Xén hè, mở rộng mặt đường: Giải pháp tình thế để giảm ùn tắc

Những công trình triển khai trong năm 2025 đã cho thấy hiệu quả bước đầu, tạo cơ sở để thành phố tiếp tục đầu tư gần 225 tỷ đồng cải tạo 7 tuyến đường trong giai đoạn từ nay đến năm 2027. Đây là giải pháp cần thiết nhằm khai thác tốt hơn hạ tầng hiện có, song không thể thay thế việc phát triển đồng bộ hệ thống giao thông đô thị.

Nút giao Nguyễn Tuân - Lê Văn Lương được cải tạo xén hè, mở rộng mặt đường trong năm 2025. Ảnh: Minh Vũ.

Tận dụng hạ tầng hiện hữu, xử lý điểm nghẽn

Ùn tắc giao thông tại Hà Nội không chỉ xuất hiện trên những tuyến đường có mặt cắt hẹp mà còn tập trung ở các nút giao, nơi nhiều dòng phương tiện cùng chuyển hướng, nhập làn. Có những đoạn đường vẫn còn khả năng lưu thông, nhưng khi đến nút giao, phương tiện phải dồn lại do thiếu làn rẽ, không gian chờ hoặc tổ chức giao thông chưa hợp lý.

Trong khi đó, mở rộng đường theo quy mô lớn đòi hỏi quỹ đất, nguồn lực và thời gian giải phóng mặt bằng. Vì vậy, điều chỉnh cục bộ mặt cắt đường, tận dụng không gian hiện có là giải pháp được Hà Nội lựa chọn để xử lý những điểm nghẽn trước mắt.

Năm 2025, thành phố Hà Nội triển khai cải thiện hạ tầng, điều chỉnh tổ chức giao thông tại 12 nút giao thường xuyên xảy ra ùn tắc. Các vị trí như: Đình Thôn - Phạm Hùng, Vũ Quỳnh - Mễ Trì, ngõ 171 Nguyễn Xiển, ngõ Hòa Bình 7 - Minh Khai, Chu Huy Mân - Nguyễn Lam, Cổ Linh - Thạch Bàn… được cải tạo với các hạng mục xén vỉa hè, mở rộng mặt đường, điều chỉnh dải phân cách và đảo giao thông, mở rộng điểm mở, tổ chức lại làn xe, kết hợp điều chỉnh biển báo, vạch sơn và đèn tín hiệu. Tại một số khu vực, việc hạn chế xe tải trọng lớn vào giờ cao điểm cũng được thực hiện nhằm giảm áp lực phương tiện.

Là người thường xuyên lưu thông trên đường Minh Khai, ông Lê Đức Minh (ngõ 122 Vĩnh Tuy, phường Vĩnh Tuy, thành phố Hà Nội) đánh giá, việc cải tạo khu vực gầm cầu Vĩnh Tuy, trong đó có mở rộng vỉa hè, điều chỉnh điểm quay đầu, thu nhỏ vòng xuyến và sửa chữa mặt đường, giúp phương tiện lưu thoát nhanh hơn, hạn chế ùn tắc dây chuyền. Theo ông Lê Đức Minh, cách làm này đã góp phần giải quyết những điểm nghẽn giao thông tồn tại trong thời gian dài.

Ông Đàm Quang Bảo, Giám đốc Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông (Sở Xây dựng Hà Nội) cho biết, qua kiểm tra, theo dõi, tình hình giao thông tại các nút giao, trục đường được cải thiện, phương tiện lưu thoát tốt hơn, góp phần giảm ùn tắc. Thực tế cho thấy, hiệu quả cải tạo không chỉ nằm ở diện tích mặt đường được mở rộng mà còn ở khả năng tổ chức lại các dòng phương tiện, giảm xung đột tại những vị trí thường xuyên ùn ứ.

Cải tạo 7 tuyến đường, hướng tới giải pháp đồng bộ

Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trần Hữu Bảo, thành phố Hà Nội đang triển khai 6 nhóm giải pháp lớn nhằm giảm ùn tắc giao thông trong giai đoạn đến năm 2030, gồm: Tăng năng lực hạ tầng; phát triển vận tải công cộng; tổ chức lại giao thông, xử lý các điểm ùn tắc; ứng dụng giao thông thông minh, chuyển đổi số trong điều hành; quản lý nhu cầu đi lại, kiểm soát phương tiện; nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm trật tự an toàn giao thông. Trong đó, xén hè, thu hẹp dải phân cách, mở rộng mặt đường tại những vị trí đủ điều kiện là giải pháp có thể tạo chuyển biến trực tiếp trong ngắn hạn.

Trên cơ sở rà soát hiện trạng, UBND thành phố Hà Nội quyết định đầu tư gần 225 tỷ đồng từ ngân sách thành phố để cải tạo hạ tầng, tổ chức giao thông cấp bách tại một số nút giao, tuyến đường.

Sở Xây dựng là chủ đầu tư, Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông đại diện chủ đầu tư; thời gian thực hiện từ năm 2025 đến năm 2027. Dự án tập trung trên 7 tuyến gồm: Giảng Võ, Láng Hạ, Lê Văn Lương, Tố Hữu, Hoàng Đạo Thúy, Hoàng Minh Giám và Khuất Duy Tiến.

Đường Lê Văn Lương sẽ được mở rộng mặt đường hai bên, đoạn từ nút giao Nguyễn Ngọc Vũ đến nút giao Hoàng Minh Giám. Ảnh minh hoạ.

Quy mô cải tạo được xác định theo đặc điểm từng đoạn tuyến. Đường Hoàng Đạo Thúy mở rộng hai bên mặt đường trên đoạn dài khoảng 1.053m, chiều rộng xén mở rộng trung bình 3,5m.

Tại tuyến đường Khuất Duy Tiến, mặt đường hai bên dải phân cách giữa, khu vực dưới gầm cầu cạn Vành đai 3 được mở rộng từ 4,3 đến 7m. Đường Láng Hạ xén hè trên tổng chiều dài khoảng 1.050m; đường Hoàng Minh Giám cải tạo khoảng 346m.

Trên đường Giảng Võ, việc xén hè tập trung tại hai nút giao Giảng Võ - Cát Linh và Giảng Võ - Núi Trúc, mở rộng các nhánh rẽ phải. Đường Lê Văn Lương và Tố Hữu cũng được mở rộng mặt đường hai bên, kết hợp điều chỉnh dải phân cách và các lối rẽ.

Đáng chú ý, dự án không chỉ tập trung vào phần mặt đường mà còn điều chỉnh đồng bộ các hạng mục cây xanh, chiếu sáng, thoát nước, cấp nước, trụ cứu hỏa, nhà chờ xe buýt và công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm, nổi. Cây xanh nằm trong phạm vi thi công được đánh chuyển về vườn ươm để trồng lại tại phần vỉa hè xây mới; một số cây không phù hợp định hướng quy hoạch được chuyển đến trồng tại xã Kiều Phú. Thành phố Hà Nội cũng bổ sung các loại cây bóng mát, như: Giáng hương, bằng lăng, bàng lá nhỏ, sao đen.

Để hạn chế ảnh hưởng đến việc đi lại, phần lớn công việc dự kiến triển khai trên vỉa hè hiện trạng, thi công chủ yếu vào ban đêm, từ 22h30 đến 5h sáng hôm sau. Các hạng mục được thực hiện cuốn chiếu theo từng đoạn dài khoảng 200-300m, hoàn thành dứt điểm mới chuyển sang vị trí tiếp theo. Việc bố trí rào chắn, biển báo và phân luồng phải được thực hiện theo quy định, bảo đảm an toàn giao thông trong suốt quá trình thi công.

Việc tiếp tục xén hè, mở rộng mặt đường cho thấy Hà Nội đang chủ động khai thác dư địa của hạ tầng hiện hữu trong bối cảnh lưu lượng phương tiện tăng cao, nhiều dự án mở rộng đường quy mô lớn chưa thể hoàn thành trong thời gian ngắn. Giải pháp này có thể góp phần tăng năng lực thông hành, giảm xung đột tại các nút giao, nhưng cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm không gian đi bộ, an toàn cho người dân và chất lượng các hạng mục cây xanh, hạ tầng kỹ thuật sau cải tạo.

Về lâu dài, xén hè, thu hẹp dải phân cách không thể giải quyết căn cơ bài toán ùn tắc nếu nhu cầu đi lại bằng phương tiện cá nhân tiếp tục tăng, trong khi năng lực vận tải công cộng chưa đáp ứng tương xứng. Do đó, cùng với cải tạo từng điểm nghẽn, thành phố cần đẩy nhanh phát triển đường sắt đô thị, xe buýt và các loại hình vận tải công cộng, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành giao thông.

Những mét đường được mở rộng chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đặt trong một hệ thống giao thông đồng bộ, thay vì trở thành giải pháp lặp lại mỗi khi áp lực phương tiện gia tăng.