Xã Thiên Lộc: Quyết liệt xử lý vi phạm để không 'vướng' mặt bằng
Xác định quản lý đất đai là khâu quan trọng để bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng (GPMB), 9 tháng đầu năm 2026, xã Thiên Lộc (Hà Nội) tập trung rà soát, phân loại và xử lý từng nhóm vi phạm, ưu tiên các khu vực có dự án đang và chuẩn bị triển khai. Đến ngày 13-9, 399/747 trường hợp đã được xử lý, đạt 53,4%.
Kết quả này tạo cơ sở để địa phương tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc từ hiện trạng sử dụng đất, trong bối cảnh số lượng dự án được giao ngày càng tăng.
Rõ từng nhóm vi phạm, xử lý đến từng địa bàn
Theo báo cáo của Phòng Kinh tế xã Thiên Lộc về kết quả xử lý vi phạm đất đai, qua rà soát toàn xã có 747 công trình, trường hợp vi phạm; đến ngày 13-9 đã xử lý 399 trường hợp, còn 348 trường hợp đang tiếp tục được tập trung xử lý.
Các trường hợp được phân thành 4 nhóm gắn với tình trạng triển khai dự án. Tại các dự án đang thi công, xã đã xử lý 142/215 trường hợp; tại 6 dự án đang GPMB, xử lý 52/86 trường hợp; tại 4 dự án chưa có thông báo thu hồi đất, xử lý 10/36 trường hợp. Ngoài phạm vi dự án, xã đã xử lý 195/410 trường hợp.
Việc phân loại giúp địa phương xác định rõ trọng tâm xử lý ở từng khu vực, thay vì thực hiện dàn trải. Ông Lê Công Hùng, Phó phòng Kinh tế xã Thiên Lộc cho biết, trong số 215 trường hợp tại các dự án đang thi công, ngoài 142 công trình được người dân tự tháo dỡ sau tuyên truyền, vận động, UBND xã đã ban hành 43 quyết định xử phạt vi phạm hành chính, 27 quyết định buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả và các quyết định cưỡng chế. Trong 10 dự án có vi phạm, đã có 5 dự án xử lý xong 100%.
Điểm đáng chú ý trong quá trình xử lý là nhiều hộ dân đã chủ động khắc phục sau khi được tuyên truyền, vận động. Tại các thôn Bầu, Hậu Dưỡng, Đại Độ, Sáp Mai, Mai Châu..., người dân từng bước nhận thức rõ hơn về trách nhiệm chấp hành quy định trong sử dụng đất, nhất là đối với việc xây dựng công trình trên đất nông nghiệp. Sau khi xã tổ chức cưỡng chế các trường hợp vi phạm tại các thôn Đại Độ, Đại Đồng và Mạch Lũng, đã có hàng chục hộ tự tháo dỡ công trình vi phạm.

Đến ngày 13-9, xã Thiên Lộc đã xử lý được 399/747 trường hợp vi phạm đất đai. Ảnh: PV
Ông Lê Thành Long, Trưởng thôn Bầu cho biết, cấp ủy, Ban Công tác Mặt trận và các đoàn thể trong thôn đã tích cực tuyên truyền, vận động, nhất là đối với các hộ có công trình xây dựng trên đất nông nghiệp, để người dân hiểu rõ quy định và chủ động tháo dỡ. Qua tuyên truyền, các hộ được giải thích cụ thể về quyền lợi khi chấp hành, trong đó việc tự tháo dỡ, khắc phục vi phạm góp phần bảo đảm các điều kiện để được hưởng chính sách hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định.
“Chúng tôi xác định phải giải thích để người dân hiểu, từ đó tự giác thực hiện. Bởi nếu đã được thông báo, cam kết tháo dỡ công trình vi phạm nhưng không chấp hành, người dân có thể phải chịu các biện pháp xử lý vi phạm hành chính, đồng thời ảnh hưởng đến quyền lợi và phát sinh thiệt hại kinh tế. Sau quá trình tuyên truyền, vận động, các hộ cơ bản đồng thuận, chủ động tháo dỡ công trình, trả lại hiện trạng đất. Đến nay, các hộ đã nhận thông báo tháo dỡ đều chủ động thực hiện, xã không phải áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với các trường hợp này”, ông Lê Thành Long thông tin.
Gắn trực tiếp với nhiệm vụ GPMB
Công tác xử lý vi phạm đất đai tại Thiên Lộc không chỉ nhằm lập lại trật tự quản lý, mà còn gắn trực tiếp với yêu cầu GPMB các dự án. Ngoài 747 trường hợp đã được thống kê, xã đang tập trung xử lý các khu đất do UBND huyện Đông Anh và các xã cũ ký hợp đồng thuê, gồm đất nông nghiệp công ích 5%, đất nông nghiệp ngoài công ích và đất bãi bồi ven sông, phục vụ GPMB một số dự án.
Qua rà soát, toàn xã có 136 khu đất đã hết thời hạn hợp đồng cần lập hồ sơ, xử lý. Đến nay, xã đã ban hành quyết định khắc phục hậu quả đối với 29 trường hợp tại các thôn Mạch Lũng, Mai Châu; lập biên bản vi phạm hành chính đối với 41 trường hợp tại Mai Châu, Mạch Lũng, Đại Đồng.

Công tác tuyên truyền, vận động được đẩy mạnh trong suốt quá trình tổ chức xử lý vi phạm. Ảnh: PV
Theo ông Lê Công Hùng, khó khăn lớn nhất trong xử lý vi phạm hiện nay là xác định nguồn gốc và thông tin sử dụng đất. Nhiều trường hợp vi phạm kéo dài qua nhiều thời kỳ, liên quan giấy tờ viết tay, chuyển nhượng trái thẩm quyền hoặc chuyển nhượng qua nhiều người. Một số công dân không phối hợp, không có mặt để lập biên bản; thông tin về người sử dụng đất, người vi phạm không đầy đủ, hồ sơ đất đai thiếu, khiến quá trình xác minh và hoàn thiện hồ sơ kéo dài.
Bên cạnh đó, mỗi hồ sơ phải làm rõ nhiều nội dung: tình trạng pháp lý của thửa đất, loại đất, hiện trạng và mục đích sử dụng, diện tích, chủ thể vi phạm, thời điểm và quá trình vi phạm, thời hiệu cũng như số lợi bất hợp pháp. Vì vậy, xử lý vi phạm không thể chỉ dừng ở việc xác định hiện trạng mà phải hoàn thiện đầy đủ cơ sở pháp lý cho từng trường hợp.
Dự kiến từ nay đến cuối năm, xã được giao thêm 14 dự án, nâng tổng số lên 69 dự án, với khoảng 594,76ha và 12.217 hộ dân liên quan trong công tác GPMB. Ông Lê Công Hùng cho biết, thời gian tới, cùng với hoàn thiện hồ sơ, áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định đối với trường hợp vi phạm sử dụng đất không chấp hành, xã tiếp tục phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, chi ủy và lãnh đạo các thôn đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân tự tháo dỡ công trình vi phạm. Đây là điều kiện quan trọng để công tác quản lý đất đai đi trước một bước, góp phần bảo đảm tiến độ GPMB và triển khai các dự án trên địa bàn.

