Xây dựng văn hóa an toàn lao động nơi làm việc

Tuân thủ an toàn lao động, mỗi công nhân tự ý thức trước khi vào ca, vận hành máy móc đúng quy trình.

An toàn bắt đầu từ nơi làm việc

Tại mỗi công trường, nhà xưởng, khu vực sản xuất hay cơ sở kinh doanh, nguy cơ mất an toàn có thể xuất hiện từ những điều tưởng như rất nhỏ: một thiết bị chưa được kiểm tra kỹ, một quy trình chưa được thực hiện đầy đủ, một thao tác chủ quan hay một NLĐ chưa được trang bị đầy đủ kiến thức trước khi làm việc. Bởi vậy, thay vì chỉ chờ đến khi xảy ra tai nạn mới tìm nguyên nhân, yêu cầu đặt ra đối với công tác ATVSLĐ ngày càng hướng nhiều hơn vào phòng ngừa.

Công ty TNHH An Minh Cao Bằng hoạt động trong lĩnh vực khai thác và chế biến khoáng sản đá vôi làm vật liệu xây dựng, sản xuất bê tông thương phẩm và bê tông nhựa nóng (Asphalt). Công ty thực hiện các chế độ cho NLĐ theo quy định của pháp luật; phối hợp với tổ chức Công đoàn thường xuyên nắm bắt tình hình hoàn cảnh cuộc sống của NLĐ; đảm bảo chế độ, chính sách phù hợp theo quy định. Duy trì tổ chức thăm, động viên, giúp NLĐ yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với công ty.

Để đảm bảo công tác an toàn, công ty thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở NLĐ chấp hành tốt nội quy an toàn lao động trong sản xuất; cử NLĐ tham gia các lớp tập huấn, huấn luyện liên quan đến ATVSLĐ theo quy định. Thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị, máy móc, trang bị đầy đủ bảo hộ lao động cho công nhân. Thường xuyên kiểm tra khu vực khai trường, sản xuất nhằm đánh giá, phát hiện những mối nguy để có giải pháp khắc phục, từ đó tạo ra môi trường lao động an toàn.

Công nhân Công ty TNHH An Minh Cao Bằng kiểm tra các điều kiện an toàn trước khi vận hành trạm trộn bê tông.

Anh Trần Văn Thành, công nhân vận hành trạm bê tông Nam Phong, Công ty TNHH An Minh Cao Bằng cho biết: Công ty hướng dẫn, huấn luyện an toàn và trang bị đầy đủ bảo hộ cần thiết khi làm việc. Trong quá trình làm việc, công ty thường xuyên nhắc nhở NLĐ chấp hành đúng quy trình an toàn. Các chế độ về khám sức khỏe, bảo hiểm và quyền lợi của NLĐ được công ty thực hiện đầy đủ, chúng tôi khá yên tâm làm việc và gắn bó lâu dài.

Không để an toàn chỉ nằm trên giấy

Một trong những thước đo quan trọng của công tác ATVSLĐ là mức độ chuyển hóa các quy định thành việc làm cụ thể. Trong năm, tỉnh tổ chức các hội nghị tập huấn, tuyên truyền pháp luật lao động, ATVSLĐ, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho NLĐ các đơn vị, doanh nghiệp, hợp tác xã tại các địa bàn.

Là địa phương có số lượng doanh nghiệp chưa nhiều, song công tác bảo đảm ATVSLĐ được các đơn vị quan tâm thực hiện. Trong năm, các doanh nghiệp tổ chức huấn luyện ATVSLĐ cho 728 NLĐ, khám sức khỏe định kỳ cho1.074 người; 10 doanh nghiệp thực hiện quan trắc môi trường lao động, 6 đơn vị tổ chức tự kiểm tra ATVSLĐ. Cùng với đó, 36 đơn vị rà soát, xây dựng và bổ sung nội quy, quy trình làm việc an toàn, góp phần nâng cao ý thức phòng ngừa rủi ro, bảo vệ sức khỏe và tính mạng NLĐ trong quá trình sản xuất. Mỗi hoạt động đều hướng đến một mắt xích của phòng ngừa: NLĐ được trang bị kiến thức, sức khỏe được theo dõi, môi trường làm việc được đánh giá, nguy cơ được kiểm tra và quy trình được chuẩn hóa.

Theo ông Bùi Văn Quang, Giám đốc điều hành Nhà máy gạch Tuynel số 01, Công ty cổ phần Sản xuất vật liệu xây dựng Cao Bằng, đơn vị sản xuất vật liệu xây dựng có nhiều yếu tố nguy cơ như máy móc, thiết bị, điện, nhiệt, bụi và tiếng ồn. Vì vậy, Công ty chú trọng huấn luyện ATVSLĐ theo từng vị trí việc làm, trang bị bảo hộ phù hợp, thường xuyên kiểm tra máy móc, điều kiện làm việc và kịp thời khắc phục nguy cơ mất an toàn. Công ty quan tâm khám, theo dõi sức khỏe và thực hiện đầy đủ các chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho NLĐ. Chúng tôi xác định bảo đảm an toàn, sức khỏe NLĐ là điều kiện quan trọng để duy trì sản xuất ổn định, lâu dài.

Công nhân Công ty cổ phần Sản xuất vật liệu xây dựng Cao Bằng thực hiện quy trình an toàn trong sản xuất.

Khi người lao động trở thành chủ thể của an toàn

Một môi trường làm việc an toàn khó hình thành nếu trách nhiệm chỉ đặt lên vai cán bộ phụ trách hoặc người sử dụng lao động. Người trực tiếp đứng máy, làm việc tại công trường, tiếp xúc với thiết bị, hóa chất, nguồn điện hay thực hiện công việc trong điều kiện đặc thù mới là người thường xuyên tiếp cận với những nguy cơ cụ thể nhất. Họ cần được trao kiến thức, nhưng quan trọng hơn là được khuyến khích lên tiếng về những vấn đề liên quan đến an toàn.

Đây cũng là hướng được tổ chức Công đoàn tỉnh chú trọng thông qua việc duy trì mạng lưới an toàn, vệ sinh viên tại cơ sở, vận động NLĐ tham gia xây dựng môi trường “An toàn - Xanh - Sạch - Đẹp”, đồng thời triển khai các nội dung xây dựng văn hóa an toàn trong lao động giai đoạn 2025 - 2030.

Mỗi ngành nghề, mỗi doanh nghiệp, mỗi vị trí việc làm có những nguy cơ khác nhau. NLĐ chính là những người có thể nhận ra sớm nhất một điểm bất hợp lý trong thao tác, một thiết bị thường xuyên trục trặc hoặc một điều kiện làm việc chưa phù hợp. Khi những ý kiến được tiếp nhận và phản hồi, NLĐ sẽ trở thành một phần của hệ thống phòng ngừa.

Ông Nông Gia Tự, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty cổ phần Sản xuất vật liệu xây dựng Cao Bằng cho biết: Công đoàn cơ sở công ty phối hợp với ban giám đốc triển khai công tác ATVSLĐ gắn trực tiếp với sức khỏe, tính mạng và quyền lợi của NLĐ. Thường xuyên tuyên truyền, vận động đoàn viên, NLĐ chấp hành quy trình an toàn, sử dụng đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân; đồng thời nắm bắt ý kiến của NLĐ về điều kiện làm việc để phối hợp với doanh nghiệp xem xét, giải quyết. Đồng thời tuyên truyền để NLĐ hiểu các chính sách bảo hiểm, trong đó có bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, giúp NLĐ hiểu được quyền lợi của mình.

Để an toàn trở thành thói quen trong mỗi đơn vị

Để công tác ATVSLĐ đi vào nền nếp, vai trò quản lý nhà nước vẫn là một mắt xích quan trọng. Trong năm 2026, Sở Nội vụ tổ chức kiểm tra liên ngành tại một số doanh nghiệp, qua đó lập hồ sơ, thông báo kết quả và hướng dẫn các đơn vị thực hiện những nội dung liên quan đến quy định về ATVSLĐ. Hoạt động kiểm tra không chỉ nhằm phát hiện sai phạm. Quan trọng hơn, qua kiểm tra, cơ quan quản lý có thể nhận diện những vấn đề đang tồn tại tại cơ sở, hướng dẫn doanh nghiệp khắc phục và nâng cao ý thức phòng ngừa.

Thực tế triển khai cũng cho thấy công tác quản lý nhà nước về ATVSLĐ tại một số địa phương chưa thật sự sâu sát với doanh nghiệp. Sự phối hợp giữa các ngành trong kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc có thời điểm chưa thường xuyên. Một bộ phận doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về ATVSLĐ. Những hạn chế này cho thấy xây dựng môi trường lao động an toàn không thể chỉ dựa vào các đợt kiểm tra hay những chiến dịch tuyên truyền cao điểm. Cần một cơ chế theo dõi thường xuyên hơn, sự phối hợp chặt chẽ hơn và quan trọng là sự chủ động từ chính doanh nghiệp.

Xây dựng văn hóa ATVSLĐ cũng là xây dựng cách ứng xử có trách nhiệm trong môi trường lao động. Doanh nghiệp quan tâm đến an toàn không chỉ để đáp ứng yêu cầu pháp luật, mà còn bảo vệ con người, duy trì sản xuất ổn định. NLĐ tuân thủ quy trình không chỉ để bảo vệ bản thân mà còn bảo vệ đồng nghiệp và gia đình.