Xác thực tài khoản chứng khoán bằng VNeID, những chiêu lừa đảo mới xuất hiện

Theo quy định tại Nghị định 69/2024/NĐ-CP về định danh và xác thực điện tử, được bổ sung tại Nghị định 320/2026/NĐ-CP, tài khoản giao dịch chứng khoán thuộc nhóm tài khoản phải liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử. Đối với tài khoản chứng khoán được tạo lập trước ngày 28/9/2026, việc liên kết, xác thực phải hoàn thành chậm nhất trước ngày 31/12/2026.

Nhà đầu tư cẩn trọng với bẫy lừa đảo mới khi xác thực tài khoản chứng khoán bằng VNeID.

Quy định này nhằm tăng cường xác thực chủ thể giao dịch, hạn chế tình trạng sử dụng tài khoản không chính chủ, qua đó góp phần nâng cao an toàn cho thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, thời hạn thực hiện cũng tạo điều kiện để các đối tượng xấu dựng lên những kịch bản lừa đảo nhắm vào nhà đầu tư.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa phát đi cảnh báo về tình trạng lợi dụng chính sách xác thực định danh điện tử để giả danh nhân viên công ty chứng khoán, bộ phận chăm sóc khách hàng hoặc cán bộ cơ quan quản lý.

Theo đó, các đối tượng có thể gọi điện, nhắn tin thông báo tài khoản của nhà đầu tư chưa hoàn tất xác thực, sắp bị khóa hoặc hạn chế giao dịch nếu không thực hiện ngay. Sau đó gửi đường dẫn, mã QR và yêu cầu người dùng cung cấp thông tin cá nhân, hình ảnh giấy tờ tùy thân, mật khẩu hoặc mã OTP.

Một số trường hợp còn được hướng dẫn cài đặt ứng dụng giả mạo, phần mềm hỗ trợ kỹ thuật hoặc chia sẻ màn hình, cấp quyền điều khiển thiết bị với lý do hỗ trợ xác thực tài khoản.

Đáng chú ý, các đối tượng có thể sử dụng tên, hình ảnh, biểu tượng và giao diện gần giống công ty chứng khoán hoặc cơ quan quản lý để tạo lòng tin. Thậm chí, chúng có thể nắm trước một số thông tin cá nhân, thông tin giao dịch của khách hàng nhằm khiến những yêu cầu giả mạo trở nên đáng tin cậy hơn.

Khi chiếm được thông tin đăng nhập, mã xác thực hoặc quyền kiểm soát thiết bị, kẻ gian có thể truy cập tài khoản, thực hiện giao dịch trái phép, thay đổi thông tin liên hệ và chiếm đoạt tài sản của nhà đầu tư.

UBCKNN nhấn mạnh yêu cầu liên kết, xác thực tài khoản theo quy định pháp luật là có thật, nhưng không phải mọi cuộc gọi, tin nhắn hay đường dẫn tự nhận là hướng dẫn xác thực đều là kênh chính thức. Đây là điểm nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý trong quá trình thực hiện quy định mới.

Để hạn chế rủi ro, UBCKNN khuyến nghị nhà đầu tư chỉ thực hiện liên kết, xác thực thông qua ứng dụng, website và các kênh giao dịch chính thức của công ty chứng khoán nơi mở tài khoản. Khi nhận được thông báo bất thường, nhà đầu tư nên chủ động gọi đến số điện thoại được công bố trên website chính thức để kiểm tra, thay vì sử dụng số liên hệ hoặc đường dẫn do người lạ cung cấp.

Cơ quan quản lý cũng lưu ý nhà đầu tư tuyệt đối không cung cấp mật khẩu đăng nhập, mã PIN, mã OTP, mã khôi phục hoặc thông tin bảo mật tài khoản cho bất kỳ cá nhân nào qua điện thoại, tin nhắn hay mạng xã hội. Không tùy tiện quét mã QR, truy cập đường dẫn lạ, cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc chia sẻ màn hình, cấp quyền điều khiển thiết bị theo yêu cầu của người tự xưng là nhân viên hỗ trợ.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư cần thường xuyên kiểm tra thông báo đăng nhập, biến động số dư và lịch sử giao dịch để kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường.

Trong trường hợp đã truy cập đường dẫn đáng ngờ, cung cấp thông tin bảo mật hoặc cài ứng dụng lạ, nhà đầu tư cần nhanh chóng liên hệ công ty chứng khoán để kiểm tra và áp dụng biện pháp bảo vệ tài khoản. Nếu có nguy cơ mất tiền, cần liên hệ ngay ngân hàng hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán liên quan để đề nghị hỗ trợ ngăn chặn giao dịch.

Nhà đầu tư cũng nên lưu giữ tin nhắn, số điện thoại, đường dẫn và các bằng chứng liên quan để thông báo cho cơ quan công an. Đặc biệt, cần cảnh giác với những lời mời chào hỗ trợ thu hồi tiền đã mất, bởi đây có thể là một vòng lừa đảo tiếp theo.

Việc xác thực định danh điện tử giúp tăng cường an toàn cho hoạt động giao dịch, nhưng hiệu quả bảo vệ tài khoản còn phụ thuộc vào việc tuân thủ đúng quy trình và bảo mật thông tin của mỗi nhà đầu tư.