Xã Xuyên Mộc tiên phong xác lập đề án phát triển du lịch trong không gian siêu đô thị mới

Trong không gian phát triển mới của TP.HCM, nơi 168 xã, phường cùng tham gia vào tiến trình tái cấu trúc kinh tế - xã hội sau sáp nhập, du lịch không còn là câu chuyện mở rộng điểm đến, mà trở thành bài toán tổ chức lại vai trò của từng địa phương trong hệ sinh thái vùng.

Trong bức tranh đó, sự khác biệt không nằm ở tài nguyên nhiều hay ít; mà ở địa phương nào chủ động đi trước bằng tư duy phát triển và hành động cụ thể. Xuyên Mộc là một trong những địa phương như vậy.

Chủ động tổ chức khảo sát, chuẩn bị đề án từ thực tiễn

Trong hai ngày 17 và 18/01/2026, Ủy ban nhân dân xã Xuyên Mộc đã phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch tổ chức khảo sát thực địa và làm việc chuyên đề, làm cơ sở xây dựng Đề án phát triển du lịch xã Xuyên Mộc giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Trong quá trình khảo sát, Đoàn công tác đã trực tiếp ghi nhận hiện trạng tài nguyên du lịch, hạ tầng, cảnh quan tự nhiên và khả năng kết nối các loại hình du lịch. Hoạt động này không chỉ nhằm thu thập dữ liệu, mà còn giúp đặt đề án phát triển du lịch trên nền tảng thực tiễn, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả khi triển khai.

Trong bối cảnh nhiều xã, phường còn đang dò tìm hướng đi sau sáp nhập, việc Xuyên Mộc sớm tổ chức khảo sát và chuẩn bị đề án cho thấy tinh thần tiên phong thể hiện bằng hành động, chứ không dừng ở chủ trương.

Đoàn công tác khảo sát tại Khu bảo tồn thiên nhiên Phước Bửu

Điểm đáng chú ý trong quá trình chuẩn bị đề án là sự tham gia đồng bộ của toàn bộ hệ thống chính trị xã Xuyên Mộc. Từ Đảng ủy, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã đến các phòng, ban chuyên môn và đơn vị liên quan, phát triển du lịch được xác định là một trong những hướng đi quan trọng, gắn trực tiếp với mục tiêu thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Cách tiếp cận này cho thấy, Xuyên Mộc không nhìn du lịch như một lĩnh vực riêng lẻ, mà như trục phát triển tổng hợp, gắn với xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, nâng cao chất lượng sống của người dân và tái cấu trúc sinh kế địa phương. Trong không gian 168 xã, phường cùng vận động, chính sự đồng thuận và vào cuộc ở cấp cơ sở là yếu tố giúp địa phương không bị hòa tan trong tổng thể đô thị mở rộng.

Xác lập hướng đi du lịch đa giá trị

Trong buổi làm việc với Đoàn công tác, hai bên đã trao đổi, định hướng và triển khai các nội dung xây dựng đề cương thực hiện đề án. Buổi làm việc có sự tham dự của lãnh đạo Đảng ủy, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã; đại diện các phòng, ban chuyên môn, đơn vị liên quan; cùng các doanh nghiệp, khu du lịch đang hoạt động trên địa bàn. Về phía Viện có Tiến sĩ Tạ Duy Linh - Viện trưởng, TS. Dương Đức Minh – Chủ tịch Hội đồng Khoa học và phát triển; các chuyên gia, doanh nghiệp; đại diện Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Quy hoạch - Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thảo - Trưởng phòng Quy hoạch phát triển Tài nguyên Du lịch, Sở Du lịch TP.HCM

Tại buổi làm việc, lãnh đạo UBND xã Xuyên Mộc cho biết, theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã, địa phương phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu và đến cuối nhiệm kỳ hình thành ít nhất hai mô hình du lịch sinh thái. Việc phối hợp với đơn vị tư vấn chuyên sâu được xác định là giải pháp quan trọng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có.

Phát biểu tại buổi làm việc, Tiến sĩ Tạ Duy Linh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch, cho rằng: việc Xuyên Mộc sớm tổ chức khảo sát và xây dựng đề cương đề án là bước đi đúng hướng trong bối cảnh TP.HCM mở rộng với nhiều xã, phường cùng tham gia vào hệ sinh thái du lịch chung.

Tiến sĩ Tạ Duy Linh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch

Theo Tiến sĩ Tạ Duy Linh, phát triển du lịch sinh thái không thể bắt đầu từ việc sao chép mô hình hay chạy theo sản phẩm, mà cần đi từ tổ chức không gian và xác lập vai trò của địa phương trong tổng thể vùng. “Xuyên Mộc có lợi thế đặc biệt khi đồng thời sở hữu rừng, biển và hệ sinh thái nông nghiệp giá trị cao. Vấn đề không phải là có bao nhiêu tài nguyên, mà là kết nối các lớp tài nguyên đó thành chuỗi trải nghiệm liên hoàn, gắn với sinh kế và đời sống của người dân địa phương,” ông nhấn mạnh.

Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch cũng cho rằng, việc địa phương lựa chọn mô hình phát triển “làng trong phố, phố trong làng” thể hiện tư duy không tách rời du lịch khỏi cộng đồng. Khi du lịch được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với nông nghiệp, văn hóa và môi trường, đề án phát triển du lịch sẽ không chỉ là bản quy hoạch, mà trở thành công cụ dẫn dắt phát triển bền vững.

Rừng - biển - nông nghiệp giá trị cao: nền tảng khác biệt

Xuyên Mộc được đánh giá là địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch sinh thái gắn với rừng và biển, với hơn 6,5 km bờ biển và trên 4.600 ha rừng thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu. Bên cạnh đó, địa phương còn sở hữu hệ sinh thái cây trồng có giá trị kinh tế cao như nhãn, táo, thanh long tạo nền tảng để phát triển du lịch nông nghiệp gắn với trải nghiệm và tiêu thụ sản phẩm đặc sản.

Trên cơ sở khảo sát thực tế, Đoàn công tác bước đầu đề xuất các định hướng chiến lược, trong đó xác định Xuyên Mộc là hạt nhân của mô hình phát triển “làng trong phố, phố trong làng”, phù hợp với định hướng đô thị sinh thái, đa trung tâm của TP.HCM. .

Theo đó, Xuyên Mộc được tái định vị trong hệ sinh thái du lịch vùng với vai trò trung tâm trải nghiệm tổng hợp sông – rừng – biển liên hoàn, phát triển các dòng sản phẩm du lịch theo ba trụ cột: du lịch sinh thái – trải nghiệm rừng; du lịch nông nghiệp gắn với tri thức nông học; và du lịch cảnh quan biển – không gian chuyển tiếp, lấy trải nghiệm thiên nhiên làm yếu tố cốt lõi

Phát biểu kết luận buổi làm việc, bà Chu Thị Thanh Phong, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Xuyên Mộc, nhấn mạnh quyết tâm đưa du lịch trở thành một trong những hướng đi quan trọng của địa phương; đồng thời bày tỏ kỳ vọng với sự đồng hành của các bên liên quan, đề cương đề án phát triển du lịch xã Xuyên Mộc sẽ sớm được hoàn thiện và triển khai hiệu quả.

Bà Chu Thị Thanh Phong, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Xuyên Mộc, nhấn mạnh quyết tâm đưa du lịch trở thành một trong những hướng đi quan trọng của địa phương

Trong bức tranh chung của TP.HCM mở rộng với 168 xã, phường, việc Xuyên Mộc chủ động khảo sát, chuẩn bị đề án và huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đồng thời tiếp cận phát triển du lịch bằng tư duy không gian - sinh thái - sinh kế, cho thấy một tinh thần tiên phong rõ nét. Đây chính là nền tảng để du lịch Xuyên Mộc phát triển theo hướng bền vững, có bản sắc và gắn chặt với chất lượng sống của cộng đồng địa phương, cũng như tạo dựng danh tiếng địa phương.

Sỹ Hương