Xe khách chở 32 người lao khỏi cao tốc: Xe hỏng vẫn chạy, ai chịu trách nhiệm?

Vụ xe khách giường nằm chở 32 người lao khỏi cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ khiến 4 người tử vong đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của chủ xe, đơn vị vận tải và tài xế khi phương tiện không bảo đảm an toàn vẫn được đưa vào khai thác.

Theo Cục Cảnh sát giao thông, trục ngang hệ thống lái của xe bị đứt, từng được gia cố nhiều lần. Trước khi xảy ra tai nạn, xe còn bị gãy một bên giảm xóc, hỏng bóng hơi. Đáng chú ý, chủ xe và lái xe được xác định biết tình trạng hư hỏng nhưng vẫn đưa phương tiện vào hoạt động.

Ô tô giường nằm lao khỏi cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ rồi lật nghiêng. (Ảnh: Đình Hiếu)

Từ vụ việc trên, câu hỏi được đặt ra là nếu phương tiện đã có dấu hiệu không bảo đảm an toàn nhưng vẫn được đưa vào chở khách, ai sẽ phải chịu trách nhiệm?

Theo Thạc sĩ, luật sư Chu Bá Định (Phó trưởng văn phòng luật sư 365 - Đoàn luật sư thành phố Hà Nội), phương tiện tham gia giao thông phải bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật, đặc biệt với xe kinh doanh vận tải hành khách, bởi mỗi chuyến xe có thể chở hàng chục người.

Nếu người có trách nhiệm biết phương tiện bị hư hỏng nhưng vẫn đưa vào lưu thông và hành vi này dẫn đến tai nạn, hậu quả nghiêm trọng, người đó có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Tuy nhiên, luật sư lưu ý không thể chỉ căn cứ vào việc xe bị hỏng rồi xảy ra tai nạn để kết luận một người phạm tội. Cơ quan điều tra phải làm rõ người đó có nghĩa vụ bảo đảm an toàn cho phương tiện hay không, có biết tình trạng hư hỏng hay không, có vi phạm quy định về an toàn giao thông và hành vi đó có quan hệ nhân quả với hậu quả xảy ra hay không.

Hiện trường vụ tai nạn giao thông trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ. (Ảnh: Đình Hiếu)

Còn hạn đăng kiểm không đồng nghĩa xe an toàn

Một vấn đề đáng chú ý là trường hợp xe vẫn còn giấy chứng nhận kiểm định nhưng trong quá trình sử dụng phát sinh hư hỏng. Theo luật sư Chu Bá Định, chủ xe không thể dựa vào giấy kiểm định để mặc nhiên tiếp tục đưa phương tiện vào vận hành.

“Giấy chứng nhận kiểm định xác nhận tình trạng kỹ thuật của phương tiện tại thời điểm kiểm định, không có nghĩa xe được mặc nhiên coi là an toàn trong suốt thời gian giấy này còn hiệu lực”, luật sư Chu Bá Định nói.

Trong quá trình sử dụng, nếu phương tiện phát sinh hư hỏng ảnh hưởng đến an toàn, chủ xe và người điều khiển phải kiểm tra, sửa chữa và chỉ đưa xe trở lại hoạt động khi bảo đảm điều kiện.

Vì vậy, theo luật sư, không thể lấy lý do “xe còn hạn đăng kiểm” để bỏ qua tình trạng kỹ thuật thực tế của phương tiện.

Sau vụ tai nạn, Cục CSGT cũng lưu ý giấy chứng nhận kiểm định còn hiệu lực không thay thế trách nhiệm kiểm tra tình trạng kỹ thuật của xe trước mỗi chuyến đi.

Ai phải chịu trách nhiệm?

Luật sư Chu Bá Định

Theo luật sư Chu Bá Định, trong trường hợp phương tiện không bảo đảm an toàn nhưng vẫn được đưa vào vận hành, không thể mặc nhiên quy trách nhiệm cho một cá nhân.

Chủ xe có trách nhiệm quản lý, bảo dưỡng và bảo đảm tình trạng kỹ thuật của phương tiện. Đơn vị kinh doanh vận tải có trách nhiệm tổ chức hoạt động vận tải, quản lý phương tiện và người lái xe.

Trong khi đó, tài xế là người trực tiếp điều khiển phương tiện và phải kiểm tra tình trạng xe trước khi lưu thông.

“Cơ quan điều tra phải làm rõ ai biết xe hỏng, ai có trách nhiệm kiểm tra, ai quyết định đưa xe vào hoạt động và hành vi của từng người có liên quan thế nào đến hậu quả tai nạn”, luật sư phân tích.

Trường hợp nhiều người cùng có lỗi, trách nhiệm của từng người sẽ được xem xét độc lập dựa trên hành vi cụ thể và mức độ liên quan đến hậu quả.

Từ vụ việc, luật sư Chu Bá Định cho rằng vấn đề cốt lõi là trách nhiệm bảo đảm an toàn phương tiện phải được thực hiện trong suốt quá trình khai thác, không chỉ tại thời điểm đăng kiểm.

Đặc biệt với xe chở khách, khi phát hiện những hư hỏng liên quan đến hệ thống lái, phanh hoặc các bộ phận có nguy cơ gây mất an toàn, việc tiếp tục vận hành có thể đe dọa tính mạng của nhiều người.

“Nếu người có trách nhiệm biết rõ phương tiện không bảo đảm an toàn nhưng vẫn đưa xe vào lưu thông, khi xảy ra hậu quả thì trách nhiệm pháp lý phải được xem xét trên cơ sở hành vi, lỗi và hậu quả thực tế”, luật sư Chu Bá Định nói.