Vụ Mr Pips: Xem xét hành vi của các cổng thanh toán trung gian trong giai đoạn 2

Ngày 4/11, trong phần luận tội các bị cáo tại phiên tòa xét xử vụ án Mr Pips và đồng phạm, đại diện Viện kiểm sát (VKS) giữ quyền công tố tại phiên tòa đã đưa ra nhiều kiến nghị để nâng cao nhận thức của người dân về việc tham gia mua bán, giao dịch, đầu tư, kinh doanh chứng khoán quốc tế, hạn chế phát sinh loại hình tội phạm này trong thời gian tới.

Truy dòng tiền qua các cổng thanh toán trung gian

Viện kiểm sát kiến nghị tiếp tục điều tra dòng tiền đường dây lừa đảo “chảy” qua các cổng thanh toán trung gian như 9Pay, BigPay, ApotaPay, CPay, HTP và hơn 1.400 người liên quan.

Ngày 4/11, phiên tòa xét xử vụ Phó Đức Nam (tức Mr Pips) cùng các đồng phạm trong đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản bước sang phần tranh luận. Trong bản luận tội, đại diện Viện kiểm sát nhân dân TP Hà Nội cho biết do thời hạn tố tụng, một số nội dung liên quan đến vụ án chưa được điều tra, làm rõ đầy đủ và sẽ tiếp tục được giải quyết trong giai đoạn 2.

Những nội dung này không chỉ liên quan đến hơn 1.400 người khác trong bộ máy do Phó Đức Nam điều hành, mà còn bao gồm hoạt động của các cổng thanh toán trung gian như 9Pay, BigPay, ApotaPay, CPay, HTP.

Bị cáo Phó Đức Nam (tức Mr Pips).

Theo VKS, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục xác minh hành vi của những người có liên quan trong bộ máy của Phó Đức Nam, đồng thời làm rõ hoạt động của các cổng thanh toán trung gian để xác định vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Một hướng điều tra khác được VKS đề cập là dấu hiệu rửa tiền của những người thân các bị cáo Phó Đức Nam, Lê Khắc Ngọ (tức Mr Hunter) và Ngô Thị Thêu (vợ cũ của Mr Hunter). Đây là những người đứng tên nhiều tài sản có giá trị lớn, song nguồn tiền hình thành tài sản chưa được làm rõ. Việc tiếp tục điều tra các nội dung trên nhằm giải quyết triệt để vụ án, tránh bỏ lọt hành vi vi phạm và những cá nhân có liên quan.

Liên quan tới vấn đề này, khai báo trước Hội đồng xét xử, Phó Đức Nam cũng đề nghị xem xét xử lý các bộ phận khác trong hệ thống để làm rõ và quy trách nhiệm cụ thể, bởi còn nhiều hành vi phạm tội chưa được làm rõ.

Mr Pips khai hợp tác với nhiều cổng thanh toán trung gian để thực hiện các giao dịch trong đường dây lừa đảo đầu tư chứng khoán, ngoại hối “ảo”, chủ yếu qua cổng Ngân Lượng, 9Pay và một số đơn vị khác, nhưng tại phiên tòa chỉ có Shark Bình.

Mr Hunter Lê Khắc Ngọ.

Kiến nghị siết quản lý tài khoản ngân hàng, thanh toán trực tuyến

Liên quan đến công tác phòng ngừa tội phạm, đại diện VKS kiến nghị Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, qua đó nâng cao nhận thức của người dân về những rủi ro khi tham gia mua bán, giao dịch, đầu tư, kinh doanh chứng khoán quốc tế và Forex trên các sàn chưa được cấp phép.

Đối với Ngân hàng Nhà nước, cần yêu cầu các ngân hàng thương mại cổ phần rà soát quá trình mở và sử dụng tài khoản ngân hàng của các công ty trách nhiệm hữu hạn; thường xuyên kiểm tra việc chấp hành pháp luật về phòng, chống rửa tiền tại các tổ chức ngân hàng và đơn vị được Ngân hàng Nhà nước cấp phép hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán. Đồng thời, tăng cường quản lý tài khoản ngân hàng và hoạt động trung gian thanh toán, nâng cao quy trình xác thực khách hàng (eKYC) khi mở tài khoản ngân hàng trực tuyến.

Qua đó, kịp thời phát hiện, ngăn chặn những tài khoản có dấu hiệu bất thường như nhận tiền từ nhiều nguồn, giao dịch với tần suất lớn hoặc chuyển tiếp tiền nhanh qua nhiều tài khoản, có dấu hiệu phục vụ hoạt động rửa tiền hoặc đánh bạc.

Viện kiểm sát cũng kiến nghị các bộ, ngành, địa phương nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước đối với hoạt động trên không gian mạng; thực hiện có hiệu quả các quy định của Luật Giao dịch điện tử, Nghị định số 13/2023/NĐ-CP ngày 17/4/2023 của Chính phủ về bảo vệ dữ liệu cá nhân và Nghị định số 59/2022/NĐ-CP ngày 5/9/2022 của Chính phủ quy định về định danh và xác thực điện tử.

Cùng với đó, cần tăng cường xác thực tài khoản ngân hàng, xác thực sinh trắc học khi thực hiện các giao dịch thanh toán trực tuyến trên Internet, hạn chế tình trạng lợi dụng các tài khoản để thực hiện hành vi lừa đảo. Việc sử dụng tài khoản định danh điện tử (VNeID) trong các giao dịch điện tử cũng được kiến nghị nhằm góp phần phòng ngừa tội phạm.

Ngoài ra, đại diện VKS cũng kiến nghị các cơ quan chức năng thực hiện tốt công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố của người dân liên quan đến các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Các bộ, ngành liên quan cần nghiên cứu xây dựng cơ chế phối hợp nhanh, khẩn cấp trong việc truy vết dòng tiền, tạm khóa, phong tỏa các tài khoản có liên quan đến hoạt động phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Những kiến nghị này được đưa ra trên cơ sở đánh giá các phương thức, thủ đoạn phạm tội trong vụ án, đồng thời hướng tới nâng cao hiệu quả kiểm soát dòng tiền, phát hiện và ngăn chặn các giao dịch bất thường qua hệ thống ngân hàng và trung gian thanh toán.