Với dự án HLV đẳng cấp World Cup, đừng đùa với bóng đá Indonesia

PSSI bổ nhiệm John Herdman làm HLV trưởng

Chủ tịch PSSI Erick Thohir PSSI gọi đây là “sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới cho bóng đá quốc gia”. Ông Thohir cũng chính là cha đẻ dự án “Hà Lan hóa” với kết quả không như mong muốn: không thể đoạt vé vào vòng chung kết World cup 2026, dù Indonesia là đội tuyển duy nhất của Đông Nam Á vào đến vòng cuối cùng của vòng loại World Cup 2026 khu vực châu Á.

Sự lựa chọn không ngẫu nhiên

John Herdman không là một tên tuổi gây ồn ào truyền thông, càng không phải “huyền thoại sân cỏ” như PSSI trước đó đã chọn HLV người Hà Lan Patrick Kluivert thay thế HLV người Hàn Quốc Shin Tae-yong. Tuy nhiên trong giới huấn luyện đỉnh cao, John Herdman thuộc nhóm HLV hiếm hoi có lý lịch World Cup đúng nghĩa: người duy nhất trong lịch sử bóng đá thế giới từng đưa cả đội tuyển nam và đội tuyển nữ của cùng một quốc gia dự vòng chung kết World Cup.

Với đội tuyển nữ Canada, Herdman giúp đội vào World Cup 2015, giành hai Huy chương đồng Olympic liên tiếp (2012, 2016), từng vươn lên hạng 4 thế giới. Với đội tuyển nam Canada, ông đưa đội bóng này trở lại VCK World Cup 2022 sau 36 năm vắng bóng, đồng thời nâng thứ hạng FIFA từ 77 lên 33 thế giới – một cú nhảy mang tính cấu trúc, không phải may rủi.

Nói cách khác, Herdman không phải HLV của chiến thắng nhất thời, mà là HLV của những dự án quốc gia dài hạn.

Không đổi HLV, Indonesia đang đổi chiến lược

Sau khi không thể cụ thể hóa giấc mơ World Cup 2026 cùng Shin Tae-yong (Hàn Quốc), rồi tiếp tục thất bại với Patrick Kluivert (Hà Lan), PSSI hiểu ra một điều: Indonesia không thiếu sao nhập tịch, không thiếu tiền, không thiếu khán giả, không thiếu say mê, khát vọng – thứ họ thiếu là một kiến trúc sư bóng đá quốc gia đúng nghĩa.

Đó là nguyên nhân Herdman được chọn.

Herdman giống Shin Tae-yong ở một điểm: đẳng cấp World Cup. Nhưng khác Shin Tae-yong ở một điểm quan trọng hơn: kinh nghiệm xây dựng hệ sinh thái tuyển quốc gia trong môi trường đa văn hóa, đa quốc tịch – điều Indonesia đang theo đuổi quyết liệt.

Chính Herdman thừa nhận ông thấy Indonesia rất giống Canada: “Một quốc gia rộng lớn, giàu tiềm năng cầu thủ bản địa, nhưng đồng thời có khả năng tuyển mộ và tích hợp các cầu thủ mang hai quốc tịch”.

Đó không phải lời xã giao. Đó là sự đồng điệu về triết lý phát triển.

Thất bại 2025: cái giá Indonesia sẵn sàng trả

Bóng đá Indonesia đã trải qua năm 2025 đầy thất vọng: đội tuyển quốc gia không giành vé World Cup 2026, đội U21 Indonesia thất bại tại ASEAN Cup 2024, chỉ giành á quân U23 Đông Nam Á 2025, không dự VCK U23 châu Á 2026, và bị loại ngay từ vòng bảng SEA Games 2025.

Nhưng khác nhiều nền bóng đá ASEAN khác, Indonesia không co cụm sau thất bại. Họ coi đó là chi phí cần thiết cho một cuộc tái thiết triệt để.

Việc AFF Cup từ 2026 được tổ chức giữa năm, sau World Cup, trở thành một “món quà chiến lược” cho PSSI: không còn xung đột về quyền lợi giữa CLB với đội tuyển quốc gia nên PSSI có thể triệu tập đội hình mạnh nhất, kể cả cầu thủ đang chơi bóng ở châu Âu, và 2026 mới là lần lần đầu tiên Indonesia thực sự có cơ hội chinh phục ASEAN Cup bằng đội hình A – đội hình mạnh nhất.

CNN Indonesia gọi đây là điểm khởi đầu mới để tái thiết thành tích đội tuyển quốc gia.

Đừng nhìn Indonesia bằng lăng kính Đông Nam Á cũ

Indonesia không còn chơi cuộc chơi ASEAN. Họ đang tiến tới một cuộc chơi châu Á – World Cup.

Trong khi đó, bức tranh khu vực đang đổi màu. Seasia Goal, trang mạng xã hội có trụ sở đặt tại Indonesia, sở hữu hơn 100.000 lượt theo dõi từ người hâm mộ khắp khu vực Đông Nam Á chỉ ra một chi tiết rất đáng suy ngẫm: các HLV Hàn Quốc – từng thống trị băng ghế huấn luyện các đội tuyển quốc gia trong khu vực Đông Nam Á đang lần lượt rời đi: Shin Tae-yong chia tay Indonesia, Kim Pan-gon rời Malaysia, Ha Hyeok-jun chia tay Lào.

Giờ đây, Kim Sang-sik là HLV Hàn Quốc cuối cùng còn trụ lại ở Việt Nam.

Điều đó không nói lên sự “hết thời” của HLV Hàn Quốc, mà cho thấy ASEAN đang bước vào giai đoạn phân hóa chiến lược: Indonesia chọn con đường World Cup, một số nền bóng đá khác vẫn loay hoay giữa khu vực và châu lục.

Rất rõ ràng

Khi một quốc gia Đông Nam Á sẵn sàng đặt niềm tin vào một HLV đẳng cấp World Cup, trao toàn quyền cho cả đội tuyển quốc gia lẫn U23, đầu tư dài hạn thay vì “mì ăn liền”, điều đó phản ánh Indonesia đã gửi đi một thông điệp không thể nhầm lẫn: Đừng đùa với bóng đá Indonesia!

Tại sao?

Vì PSSI đứng đầu là Erick Thohir, vị chủ tịch vừa là Bộ trưởng Bộ doanh nghiệp nhà nước vừa là Bộ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao. Ông Thohir có bằng Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh tại Đại học Quốc gia, California, Hoa Kỳ vào năm 1993, ông vừa có quyền lực lại vừa là nhà tỷ phú. Đã vậy “chiến lược có mặt ở VCK World Cup” của ông Thohir lại được chính phủ ủng hộ toàn diện, do đó, những gì PSSI đã và vận chuyển, hoàn toàn không mơ mộng, thay vào đó phải hiểu rằng: PSSI dưới thời chủ tịch Thohir đang xây dựng, đang tái thiết cả nền bóng Indonesia.

Có thể họ đang mạo hiểm, có thể họ dám chấp nhận thất bại, nhưng thất bại đó sẽ là mẹ của thành công.

Và những nền bóng đá nào mà cười hay xem thường qua thất bại trong năm 2025 của Indonesia, rất có thể sẽ là những người phải trả giá đầu tiên.

Đặng Hoàng