động nhận diện những vấn đề có nguy cơ ảnh hưởng đến lợi ích công, bảo vệ nhóm yếu thế và góp phần phòng ngừa vi phạm.

Từ kết quả thực hiện, VKSND hai cấp thành phố Quảng Ninh tiếp tục rà soát, phát hiện, xử lý kịp thời các vi phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, dược phẩm và bảo vệ nhóm yếu thế.

Trên cơ sở thực tiễn 9 tháng thí điểm, VKSND thành phố Quảng Ninh đề xuất VKSNDTC báo cáo cấp có thẩm quyền kết thúc giai đoạn thí điểm, xem xét hoàn thiện và mở rộng cơ chế VKSND khởi kiện vụ án dân sự công ích trên phạm vi toàn quốc.