Xử nghiêm tài xế hết hạn bằng lái vẫn cầm vô lăng

Phạt cả tài xế lẫn chủ xe

Ngày 28/9, tổ công tác Đội CSGT số 6 (Cục CSGT) phát hiện tài xế N.V.T (SN 1988, trú tại Đà Nẵng) điều khiển ô tô đầu kéo trên cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết trong khi giấy phép lái xe (GPLX) đã hết hạn.

CSGT xử lý tài xế chạy quá tốc độ và không có giấy phép lái xe khi lưu thông trên cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết, ngày 28/9.

Trước đó một ngày, trên cao tốc Cam Lâm - Nha Trang, lực lượng CSGT cũng phát hiện một tài xế điều khiển ô tô bằng biên bản tạm giữ GPLX đã quá thời hạn. GPLX của tài xế này bị CSGT TP Đà Nẵng tạm giữ từ ngày 8/3. Tuy nhiên, đến tháng 9, người này vẫn chưa chấp hành quy định về xử lý vi phạm hành chính và tiếp tục điều khiển phương tiện.

Cả hai trường hợp đều bị lập biên bản vi phạm hành chính với lỗi không có GPLX. Doanh nghiệp giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển cũng bị xử lý.

Trên đây chỉ là hai trong số các trường hợp tài xế không đủ điều kiện nhưng vẫn điều khiển phương tiện. Tuy chưa có con số thống kê chính thức nhưng tình trạng này phổ biến ở nhiều địa phương.

Tại Tuyên Quang, trung tá Lê Duy Hiển, Đội trưởng Đội CSGT số 1, Phòng CSGT Công an tỉnh Tuyên Quang, cho biết qua công tác tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng vẫn phát hiện không ít trường hợp để biên bản vi phạm hành chính quá hạn nhưng chưa đến giải quyết. Nếu tiếp tục tham gia giao thông, các trường hợp này được xác định là không có GPLX.

Đối với GPLX hết hạn, số trường hợp được phát hiện không nhiều, chủ yếu xuất phát từ việc người điều khiển không để ý, bận công việc hoặc quên thực hiện thủ tục gia hạn.

Tiềm ẩn nguy cơ gây TNGT

Theo TS Khương Kim Tạo, Chủ tịch Chi hội Đào tạo và Sát hạch lái xe, Hiệp hội Vận tải ô tô VN, có thể chia các trường hợp sử dụng GPLX không còn hiệu lực thành ba nhóm: Để GPLX hết hạn; bị tạm giữ GPLX do vi phạm và bị trừ hết điểm; GPLX đang trong thời gian bị treo.

Mỗi nhóm có nguyên nhân và mức độ nguy cơ khác nhau. Với trường hợp GPLX hết hạn, nguyên nhân thường là do sự chủ quan. Người lái có thể bận công việc, đi công tác hoặc phát sinh việc đột xuất nên chưa kịp đổi GPLX. Nhóm này cần được xử lý theo quy định, đồng thời tăng cường nhắc nhở để người dân chủ động theo dõi thời hạn và đổi GPLX trước khi hết hạn.

Tuy nhiên, đáng lo hơn là những tài xế đã bị tạm giữ GPLX do vi phạm nhưng vẫn cố tình cầm lái. Theo TS Khương Kim Tạo, đây là nhóm có nguy cơ gây tai nạn cao và cần xử lý nghiêm.

Đồng quan điểm, trung tá Lê Duy Hiển cho rằng việc cố tình không chấp hành quy định xử phạt khi bị tạm giữ GPLX, để biên bản quá hạn nhưng vẫn điều khiển phương tiện thể hiện sự coi thường pháp luật.

Một nhóm khác cũng cần được lưu ý là tài xế bị trừ hết điểm GPLX. Tình trạng này xảy ra khá nhiều ở nhóm ô tô kinh doanh vận tải. Do đặc thù phải di chuyển thường xuyên, tần suất tham gia giao thông cao nên khả năng phát sinh lỗi cũng lớn hơn.

Chủ động kiểm soát trước mỗi chuyến xe

Theo TS Khương Kim Tạo, áp lực kinh tế có thể làm gia tăng nguy cơ tài xế tiếp tục cầm lái khi không còn đủ điều kiện.

Khi tài xế bị tạm giữ GPLX hoặc bị trừ hết điểm, doanh nghiệp có thể rơi vào tình trạng thiếu lái xe, phương tiện phải nằm bãi trong khi nhu cầu vận tải vẫn còn. Áp lực duy trì hoạt động vì thế có thể khiến doanh nghiệp và tài xế bất chấp rủi ro.

"Tuy nhiên, lợi nhuận không thể là lý do để cho phép tài xế tiếp tục lái xe khi không đủ điều kiện", ông Tạo nói và cho rằng, không thể chỉ dừng ở xử phạt mà cần kết hợp giữa răn đe và giáo dục. Doanh nghiệp vận tải phải chủ động quản lý, nhắc nhở tài xế chấp hành, hạn chế vi phạm ngay từ đầu, qua đó giảm nguy cơ tài xế bị trừ điểm, tạm giữ hoặc mất hiệu lực GPLX.

Cùng đó, tài xế và doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra tình trạng GPLX và các giấy tờ bắt buộc trước khi đưa phương tiện ra đường; tuyệt đối không giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển.

Việc kiểm soát điều kiện của người lái không chỉ nhằm bảo đảm an toàn giao thông mà còn giúp doanh nghiệp hạn chế thiệt hại. Nếu tài xế gây tai nạn nghiêm trọng, phát sinh trách nhiệm hình sự, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với các khoản bồi thường lớn và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trung tá Lê Duy Hiển cho biết, với người đã bị lập biên bản vi phạm, chấp hành đúng thời hạn không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn giúp chủ phương tiện, người điều khiển tránh phát sinh thêm áp lực kinh tế.

"Một chuyến xe có thể mang lại doanh thu, nhưng quyết định cầm lái khi không còn đủ điều kiện có thể kéo theo hậu quả lớn hơn nhiều", trung tá Hiển khuyến cáo.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Đỗ Văn Bằng, Giám đốc Công ty TNHH Minh Thành Phát (hãng xe Sao Việt) cho biết, doanh nghiệp đã thành lập và duy trì bộ phận quản lý an toàn giao thông, chịu trách nhiệm kiểm tra, rà soát các điều kiện cần thiết trước mỗi chuyến xe. Trong đó, GPLX của tài xế được kiểm tra thường xuyên.

Với tài xế bị xử phạt vi phạm hành chính và bị tạm giữ GPLX, doanh nghiệp áp dụng chế tài xử lý theo quy định nội bộ, đồng thời theo dõi, nhắc nhở việc khắc phục vi phạm.