Xuân sớm ở bản tái định cư Háng Pu Xi

Vết thương đang lành

Nằm heo hút trên những sườn núi cao hiểm trở, bản Háng Pu Xi (xã Xa Dung, tỉnh Điện Biên) vốn là nơi sinh sống của 72 hộ dân với 380 nhân khẩu đồng bào dân tộc Mông. Cách đây vài tháng, cơn lũ dữ tàn phá cuốn băng nhà cửa, đồ đạc, hoa màu khiến bà con trở nên tay trắng.

Cơn lũ dữ như một cơn ác mộng khiến người dân Háng Pu Xi bàng hoàng chẳng biết phải bắt đầu lại từ đâu. Thế nhưng bây giờ mọi sự đã khác, chỉ sau hơn trăm ngày Háng Pu Xi đang hồi sinh, sắc xanh dần phủ đầy nương rẫy, nhiều ngôi nhà mới được dựng lên, đau thương mất mát đã hóa nên bất tử tiếp sức cho sự sống mãnh liệt nơi rẻo cao.

Dọc theo con đường dẫn vào Háng Pu Xi, những “vết thương” do cơn lũ dữ đang lên “da non”. Những vạt đồi “lở loét” hôm nào giờ được phủ lên gam màu xanh miên man của cây cối. Đường vào bản đã được cải tạo, xe chạy bon bon, không còn cảm giác nín thở bất an vì giao thông không an toàn.

Bên nương đồi, những nụ đào be bé đang hé nụ chào xuân bên những ngôi nhà mới mái lợp tôn đỏ. Thời điểm này, người Mông ở Háng Pu Xi tất bật chuẩn bị cho cái Tết đầu tiên ở nơi tái định cư. Người già, người trẻ trong bản đang tất bật chuẩn bị gạo, lợn gà, rồi củi để đón Tết truyền thống của đồng bào Mông. Khác với người Kinh, người Mông ở miền sơn cước này đón Tết vào đầu tháng 12 âm lịch hàng năm và Tết của họ kéo dài cả tháng.

Gặp lại nhau trong không khí hương xuân thầm thì, anh Mùa A Thi - Trưởng bản Háng Pu Xi chỉ tay giới thiệu khu tái định cư mới cách bản cũ không xa. Những ngôi nhà kiên cố, chắc chắn nằm ẩn hiện dưới đám mây chiều. Đó là 20 căn nhà mà Nhà nước xây dựng thần tốc hỗ trợ cho những hộ bị ảnh hưởng trong đợt bão lũ vừa qua. Mặc dù bà con mới chuyển đến ở được hơn một tháng nhưng tất cả đã ổn định, sự sống đang hồi sinh, nảy nở mãnh liệt.

Là người đã có công cứu nửa bản khi nước lũ tràn về, Mùa A Thi chia sẻ đã mấy lần được xuống Hà Nội nhận bằng khen, được trải nghiệm không khí phồn hoa đô thành nhưng chỉ khi về với bản, anh mới thực sự là chính mình. Nhìn không khí rộn rã trong ngôi nhà mới, người lớn, trẻ nhỏ tất bật chuẩn bị đón Tết, trong lòng anh Thi xúc động khó tả. Anh biết bà con bản mình đang kiên cường vươn lên mạnh mẽ để tiếp tục cuộc sống, dẫu biết nỗi buồn đau mất mát chưa hẳn đã nguôi ngoai.

Cuộc sống tiếp tục

Nằm trên ngọn đồi, đường ô tô chạy lên tận nơi, khu tái định cư của người dân Háng Pu Xi được chia làm 2 dãy. Xóm mới của bà con người Mông đông đúc nhộn nhịp như một khu phố. Tiếng trẻ nô đùa gọi nhau í ới, tiếng mõ trâu lốc cốc bên sườn non dội về từng chặp, tiếng lợn kêu eng éc đòi ăn như nhạc hiệu của cuộc sống yên bình, sung túc, báo xuân an vui.

Trong căn nhà mới, cụ Mùa Khua Có (90 tuổi) cùng con cháu đang ngồi sưởi ấm bên bếp lửa hồng. Gặp đoàn khách đến thăm, cụ Có tay bắt mặt mừng cho biết, năm nay có nhà mới để ở rồi, cái giá rét không đáng ngại nữa rồi, cái bụng mình mừng lắm.

Gia đình cụ Có là 1 trong 20 hộ dân của bản Háng Pu Xi được xây nhà mới tái định cư. Cả cuộc đời vất vả trong ngôi nhà đơn sơ, nay được nhà nước xây tặng ngôi nhà kiên cố, ai cũng vui mừng mà cứ ngỡ như mơ.

Cách nhà cụ Có vài bước chân, gia đình anh Mùa Bua Chịa cũng đang tất bật chuẩn bị Tết. Năm nay được Nhà nước xây cho nhà mới, gia đình anh Chịa đón Tết phấn khởi hơn. Bao năm làm lụng vất vả từ khi ông mặt trời thức dậy cho đến khi mặt trời đi ngủ, nhưng vợ chồng anh Chịa nghèo vẫn hoàn nghèo. Đợt mưa lũ vừa qua, tổ ấm của gia đình anh Chịa bị lũ cuốn phăng khiến cả gia đình trở thành tay trắng, không biết bao giờ mới có thể xây được ngôi nhà mới.

Người dân bản Háng Pu Xi phấn khởi bên ngôi nhà mới.

Trong ngôi nhà còn thoảng mùi sơn mới, anh Chịa chia sẻ, Tết với bà con người Mông ở Háng Pu Xi thật giản dị mà tràn đầy tình cảm. Người Mông nơi đây đã vượt lên thương đau để viết tiếp những câu chuyện đời thường đầy xúc động.

Có nơi ở mới, người Mông từng bước xây dựng kinh tế, trẻ em được học hành đến nơi đến chốn. Ngoài nhà mới, Nhà nước còn hỗ trợ mỗi nhân khẩu 45kg gạo, các hộ ít bị ảnh hưởng thì được hỗ trợ sửa nhà. Bên cạnh đó, bà con ở Háng Pu Xi cũng được sự chung tay hỗ trợ rất lớn từ các nhà hảo tâm trên khắp mọi miền đất nước. Sự hỗ trợ kịp thời cũng là phương thuốc chữa lành giúp bà con nhanh chóng vượt qua gian khó, tiếp tục vươn lên trong cuộc sống.

Theo Đại tá Thào A Của - Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên, ngay sau khi lũ đi qua, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã phối hợp với chính quyền địa phương khẩn trương triển khai xây dựng, sửa chữa lại nhà cửa cho các hộ dân bị thiệt hại tại các xã thuộc tỉnh Điện Biên. Hiện nay, riêng tại bản Háng Pu Xi đã có 20 ngôi nhà mới đã được dựng lên tại khu tái định cư, trên tổng số 321 căn nhà đã được xây dựng và sửa chữa trong toàn tỉnh, với trên 26.000 ngày công do hơn 600 cán bộ, chiến sĩ, dân quân tự vệ và lực lượng đoàn thể tham gia.

Đại tá Thào A Của cũng cho biết, về công tác hỗ trợ bà con khắc phục thiệt hại sau bão, đơn vị đã phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, địa phương để rà soát kỹ lưỡng từng hộ bị thiệt hại, phân loại rõ trường hợp cần xây mới, cần sửa chữa hay cần di dời đề báo cáo cấp có thẩm quyền và tổ chức triển khai thực hiện. Bước đầu, đơn vị đã tập trung xây dựng các nhà ở đơn lẻ tại các địa bàn chưa có khu tái định cư. Sau đó, các cơ quan liên quan tiếp tục tiến hành sửa chữa các ngôi nhà bị trôi dạt, sạt lở một phần, nhằm giúp bà con có nhà ở trở lại trong thời gian sớm nhất.

Vào khoảng 5h00 sáng 1/8/2025, cơn lũ dữ từ núi cao đổ xuống bản Háng Pu Xi khiến 2 người chết, 17 hộ dân bị đất, đá vùi lấp, cuốn trôi mất trắng hoàn toàn, 5 hộ khác bị đất đá làm hư hỏng nặng nề.

Trước đó, vào hoảng 2h30, linh cảm có chuyện chẳng lành, anh Mùa A Thi - Trưởng bản Háng Pu Xi đã hô hào người dân trong bản nhanh chóng di chuyển đến nơi an toàn. Nhờ sự nhanh nhạy và quyết liệt của trưởng bản 26 tuổi, những thiệt hại về người của bản Háng Pu Xi đã được hạn chế đến mức thấp nhất.

Ngày 18/9/2025, anh Mùa A Thi - Trưởng bản Háng Pu Xi (xã Xa Dung) được trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất vì thành tích đặc biệt xuất sắc đột xuất, hành động dũng cảm cứu người, cứu tài sản của nhân dân, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc.

Quốc Định