Xác định 3 'mũi nhọn' đưa thành phố Hồ Chí Minh phát triển

Khoa học công nghệ - trục phát triển cốt lõi

Theo đồng chí Nguyễn Văn Được, nhiều thập kỷ qua, thành phố Hồ Chí Minh luôn là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng, đổi mới và hội nhập của cả nước. Với vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất, đầu mối giao thương quan trọng và địa bàn hội tụ mạnh mẽ các nguồn lực xã hội, thành phố đã có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp phát triển chung.

Tuy nhiên, chính những thành tựu đó cũng đặt ra cho thành phố yêu cầu cao hơn trong bối cảnh mới, khi môi trường trong nước và quốc tế đang biến đổi nhanh chóng, phức tạp và khó lường.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được tham luận tại Đại hội. Ảnh: ĐH

Đồng chí nhấn mạnh, thành phố không thể tiếp tục phát triển theo lối mòn, dựa chủ yếu vào khai thác chiều rộng các nguồn lực truyền thống, mà phải chủ động tự đổi mới chính mình một cách sâu sắc hơn, khác biệt hơn, có chiều sâu, tầm nhìn dài hạn và hướng tới tính bền vững. Việc khẳng định vai trò “đầu tàu” không nhằm nhắc lại những thành tựu đã có, mà để xứng đáng với niềm tin, trọng trách mà Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước đã giao phó.

Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh cho biết, khát vọng phát triển của thành phố đến năm 2030 được đặt trong mối quan hệ hữu cơ, chặt chẽ với khát vọng chung của quốc gia: Đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, có vị thế vững chắc trên trường quốc tế. Trong tổng thể đó, Trung ương đặt vào thành phố những kỳ vọng đặc biệt, không chỉ ở tốc độ tăng trưởng, mà quan trọng hơn là chất lượng tăng trưởng và vai trò dẫn dắt, mở đường.

Các đại biểu tham dự đại hội sáng 21-1. Ảnh: ĐH

Theo đồng chí Nguyễn Văn Được, thành phố không chỉ phải tăng trưởng nhanh, mà còn phải đi trước, thử nghiệm những cách làm mới, mô hình mới; tạo ra những động lực phát triển có sức lan tỏa cho các địa phương khác. Thành phố được kỳ vọng trở thành nơi thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới; là trung tâm hội tụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; đồng thời là hình mẫu về quản trị phát triển đô thị trong giai đoạn mới.

Để hiện thực hóa khát vọng đó, thành phố đã xác định rõ ba trụ cột phát triển mang tính quyết định. Trong đó, đột phá về thể chế được xác định là điều kiện tiên quyết. Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 260/2025/QH15 được xem là bước tiến quan trọng, tạo cơ sở pháp lý và không gian chính sách cần thiết để thành phố phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

Các đại biểu tham dự Đại hội dại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sáng 21-1. Ảnh: ĐH

Trên nền tảng này, thành phố cần được trao và chủ động thực thi các cơ chế linh hoạt hơn, phù hợp với vai trò, quy mô và mức độ đóng góp. Các cơ chế đó bao gồm thí điểm những mô hình quản trị mới, rút ngắn quy trình hành chính, mở rộng không gian chính sách cho đổi mới sáng tạo và tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh.

Đồng chí Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, cải cách thể chế ở thành phố không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả vận hành, mà còn hướng tới hình thành những mô hình thực tiễn có thể tổng kết, nhân rộng ra phạm vi cả nước.

Cùng với thể chế, khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là trục phát triển cốt lõi. Theo Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh, nếu tiếp tục dựa chủ yếu vào vốn, đất đai và lao động giá rẻ, thành phố sẽ sớm chạm trần tăng trưởng. Con đường phát triển bền vững, có sức cạnh tranh dài hạn chỉ có thể dựa vào tri thức, công nghệ và con người.

Quang cảnh Đại hội.

Thành phố Hồ Chí Minh có lợi thế lớn, hiếm có là nơi tập trung hệ thống đại học, viện nghiên cứu lớn nhất cả nước; có cộng đồng doanh nghiệp năng động, khả năng thích ứng nhanh; có lực lượng lao động trẻ, sáng tạo, giàu khát vọng. Tuy nhiên, vấn đề then chốt không chỉ nằm ở quy mô nguồn lực, mà ở khả năng tổ chức, kết nối và phát huy hiệu quả các nguồn lực đó trong một chỉnh thể thống nhất, đồng bộ.

Bên cạnh các trụ cột về thể chế và khoa học - công nghệ, đồng chí Nguyễn Văn Được nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của hạ tầng đối với sự phát triển của thành phố trong giai đoạn tới. Theo đó, hạ tầng của thành phố cần được nhìn nhận không chỉ ở góc độ địa phương, mà như hạ tầng chiến lược của quốc gia, có tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh và sự phát triển chung của cả nước.

Hạ tầng chiến lược bao gồm hạ tầng giao thông – logistics, hạ tầng số, hạ tầng kết nối vùng và hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế tri thức. Việc đầu tư, phát triển đồng bộ các loại hạ tầng này không chỉ nhằm giải quyết những điểm nghẽn hiện hữu, mà còn tạo nền tảng cho những bước phát triển mới, có chiều sâu và bền vững hơn trong tương lai.

Xây dựng mô hình “Thành phố toàn cầu đáng sống”

Để đáp ứng mục tiêu phát trong giai đoạn phát triển mới, thành phố Hồ Chí Minh được định hướng tái định vị vai trò địa kinh tế với ba mũi nhọn phát triển chủ yếu.

Thứ nhất là dịch vụ - tài chính - thương mại chất lượng cao, gắn với vai trò trung tâm kinh tế, tài chính lớn của cả nước và từng bước hội nhập sâu hơn vào mạng lưới khu vực, quốc tế.

Các đại biểu tham dự Đại hội sáng 21-1. Ảnh: ĐH

Thứ hai là công nghiệp công nghệ cao, lấy đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học - công nghệ làm động lực chính để nâng cao giá trị gia tăng.

Thứ ba là logistics gắn với chuỗi giá trị vùng và quốc tế, phát huy vai trò đầu mối kết nối sản xuất, lưu thông và phân phối.

Đặc biệt, thành phố Hồ Chí Minh không thể và không nên phát triển đơn độc. Trong giai đoạn mới, thành phố cần đóng vai trò trung tâm điều phối, dẫn dắt liên kết vùng; là nơi hội tụ tài chính, công nghệ và các dịch vụ cao cấp; là đầu mối kết nối các hoạt động sản xuất, logistics, nông nghiệp công nghệ cao của các địa phương trong vùng và cả nước. Thông qua đó, các giá trị gia tăng được lan tỏa, phân bổ hài hòa, tạo động lực cho sự phát triển chung.

Theo đồng chí Nguyễn Văn Được, thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu xây dựng mô hình “Thành phố toàn cầu đáng sống”, nơi tăng trưởng kinh tế đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội; đổi mới sáng tạo gắn với bao trùm; hội nhập quốc tế gắn với giữ gìn bản sắc.

Các đại biểu Đoàn Hà Nội tham dự Đại hội. Ảnh: ĐH

Một thành phố đáng sống không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế, mà còn được đánh giá bằng chất lượng cuộc sống của người dân, mức độ gắn kết xã hội và niềm tin của cộng đồng. Việc giữ chân nhân tài, nuôi dưỡng sáng tạo, củng cố niềm tin xã hội được xác định là những yếu tố nền tảng tạo nên sức mạnh mềm và bảo đảm sự phát triển bền vững lâu dài.

Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh khẳng định, con đường phía trước của thành phố là tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế tuần hoàn và phát triển xanh; từng bước xây dựng năng lực cạnh tranh bền vững, đóng góp thiết thực vào mục tiêu chung của cả nước.

Với quyết tâm chính trị cao và khát vọng cống hiến mạnh mẽ, thành phố Hồ Chí Minh cam kết nỗ lực cùng cả nước hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, tự cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc và hội nhập sâu rộng, có vị thế và uy tín ngày càng cao trên trường quốc tế.

Hương Ly