Xã Sóc Sơn xác lập rõ ranh giới, siết quản lý đất rừng

Các lực lượng chức năng kiểm tra, rà soát rừng. Ảnh: Đức Duy

Rà soát kỹ để xác lập ranh giới

Trong những ngày qua, công tác xác định ranh giới, cắm mốc đất rừng đang được xã Sóc Sơn khẩn trương triển khai theo chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội. Đây là khâu quan trọng nhằm khắc phục những bất cập do chồng lấn giữa quy hoạch rừng với hiện trạng sử dụng đất và các quy hoạch khác. Theo UBND xã Sóc Sơn, tổng diện tích đất nằm trong quy hoạch rừng năm 2008 trên địa bàn là 638,67ha, gồm: 481,27ha đất có rừng và 157,4ha đất không có rừng. Tổng diện tích có rừng hiện nay là 465,46ha, toàn bộ là rừng trồng, tỷ lệ che phủ đạt 6,79%.

Trưởng phòng Kinh tế xã Sóc Sơn Nguyễn Thạch Bỉnh cho biết, để xác định sát hiện trạng, xã đã đối chiếu nhiều lớp hồ sơ, bản đồ qua các thời kỳ, từ bản đồ địa chính năm 1993, bản đồ đo đạc tổng thể năm 2016, bản đồ kiểm kê đất đai năm 2019 đến bản đồ quy hoạch rừng, bản đồ địa hình và hồ sơ quản lý, sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, chủ rừng.

Kết quả, xã đã hoàn thành điều tra, rà soát hiện trạng rừng, đất lâm nghiệp và đánh giá mức độ chồng lấn giữa quy hoạch rừng năm 2008 với các loại đất, bản đồ quản lý đất đai và quy hoạch đã được phê duyệt. Tổng diện tích rà soát là hơn 639ha. Trong đó, đề xuất giữ nguyên chức năng rừng phòng hộ hơn 506ha; đưa 101,04ha ra ngoài quy hoạch rừng; chuyển 31,48ha từ rừng phòng hộ sang rừng sản xuất.

Như vậy, công việc không chỉ là xác định vị trí để dựng mốc. Muốn mốc giới có giá trị quản lý lâu dài, trước hết phải làm rõ ranh giới nào giữ nguyên, ranh giới nào điều chỉnh và diện tích nào chuyển chức năng. Ranh giới phải rõ trên hồ sơ, đúng ngoài thực địa thì quản lý đất rừng mới có căn cứ.

Đáng chú ý, xã Sóc Sơn đang kế thừa 345 mốc ranh giới rừng, đất lâm nghiệp đã được huyện Sóc Sơn cắm trước đây, gồm 143 mốc tại Tiên Dược, 8 mốc tại Tân Minh, 186 mốc tại Phù Linh và 8 mốc tại thị trấn Sóc Sơn trước đây. Trên cơ sở đó, xã giao Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng tiếp tục triển khai cắm mốc, căn cứ quy hoạch và hướng dẫn của các sở, ngành thành phố, phấn đấu hoàn thành trong tháng 10-2026.

Qua rà soát, tổng diện tích rừng trên địa bàn xã Sóc Sơn có hơn 639ha. Ảnh: ST

Trao đổi về nhiệm vụ này, Phó Chủ tịch UBND xã Sóc Sơn Trịnh Văn Duy cho rằng, việc xác định chính xác ranh giới và cắm mốc ngoài thực địa phải được thực hiện trên cơ sở rà soát đầy đủ hồ sơ, bản đồ và hiện trạng. Đặc biệt, những mốc đã được cắm trước đây cần được kiểm tra, đánh giá để kế thừa, tránh phải đầu tư lại và bảo đảm thống nhất trong quản lý.

Theo ông Trịnh Văn Duy, xã đang tập trung hoàn thiện các phần việc thuộc trách nhiệm địa phương, đồng thời phối hợp với các cơ quan chuyên môn để tháo gỡ những vấn đề còn vướng, hướng tới hoàn thành việc cắm mốc theo tiến độ thành phố yêu cầu. Trong đó, mốc cũ phải được kiểm tra, mốc mới phải đúng ranh giới; không để việc cắm mốc trở thành một vòng đầu tư chồng chéo.

Kiểm tra thực địa, tháo gỡ điểm nghẽn

Cùng với rà soát hồ sơ, bản đồ, việc kiểm tra thực địa có vai trò quan trọng trong xác định chính xác ranh giới rừng. Đây cũng là nội dung cần sự phối hợp giữa chính quyền cơ sở và lực lượng kiểm lâm. Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm số 4 Nguyễn Văn Hải cho biết, qua kiểm tra, những vị trí cần làm rõ được tổng hợp để phục vụ quá trình hoàn thiện phương án quản lý, cắm mốc đất rừng. Việc phối hợp này giúp kết quả rà soát không chỉ dừng ở hồ sơ, bản đồ mà được kiểm chứng với hiện trạng ngoài thực địa. Đây là cơ sở quan trọng để hạn chế sai lệch vị trí mốc, nhất là tại những khu vực có sự thay đổi về hiện trạng sử dụng đất hoặc có ranh giới cần tiếp tục xác định.

Tuy nhiên, điểm nghẽn hiện nay là kết quả rà soát theo Kế hoạch số 57/KH-UBND của UBND thành phố chưa được phê duyệt về số liệu và ranh giới điều chỉnh. Trong khi đó, đây lại là căn cứ để xây dựng phương án cắm mốc đất rừng trên địa bàn xã. Điều này đòi hỏi phải sớm có sự thống nhất ở cấp thành phố. Bởi, nếu cắm mốc khi ranh giới điều chỉnh chưa được phê duyệt, nguy cơ phải điều chỉnh vị trí mốc sau này sẽ kéo theo chi phí và công sức phát sinh. Ngược lại, nếu chậm xác lập ranh giới, khoảng trống quản lý ngoài thực địa vẫn còn.

Xã Sóc Sơn đang đẩy nhanh cắm mốc ranh giới rừng để quản lý hiệu quả. Ảnh: ST

Để tháo gỡ điểm nghẽn này, UBND xã Sóc Sơn kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND thành phố sớm phê duyệt, thống nhất ranh giới rừng và đất lâm nghiệp theo đề xuất của các xã; đồng thời hướng dẫn thống nhất tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức cắm mốc và cơ chế kế thừa các mốc đã bàn giao, tránh đầu tư trùng lặp.

Về lâu dài, xã cũng đề nghị Sở Xây dựng và Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội cập nhật, tích hợp kết quả rà soát hiện trạng rừng, đất lâm nghiệp theo Kế hoạch số 57/KH-UBND vào Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Đây là giải pháp căn cơ. Khi dữ liệu rừng, đất lâm nghiệp, địa chính và các quy hoạch được thống nhất, việc quản lý sẽ giảm phụ thuộc vào những bộ hồ sơ rời rạc, đồng thời hạn chế phát sinh tranh chấp, lấn chiếm hoặc sử dụng đất không đúng chức năng.

Với gần 640ha được rà soát và 345 mốc đã có, Sóc Sơn đang có nền tảng để hoàn thiện hệ thống ranh giới đất rừng. Việc cần làm lúc này là nhanh chóng thống nhất phần ranh giới điều chỉnh, kiểm tra thực địa, chuẩn hóa hệ thống mốc và cập nhật đồng bộ vào hồ sơ quản lý. Hơn nữa, cái đích của việc cắm mốc không phải là có thêm những cột mốc ngoài thực địa. Mỗi mốc phải trở thành một địa chỉ quản lý rõ ràng; mỗi ranh giới phải gắn với trách nhiệm cụ thể; mỗi diện tích rừng phải được bảo vệ bằng cả hồ sơ pháp lý và kiểm tra thực tế. Qua đó, giúp ngăn chặn từ sớm nguy cơ lấn chiếm, sử dụng sai mục đích đất rừng và tạo nền tảng để xã Sóc Sơn quản lý tài nguyên rừng chặt chẽ, minh bạch, lâu dài.