Xã Dương Hòa: Rà soát, xử lý triệt để các nhà xưởng vi phạm

Nhiều nhà xưởng vi phạm tại xã Dương Hòa được người dân tự giác tháo dỡ, hoàn trả lại hiện trạng ban đầu. Ảnh: Thái Trọng.

Nhiều công trình nhà xưởng là tồn tại lịch sử

Ghi nhận thực tế của phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tại thôn Dương Liễu 5, xã Dương Hòa cho thấy, nhiều công trình xưởng diện tích lớn nhỏ đan xen lẫn nhau được xây dựng trên đất nông nghiệp từ trước 01/7/2025. Là địa phương có nghề truyền thống chế biến thực phẩm như miến dong, bánh kẹo,… nên các nhà xưởng này chủ yếu để xay nghiền lấy tinh bột và tráng miến.

Trước thực tế số lượng nhà xưởng, kho bãi tồn tại trên địa bàn không nhỏ, chính quyền xã Dương Hòa nghiêm túc, tập trung cao độ triển khai Kết luận số 114-KL/TU (ngày 26/8/2026) của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về tập trung chỉ đạo xử lý các công trình, nhà xưởng, kho bãi vi phạm quy định về đất đai, trật tự xây dựng và không bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy (PCCC).

Các nhà xưởng vi phạm tại xã Dương Hòa hầu hết đều được xây dựng từ nhiều năm trước đây. Video: Xuân Song - Thái Trọng.

Trao đổi với ông Ngô Xuân Biển, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Dương Hòa chúng tôi được biết, phòng Kinh tế đã chủ động tham mưu cho UBND xã về việc thành lập đoàn kiểm tra đề ra kế hoạch, lộ trình thực hiện nhiệm vụ. Đến thời điểm hiện nay, xã đã hoàn thành rà soát, tổng hợp toàn bộ các công trình thuộc đối tượng được nêu trong Kết luận 114.

Việc rà soát không chỉ dừng ở thống kê số lượng, diện tích công trình mà đã làm rõ hiện trạng sử dụng đất, tính chất hoạt động sản xuất, hồ sơ pháp lý, tình trạng xây dựng và các điều kiện bảo đảm an toàn PCCC. Đây là cơ sở quan trọng để xã phân loại từng trường hợp, xác định biện pháp xử lý phù hợp, tránh bỏ sót vi phạm hoặc áp dụng biện pháp thiếu thống nhất.

Ông Ngô Xuân Biển cho biết, xã Dương Hòa đã thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động. Xã phấn đấu đạt 2/3 số trường hợp cần xử lý là được người dân tự giác khắc phục, tháo dỡ. Video: Xuân Song - Thái Trọng.

Thực tế tại Dương Hòa cho thấy, bài toán quản lý nhà xưởng gắn liền với đặc điểm phát triển kinh tế của địa phương. Ông Trần Thủy, Trưởng thôn Dương Liễu 5 cho biết: “Các cơ sở chế biến nông sản, thực phẩm đã góp phần duy trì nghề truyền thống, tạo việc làm và thu nhập cho người dân. Hầu hết quy mô sản xuất của các hộ đều nhỏ lẻ. Nhưng việc công trình đã tồn tại trong thời gian dài hoặc phục vụ hoạt động sản xuất không đồng nghĩa với việc đương nhiên được công nhận hợp pháp.”

Từ thực tế này, yêu cầu đặt ra đối với xã Dương Hòa là phải rà soát kỹ từng trường hợp, xác định rõ tính chất, mức độ vi phạm và căn cứ pháp lý để xử lý. Đối với những công trình có vi phạm về đất đai, việc khắc phục phải được thực hiện theo đúng quy định, không để tình trạng sử dụng đất sai mục đích kéo dài hoặc phát sinh thêm công trình mới.

Kiên trì vận động, kiên quyết xử lý vi phạm

Thực tế, công tác xử lý vi phạm đất đai tại Dương Hòa đã được triển khai từ trước khi có Kết luận số 114-KL/TU. Qua kiểm tra, rà soát, ở thời điểm cuối năm 2025, xã Dương Hòa phát hiện 34 công trình xây dựng trên đất nông nghiệp, với diện tích từ vài trăm đến hơn 2.000m2, tập trung tại một số thôn như Hòa Hợp, Sơn Hà, Ninh Hiệp 2 và Ninh Hiệp 3. Các công trình có hình thức khác nhau, từ nhà kho, lán tạm đến nhà xưởng khung thép, mái tôn phục vụ sản xuất.

Thông tin từ UBND xã Dương Hòa cho thấy, trong đợt xử lý đầu tiên của kế hoạch thực hiện Kết luận 114, có 22 trường hợp sẽ bị tiến hành xử lý. Theo ghi nhận của phóng viên vào ngày 08/10 vừa qua, đã có một số công trình đã được người dân tự nguyện tháo dỡ, di dời tài sản và khôi phục hiện trạng đất ban đầu. Đối với các trường hợp chưa chấp hành, địa phương sẽ tổ chức cưỡng chế theo đúng trình tự và quy định của pháp luật.

Ông Đào Tiến Mạnh (thứ 2 từ trái sang), thôn Hòa Hợp đi đầu tự giác tháo dỡ công nhà xưởng vi phạm của gia đình. Quy mô công trình lên tới trên 500m2. Ảnh: Thái Trọng.

Những kết quả trên cho thấy tuyên truyền, vận động có vai trò quan trọng trong quá trình xử lý vi phạm. Khi người dân hiểu rõ căn cứ pháp lý, trách nhiệm khắc phục và hệ quả nếu không chấp hành, việc tự giác tháo dỡ có thể giúp giảm thiểu thiệt hại về tài sản, hạn chế phát sinh những tình huống phức tạp.

Trong bối cảnh triển khai Kết luận số 114-KL/TU, yêu cầu này càng cần được thực hiện nhất quán. Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội yêu cầu các địa phương tổng kiểm tra, rà soát, lập danh mục chi tiết các công trình, nhà xưởng, kho bãi và cơ sở sản xuất có nguy cơ cháy, nổ cao hoặc vi phạm pháp luật về đất đai, trật tự xây dựng. Danh mục phải thể hiện địa điểm, chủ sở hữu, ngành nghề, tình trạng pháp lý, điều kiện PCCC, mức độ vi phạm, biện pháp xử lý và thời hạn hoàn thành. Theo kế hoạch của thành phố, cấp xã, phường phải hoàn thành đợt rà soát trước ngày 30-9-2026; các công trình, cơ sở vi phạm phải được lập lộ trình xử lý, bảo đảm hoàn thành dứt điểm trước quý II-2027.

Một công trình nhà xưởng đã tự giác tháo dỡ xong và đang trong quá trình di chuyển tài sản đi nơi khác tại khu Lò gạch Đồng Bưởi, xã Dương Hòa. Ảnh: Thái Trọng.

Đặc biệt, việc xử lý cần gắn với kiểm tra, giám sát sau khắc phục. Nếu chỉ tháo dỡ công trình mà không quản lý chặt hiện trạng khu đất, nguy cơ tái vi phạm vẫn có thể xuất hiện. Chính quyền địa phương cần duy trì kiểm tra tại các khu vực từng xảy ra vi phạm, kịp thời phát hiện việc dựng lại nhà xưởng, tập kết vật liệu hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng đất trái quy định. Cùng với đó, trách nhiệm của cán bộ, bộ phận phụ trách địa bàn phải được xác định rõ, tránh tình trạng phát hiện chậm, xử lý kéo dài hoặc để vi phạm mới phát sinh.

Tạo quỹ đất sản xuất, hướng tới phát triển bền vững

Về lâu dài, để giải quyết bài toán nhà xưởng xây dựng trên đất nông nghiệp, bên cạnh tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, việc quy hoạch và phát triển các cụm công nghiệp, tạo mặt bằng sản xuất tập trung là hướng đi có ý nghĩa quan trọng đối với Dương Hòa. Đây cũng là giải pháp nhằm từng bước đưa các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, phân tán trong khu dân cư vào khu vực có hạ tầng đồng bộ, đáp ứng các yêu cầu về xây dựng, môi trường và phòng cháy, chữa cháy.

Ông Trần Thủy cho biết, bên cạnh việc giải quyết vi phạm, người dân mong muốn chính quyền xã sớm giải quyết nhu cầu mặt bằng sản xuất. Video: Xuân Song - Thái Trọng.

Theo ông Ngô Xuân Biển, xã Dương Hòa đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng phục vụ đầu tư xây dựng dự án Cụm Công nghiệp Dương Liễu giai đoạn 2. Xã cũng đang tập trung nghiên cứu tiếp tục đầu tư thêm 02 cụm công nghiệp nữa là Cát Quế và Minh Khai.

"Xã Dương Hòa đang chuẩn bị đầu tư xây dựng hạ tầng 1 cụm công nghiệp và nghiên cứu quy hoạch tiếp 2 cụm công nghiệp để giải quyết bài toán mặt bằng sản xuất cho người dân". Ông Biển cho biết.

Rà soát, xử lý triệt để các nhà xưởng vi phạm là nhiệm vụ đòi hỏi sự kiên trì, đồng bộ và quyết liệt. Với chính quyền xã Dương Hòa, điều quan trọng không chỉ là hoàn thành danh sách các công trình vi phạm, mà còn là bảo đảm từng trường hợp được xử lý đúng quy định, không tái diễn, không phát sinh vi phạm mới. Khi kỷ cương quản lý đất đai, trật tự xây dựng và an toàn PCCC được thực thi nghiêm túc, hoạt động sản xuất truyền thống mới có thể phát triển ổn định, hài hòa với yêu cầu bảo đảm an toàn và xây dựng địa phương văn minh, bền vững./.