Vụ bồi thường '0 đồng' về đất tại KCN Sơn Mỹ I, tỉnh Lâm Đồng: TAND chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện

TAND tỉnh Lâm Đồng đã tuyên chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Công ty Đại Thuận Phát trong vụ việc khởi kiện UBND huyện Hàm Tân (cũ) liên quan đến vấn đề bồi thường tại Dự án KCN Sơn Mỹ I

Ngày 29/1, Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh Lâm Đồng đã mở lại phiên xét xử vụ “Khiếu kiện quyết định hành chính về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất” xảy ra tại Dự án Khu công nghiệp (KCN) Sơn Mỹ I.

Người khởi kiện là khởi kiện là Công ty TNHH TM Đại Thuận Phát (Công ty Đại Thuận Phát). Người bị kiện là UBND huyện Hàm Tân (cũ), có người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng là Chủ tịch UBND xã Sơn Mỹ).

Trước đó, từ tháng 7/2025, TAND tỉnh Lâm Đồng đã tiến hành các thủ tục liên quan để chuẩn bị cho việc đưa vụ việc ra xét xử. Tháng 10/2025, TAND tỉnh Lâm Đồng đã đưa vụ việc ra xét xử nhưng phiên tòa phải tạm dừng để tiếp tục thu thập thêm chứng cứ, hồ sơ, tài liệu liên quan...

Các ao nuôi thủy hải sản được đầu tư từ nhiều năm trước tại khu đất của Công ty Đại Thuận Phát. Ảnh: Thạc Hiếu

Qua quá trình xét xử, tranh tụng công khai, Hội đồng xét xử (HĐXX) - TAND tỉnh Lâm Đồng nhận định quyết định hành chính về phương án bồi thường của UBND huyện Hàm Tân cũ còn vi phạm về trình tự và thủ tục pháp lý. Đặc biệt trong đó là việc vận dụng quy định pháp luật về đất đai qua các thời kỳ của Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Hàm Tân (cũ) là không phù hợp, gây ảnh hưởng đến tiến độ dự án và gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

Kết thúc phiên xét xử ngày 29/1/2026, HĐXX đã tuyên: Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Công ty Đại Thuận Phát. Cụ thể hủy một phần Quyết định số 509/QĐ-UBND ngày 20/3/2025 của UBND huyện Hàm Tân (Quyết định số 509/QĐ-UBND) về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho Công ty Đại Thuận Phát do bị thu hồi để thực hiện Dự án KCN Sơn Mỹ I, với các nội dung như sau: Tại Điều 1 (của Quyết định 509/QĐ-UBND - PV): Tiền bồi thường về đất 0 đồng, tiền bồi thường chi phí đầu tư vào đất 0 đồng; tiền hỗ trợ 0 đồng.

TAND tỉnh Lâm Đồng buộc UBND huyện Hàm Tân (người kế thừa quyền và nghĩa vụ là Chủ tịch UBND xã Sơn Mỹ) thực hiện nhiệm vụ khắc phục, dựa trên hệ thống pháp luật xem xét thực hiện phê duyệt phương án bồi thường. hỗ trợ, tái định cư theo nhận định của bản án…

Một máy phát điện tại khu đất của Công ty Đại Thuận Phát hiện đã gỉ sét nhiều năm. Ảnh: Quang Phương

Trước đó nữa, theo tài liệu, Công ty Công ty Đại Thuận Phát khởi kiện, yêu cầu TAND tuyên hủy Quyết định số 509/QĐ-UBND ngày 20/3/2025 của UBND huyện Hàm Tân về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (BTHT-TĐC) để thực hiện Dự án KCN Sơn Mỹ I. Buộc UBND huyện Hàm Tân và UBND tỉnh Bình Thuận (cũ) thực hiện đúng nhiệm vụ, công vụ theo quy định pháp luật.

Cụ thể: Tổ chức xem xét, tính toán lại toàn bộ phương án BTHT-TĐC đối với Công ty Đại Thuận Phát; bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định Luật Đất đai 2024, Nghị định số 88/2024/NĐ-CP và các văn bản có liên quan, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp trong quá trình BTHT-TĐC khi bị thu hồi đất đối với đơn vị này.

Một hồ nuôi thủy sản tại khu đất của Công ty Đại Thuận Phát được đầu tư bài bản nhưng hiện đang bỏ trống, xuống cấp. Ảnh: Quang Phương

Theo hồ sơ vụ việc, Công ty Đại Thuận Phát là chủ sở hữu 2 dự án tại xã Sơn Mỹ, huyện Hàm Tân (nay là xã Sơn Mỹ, tỉnh lâm Đồng) với tổng diện tích đất hơn 86.200m2 (được tỉnh Bình Thuận giao đất năm 2004 và 2005). Cả 2 dự án có thời hạn thuê đất 49 năm.

Trong số diện tích đất được giao, chỉ có một phần là đất sạch. Tại Dự án trồng rừng sinh thái, còn hơn 1.200m2 đất do các hộ gia đình, cá nhân quản lý, sử dụng. Công ty Đại Thuận Phát phải tiến hành thỏa thuận, nhận chuyển nhượng và bồi thường với phần diện tích đất này. Ngoài ra, để bảo đảm tính liên hoàn trong quá trình triển khai dự án nuôi tôm và tránh chia cắt mặt bằng sản xuất… Công ty còn nhận tự thỏa thuận bồi thường, nhận chuyển nhượng đất của người dân trong và ngoài ranh dự án với tổng diện tích 13.000m2. Nâng tổng diện tích của dự án lên 24.506m2.

Tổng diện tích đất thực tế mà Công ty Đại Thuận Phát đã và đang quản lý, sử dụng hiện nay tại 2 dự án trên là hơn 99.264m2.

Quyết định bồi thường, hỗ trợ do UBND huyện Hàm Tân (cũ) ban hành thể hiện số tiền bồi về đất đối với Công ty Đại Thuận Phát là 0 đồng. Ảnh: Quang Phương

Tháng 12/2011, UBND tỉnh Bình Thuận ban hành quyết định để thu hồi hơn 100.800m2 đất Công ty Đại Thuận Phát thuê, để thực hiện Dự án KCN Sơn Mỹ I.

Công ty Đại Thuận Phát cho biết, mãi đến ngày 20/3/2025, UBND huyện Hàm Tân có Quyết định số 509/QĐ-UBND phê duyệt phương án BTHT-TĐC cho Công ty. Theo đó, tổng số tiền bồi thường, hỗ trợ cho công ty là 286 triệu đồng, gồm: bồi thường về tài sản hơn 271 triệu đồng, chi phí di chuyển tài sản 15 triệu đồng. Đáng chú ý tại quyết định trên, số tiền bồi thường đối với hơn 87.500m2 (hơn 8,7ha) đất nuôi trồng thủy sản bị thu hồi là 0 đồng và “chi phí đầu tư vào đất” còn lại: 0 đồng.

Công ty Đại Thuận Phát không đồng ý với mức bồi thường trên vì ngoài diện tích đất được giao, công ty còn chuyển nhượng 13.000m2 đất của người dân. Công ty cho rằng, bồi thường về đất 0 đồng là không hợp lý. Bên cạnh đó, công ty cũng không được bồi thường về chi phí đầu tư rất lớn đã bỏ ra; việc thu hồi làm chấm dứt hoạt động kinh doanh, không được cấp đất sản xuất thay thế… nhưng không được bồi thường hay hỗ trợ là chưa đúng với quy định.

Việc ban hành quyết định phê duyệt phương án BTHT-TĐC không căn cứ theo quyết định thu hồi đất của UBND tỉnh đã ban hành năm 2011. Đáng chú ý, phần tích đất bồi thường nhỏ hơn phần diện tích đất mà UBND tỉnh ra quyết định thu hồi và nhỏ hơn diện tích thực tế Công ty đang quản lý, sử dụng.

Công ty Đại Thuận Phát cho rằng, nếu dựa trên các đơn giá của UBND tỉnh Bình Thuận ban hành tại các Quyết định số 37/2019/QĐ-UBND ngày 20/12/2019 và Quyết định số 09/2022/QĐ-UBND ngày 18/3/2022 của UBND tỉnh…thì số tiền mà Công ty Đại Thuận Phát được bồi thường lên đến hơn 28 tỷ đồng.

Ý kiến về phát quyết của TAND tỉnh Lâm Đồng, đại diện Công ty Đại Thuận Phát cho biết, công ty chúng tôi được UBND tỉnh Bình Thuận cũ giao đất để làm dự án theo chính sách kêu gọi thu hút đầu tư. Tuy nhiên, chúng tôi bị thu hồi đất trước thời hạn nhưng lại không được bồi thường thỏa đáng. Điều này gây thiệt hại nghiêm trọng đến quyền lợi và ảnh hưởng đến môi trường thu hút đầu tư của tỉnh. Phán quyết của HĐXX - TAND tỉnh Lâm Đồng như thế là rất công tâm, khách quan, thể hiện tính ưu việt của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Quang Phương