Xe tăng Type 10 bị ngừng sản xuất sau sự cố nổ đạn trong tháp pháo

Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã loại bỏ việc mua xe tăng chiến đấu chủ lực (MBT) Type 10 và xe chiến đấu hỗ trợ hỏa lực (xe tăng bánh lốp) Type 16 trong đề xuất ngân sách cho năm tài chính 2027.

Văn bản gửi tới Quốc hội yêu cầu khoảng 74,38 tỷ JPY để mua vũ khí cho Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản trong năm tài chính 2027. So với năm tài chính 2026, số tiền đề nghị đã giảm 66,87 tỷ JPY.

Thay vì xe tăng Type 10 và Type 16, đề xuất ngân sách chuyển sang mua sắm các loại thiết giáp khác, đó là xe chiến đấu bộ binh bánh lốp Type 24 và xe trinh sát bọc thép Type 25.

Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản - Tướng Arai Masayoshi giải thích việc đình chỉ mua xe tăng Type 10 là do cuộc điều tra về vụ nổ đạn trong tháp pháo hồi tháng 4/2026 vẫn chưa hoàn tất, vụ việc đã khiến một số binh sĩ thiệt mạng và bị thương.

Ông Arai nói thêm, họ đã đánh giá toàn diện các tình huống và quyết định không đưa việc mua xe tăng Type 10 vào yêu cầu ngân sách. Quân đội Nhật Bản hiện đang tập trung xác định nguyên nhân sự cố và phát triển các biện pháp an toàn.

Mặc dù vậy, ông Arai chưa giải thích lý do tại sao Bộ Quốc phòng không cấp kinh phí để mua xe chiến đấu bánh lốp Type 16 trang bị pháo 105 mm, bởi vì nó không gặp phải sự cố nào như xe tăng Type 10.

Hiện nay Nhật Bản là một trong số ít quốc gia có khả năng tự sản xuất xe tăng một cách hoàn toàn. Tuy nhiên bất chấp thực tế trên, việc mua sắm diễn ra khá chậm. Chiếc Type 10 được đưa vào sử dụng từ năm 2010 nhưng cho đến nay mới chỉ có 156 chiếc xuất xưởng.

Con số ít như vậy theo giải thích liên quan đến cả những ưu tiên khác của Bộ Quốc phòng và định hướng giảm tổng số lượng xe tăng của Nhật Bản xuống còn 300 chiếc.

Số lượng mua sắm hàng năm chỉ vào khoảng 5 - 6 xe tăng, đó là lý do tại sao việc thay thế các chiến xa Type 74 lạc hậu và bổ sung cho những đơn vị sử dụng Type 90 mất nhiều năm.

Thông báo chính thức từ Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết dây chuyền sản xuất xe tăng Type 10 sẽ tiếp tục ít nhất đến năm 2032. Tuy nhiên do sự chậm trễ, mốc thời gian cuối cùng có thể bị hoãn lại.

Type 10 là xe tăng chiến đấu tiên tiến nhất của Nhật Bản. Mẫu chiến xa thế hệ mới lần đầu tiên được công bố năm 2008, năm 2010 bắt đầu trang bị cho Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản.

Xe tăng Type 10 được trang bị pháo nòng trơn 120 mm L/44 do công ty Steel Works của Nhật chế tạo. Ngoài ra, nó còn được trang bị súng máy M2HB 12,7 mm, súng máy 7,62 mm Type 74.

Chiếc MBT này sở hữu động cơ V8 công suất 1.200 mã lực, cho phép đạt tốc độ tối đa 70 km/h trên đường nhựa. Xe có trọng lượng khá nhẹ chỉ 44 tấn, cung cấp hệ số công suất trên khối lượng tương đối cao.

Hồi cuối năm 2025, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã quyết định lựa chọn pháo tự động M230LF cỡ 30 mm để thử nghiệm lắp đặt trên xe tăng chiến đấu chủ lực Type 10 do nước này sản xuất.

Thông tin này được đề cập trong tài liệu của Bộ Quốc phòng Nhật Bản liên quan đến việc ký kết hợp đồng mua sắm vũ khí trang bị bổ sung. Loại pháo tự động nói trên sẽ được thử nghiệm như một phương tiện phòng không cho những chiếc Type 10.

Theo tên gọi chính thức, pháo M230LF tương thích loại đạn 30 × 113 mm sẽ được sử dụng để tấn công và phá hủy nhiều loại máy bay không người lái thông qua đạn lập trình kích nổ từ xa.

Điểm đặc biệt ở đây đó là pháo M230LF sẽ được điều khiển và dẫn đường bằng cả hệ thống ngắm quang học tiêu chuẩn và trạm radar của tổ hợp phòng vệ chủ động (APS), tất cả sẽ được liên kết để chống lại máy bay không người lái.

Thông tin chính thức từ Northrop Grumman - nhà sản xuất M230LF thì khẩu pháo này có khả năng bắn trúng máy bay không người lái dạng quadcopter như chiếc DJI Matrice ở khoảng cách 1,4 km và loại DJI Phantom nhỏ hơn cách xa 1 km.

Phạm vi phát hiện mục tiêu của hệ thống quang điện tử tích hợp là 12 km trong kênh ban ngày và 13,7 km trong kênh ảnh nhiệt. Đạn của pháo M230LF bao gồm loại đạn nổ phân mảnh XM1198 và đạn nổ lập trình XM1211.

Bên cạnh nâng cấp vũ khí, Nhật Bản còn nghiên cứu tích hợp hệ thống phòng vệ chủ động cho xe tăng Type 10, ứng viên được nhắc tới gồm Rafael Trophy và Elbit Iron Fist của Israel, cũng như Rheinmetall StrikeShield của Đức, tuy vậy quyết định cuối cùng chưa được đưa ra.