Xuân về ở Nam Sudan: Nơi tiếng pháo không báo năm mới

Bentiu, Nam Sudan – nơi mặt trời lên trong cái nắng như thiêu đốt, nơi những mùa mưa có thể nhấn chìm cả vùng đất rộng lớn, và cũng là nơi những người lính mũ nồi xanh Việt Nam đang đón một cái Tết rất khác…

Không pháo hoa, không sắc xuân phố thị, mùa Xuân của những người lính mũ nồi xanh Việt Nam ở Bệnh viện Dã chiến (BVDC) 2.7 đến trong nỗi nhớ quê nhà, những cuộc trò chuyện với gia đình qua điện thoại và nhịp làm việc bền bỉ, thầm lặng vì sứ mệnh gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

Sinh năm 2001, Thượng úy Đỗ Hoàng Thanh Tâm là nữ quân nhân trẻ nhất của BVDC 2.7. Ở tuổi mà nhiều người trẻ còn đang dò dẫm tìm hướng đi cho mình, Tâm đã có mặt tại Bentiu, Nam Sudan – một trong những địa bàn khó khăn nhất của Phái bộ UNMISS làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình.

Tâm đến với gìn giữ hòa bình không phải bằng sự bồng bột, mà bằng một lựa chọn được hun đúc từ trách nhiệm và cảm xúc rất thật. Đó là khi cô theo chân lãnh đạo ra sân bay Tân Sơn Nhất đón các thành viên của Bệnh viện BVDC 2.5 hoàn thành nhiệm vụ trở về nước. Từ những cái bắt tay, ánh mắt rạng rỡ đã gieo vào cô gái trẻ một khát vọng được tiếp bước.

Khi nhận quyết định chính thức lên đường thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, cảm xúc trong lòng nữ quân nhân trẻ là sự trân trọng và ý thức rất rõ về trách nhiệm khi làm nhiệm vụ tại môi trường quốc tế.

Với Thượng úy Đỗ Hoàng Thanh Tâm, được góp mặt trong đội hình BVDC 2.7 không chỉ là dấu mốc cá nhân mà còn là bước chuyển lớn, cơ hội quý giá để cô gái trẻ rời khỏi vùng an toàn đối diện với những yêu cầu khắt khe của nhiệm vụ quốc tế, từ đó thêm trưởng thành và cống hiến cho sứ mệnh chung vì hòa bình và nhân đạo.

Hành tranh gồm nền tảng được tôi luyện vững chắc, sự động viên của lãnh đạo và các đồng đội đã giúp nữ quân nhân trẻ thêm tự tin, vững tâm, sẵn sàng đón nhận thử thách, học hỏi và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chân trời mới.

Cô gái trẻ năng nổ tham gia các hoạt động chung của đơn vị. (Ảnh NVCC)

Tại BVDC 2.7, Thượng úy Đỗ Hoàng Thanh Tâm là sĩ quan trẻ nhất đơn vị, đảm nhiệm các công việc hành chính, là đầu mối liên lạc bằng tiếng Anh của đơn vị trong các hoạt động làm việc với Phái bộ và các đơn vị bạn.

Đây là nhiệm vụ đòi hỏi sự chính xác, thận trọng và tinh thần cầu thị, bởi mỗi nội dung trao đổi đều liên quan trực tiếp đến hoạt động chung của đơn vị. Tại vị trí này, Tâm có điều kiện thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau, từ hành chính, tài chính đến điều phối, tổ chức và đối ngoại.

Thượng úy Đỗ Hoàng Thanh Tâm bộc bạch, không ít lần cô cảm thấy hồi hộp, lo lắng bởi một sơ suất nhỏ có thể ảnh hưởng đến tập thể. Nhưng chính những áp lực ấy lại trở thành động lực để cô nỗ lực nhiều hơn mỗi ngày. Sự nghiêm túc và bền bỉ trong công việc giúp nữ quân nhân mũ nồi xanh nhận ra, đây là môi trường hiếm có để cô học hỏi không ngừng, hoàn thiện từng kỹ năng nhỏ, từ đó dần tự tin và vững vàng hơn trên con đường đã chọn.

Đặc biệt, sự quan tâm, chỉ đạo sát sao và động viên kịp thời từ chỉ huy cùng các đồng nghiệp đi trước, không có khoảng cách về tuổi tác đã khích lệ cô dám làm, dám chịu trách nhiệm, xem mỗi trải nghiệm là một bài học quý.

“Sự tin tưởng ấy vừa là điểm tựa tinh thần, vừa là ‘áp lực tích cực’ để tôi tự nhắc mình không được chủ quan và ỷ lại, mà phải nỗ lực nhiều hơn để xứng đáng với niềm tin được trao”, Thượng úy Đỗ Hoàng Thành Tâm nói.

Thượng

Thượng úy Đỗ Hoàng Thanh Tâm trong những lần thực hiện nhiệm vụ tại đơn vị. (Ảnh NVCC)

Chia sẻ về những thử thách gặp phải tại Nam Sudan, nữ cán bộ quân y trẻ cho rằng, khó khăn lớn nhất không chỉ nằm ở điều kiện địa bàn xung đột, mà trước hết là thách thức trong quá trình trưởng thành của bản thân.

“Ở độ tuổi không phải là “trẻ con” để có thể tùy tiện, nhưng cũng chưa đủ chín chắn, kinh nghiệm trong mọi tình huống, tôi luôn ý thức rằng mọi lời nói, hành động đều gắn với trách nhiệm. Trong môi trường nhiệm vụ quốc tế, không thể viện lý do “còn trẻ” để cho phép sai sót”, Thượng úy Đỗ Hoàng Thanh Tâm chia sẻ.

Không chỉ vậy, nữ chiến sĩ mũ nồi xanh cho rằng, việc trao đổi, tham mưu với đồng nghiệp quốc tế một cách thẳng thắn, đúng mực nhưng vẫn tinh tế, hiệu quả cũng là thách thức lớn trong môi trường đa quốc gia, đa văn hóa.

Bên cạnh yếu tố bản lĩnh và kỹ năng, việc duy trì thể lực cũng là một thách thức không nhỏ. Cô luôn giữ kỷ luật rèn luyện thể lực nhằm bảo đảm sẵn sàng ứng phó với các tình huống khẩn cấp tại địa bàn nhiều khó khăn. Và dù ở bất kỳ vị trí nào, cô luôn ý thức giữ gìn hình ảnh người lính Quân đội nhân dân Việt Nam, không ngại nhìn thẳng vào hạn chế để tự hoàn thiện.

Giữa guồng quay công việc nơi đất khách, có những câu chuyện khiến Tâm trăn trở rất lâu. Đó là những lần tiếp xúc với phụ nữ tại các trại tị nạn – nơi bạo lực, nghèo đói và định kiến chồng chất lên số phận con người. Câu chuyện về một người phụ nữ từng nhiều lần bị xâm hại nhưng chọn im lặng, bởi sợ bị chính cộng đồng ruồng bỏ.

Từ những câu chuyện ấy, Tâm nhận ra rằng với nhiều phụ nữ nơi đây, nỗi sợ không chỉ đến từ bạo lực, mà còn từ sự im lặng và cô lập của chính cộng đồng. Điều đó thôi thúc cô làm việc nghiêm túc và nhân ái hơn mỗi ngày, để có thể góp phần bảo vệ những người yếu thế nhất.

Sau một khoảng thời gian công tác tại Nam Sudan, cô nhận ra nhiệm vụ gìn giữ hòa bình không hề xa vời, mà hiện diện trong từng ca cấp cứu, từng hoạt động hỗ trợ và nỗ lực bảo vệ con người giữa bất ổn. Sự có mặt của lực lượng gìn giữ hòa bình không chỉ mang ý nghĩa y tế, nhân đạo, mà còn đem lại cảm giác được quan tâm và chở che cho người dân.

Với nữ chiến si mũ nồi xanh, mỗi việc làm tận tâm đều góp phần nuôi dưỡng niềm tin và hy vọng. Qua đó, cô càng tự hào về hình ảnh người lính Việt Nam điềm tĩnh, nhân ái, chuyên nghiệp trong mắt bạn bè quốc tế, và xem đó là động lực để tiếp tục hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Theo thời gian, với nữ chiến sĩ mũ nồi xanh 25 tuổi tràn đầy năng lượng, mùa Xuân ở Nam Sudan trở thành mùa Xuân của sự trưởng thành, lặng lẽ, sâu sắc và đầy trách nhiệm.

Cũng tại BVDC 2.7, khi màn đêm buông xuống, trong không gian tĩnh mịch nơi đất khách, Thiếu tá Nguyễn Huy Nam, điều dưỡng Đội cấp cứu đường không mở điện thoại, ngắm những khoảnh khắc đầu đời của con trai qua màn hình điện thoại.

Ngày Thiếu tá Nguyễn Huy Nam lên chiếc C17 đến vùng đất cách quê hương nửa vòng trái đất làm nhiệm vụ quốc tế, con trai anh mới chỉ hơn 2 tháng tuổi. Trước khi lên đường, anh đã kịp đưa vợ và con về quê.

“Cũng may hai bên gia đình gần nhau, nên vợ và con trai tôi được ông bà nội ngoại chăm sóc, đỡ đần, điều đó giúp tôi vơi đi những lo lắng”, Thiếu tá Nguyễn Huy Nam nói.

Khoảng cách địa lý và chênh lệch múi giờ khiến những cuộc gọi trở nên hiếm hoi, anh hầu như chỉ có thể theo dõi hành trình lớn lên của con từ lật, đến khi con mọc những chiếc răng đầu tiên, hay con bắt đầu ăn dặm… qua màn hình điện thoại.

Có những khi Nam Sudan bước vào ca trực đêm, thì ở quê nhà, con thức dậy đòi gặp bố. Khi đó, trong lòng anh dấy lên những cảm xúc khó gọi tên.

“Dù không thể ôm con vào lòng, chơi cùng với con, nhưng những hình ảnh, đoạn video vợ tôi gửi trở thành món ăn tinh thần, tiếp thêm nghị lực, thôi thúc tôi sống có trách nhiệm, vững vàng, hoàn thành tốt nhiệm vụ”, Thiếu tá Nguyễn Huy Nam nói.

Chia sẻ về công việc, Thiếu tá Nguyễn Huy Nam cho biết, cấp cứu đường không tại Nam Sudan là cuộc chạy đua với thời gian trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Đường bộ nhiều khi bất khả thi, mỗi chuyến bay là một lần đặt sinh mạng con người vào sự tập trung cao độ của cả ê-kíp.

Thiếu tá nguyễn Huy Nam cùng các đồng đội trong ngày xuất quân lên đường thực hiện nhiệm vụ tại Nam Sudan. (Ảnh NVCC)

Có những ca bệnh khiến Thiếu úy Nguyễn Huy Nam không thể quên – như lần vận chuyển một quân nhân Ghana bị viêm ruột thừa nguy kịch. Với sự nỗ lực của cả đội ngũ lực lượng bác sĩ của ê-kíp, ca mổ thành công, bệnh nhân khỏe mạnh quay lại cảm ơn sau ngày xuất viện. Trong khoảnh khắc ấy, anh hiểu rằng những hy sinh thầm lặng của mình và gia đình là hoàn toàn xứng đáng.

Công tác trong môi trường Phái bộ Liên Hợp quốc tại Nam Sudan – nơi quy tụ nhiều đơn vị đa quốc gia, đa văn hóa, trong bối cảnh an ninh phức tạp và điều kiện sinh hoạt thiếu thốn – là thử thách lớn đối với mỗi quân nhân.

Trong môi trường ấy, anh rèn luyện cho mình bản lĩnh chính trị vững vàng, sự chủ động và bình tĩnh trước mọi tình huống. Thực hiện nhiệm vụ giữa thực tế nhiều bất ổn, Thiếu tá Nguyễn Huy Nam càng thấm thía giá trị của hòa bình, độc lập và tự do.

Những trải nghiệm đó không chỉ giúp chiến sĩ mũ nồi xanh trưởng thành hơn khi trở về nước tiếp tục công tác, mà còn trở thành hành trang quý giá trên chặng đường quân ngũ lâu dài phía trước.

Từ những trải nghiệm cá nhân, Thiếu tá Nguyễn Huy Nam nhắn nhủ với các đồng chí quân y trẻ rằng, con đường các đồng chí đang đi tuy nhiều thử thách nhưng rất đáng tự hào. Cân bằng giữa trách nhiệm với Tổ quốc và hạnh phúc gia đình chưa bao giờ là điều dễ dàng, nhất là khi nhiệm vụ đòi hỏi sự hy sinh thầm lặng và những lần xa nhà trong khoảnh khắc quan trọng.

“Nhưng như lời nhắc quen thuộc: Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta, mà hãy hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay. Khi thực hiện nhiệm vụ bằng cả trái tim và trách nhiệm, gia đình sẽ thấu hiểu, tự hào và trở thành hậu phương vững chắc. Mong các đồng chí luôn giữ vững bản lĩnh, nhiệt huyết và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao”, Thiếu tá Nguyễn Huy Nam nói.

Thiếu tá Nguyễn Huy Nam (ngồi trên xe) trong một lần thực hiện nhiệm vụ tại Phái bộ (ảnh 1) và Thiếu tá Nguyễn Huy Nam cùng đồng đội trong lần diễn tập cấp cứu bệnh viên (ảnh 2).

Trong những ngày Tết nơi đất khách, cảm xúc trong anh đan xen nhiều nỗi niềm, nhớ quê nhà, nhớ cha mẹ, nhớ đứa con nhỏ đang lớn lên từng ngày. Trên màn hình tivi những đoạn quảng cáo Tết, sắc xuân rộn ràng, gợi lên trong lòng chiến sĩ mũ nồi xanh những bồi hồi về bữa cơm chiều 30 Tết, về đêm giao thừa sum vầy bên gia đình, cùng nhau lì xì, chúc nhau tuổi mới...

“Những điều bình dị ấy, khi ở xa Tổ quốc, mới thấm thía hết giá trị và trở thành ký ức không thể nào quên”, anh nói.

Năm nay, dù đón Tết cách nửa vòng Trái đất, nhưng sự quan tâm của chỉ huy và tình đồng đội ấm áp trở thành nguồn động viên lớn, giúp anh và các đồng nghiệp vững vàng hơn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Trong khuôn viên đơn vị, những cành mai được kết từ giấy màu, nồi bánh chưng gói vội, mâm cơm giao thừa giản dị… đang cùng các chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam đón mừng Xuân sang – mùa Xuân của sự đan xen giữa trách nhiệm trọn vẹn và nỗi nhớ vẹn nguyên.

Nếu với Thượng úy Đỗ Hoàng Thanh Tâm là quá trình tự trưởng thành, với Thiếu tá Nguyễn Huy Nam là sự hy sinh riêng tư, thì với Thiếu tá Lê Trung Kiên, dược sĩ khoa Dược – Trang bị BVDC 2.7, Nam Sudan là hành trình trở lại.

Ước nguyện tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình được Thiếu tá Lê Trung Kiên ấp ủ từ sớm, song con đường hiện thực hóa không hề bằng phẳng. Đăng ký theo các đội hình BVDC 2.1, tham gia huấn luyện dài ngày cùng BVDC 2.3, anh vẫn lỡ hẹn, mang theo những nuối tiếc khó quên.

Sau chín năm kiên trì và nỗ lực, ước mơ ấy thành hiện thực khi anh trở thành thành viên BVDC 2.5 (năm 2023), lên máy bay C-17 làm nhiệm vụ tại phái bộ UNMISS, Nam Sudan. Không dừng lại ở việc hoàn thành khát vọng tuổi trẻ, tinh thần cống hiến tiếp tục đưa Thiếu tá Lê Trung Kiên trở lại Bentiu lần thứ hai, cùng BVDC 2.7, nơi nắng gió khắc nghiệt và hiểm nguy luôn hiện hữu.

Không khí sắc Xuân Bính Ngọ tại Nam Sudan. (Ảnh: BVDC 2.7)

Lần trở lại thứ 2 này, chiến sĩ mũ nồi xanh không còn bỡ ngỡ, lạ lẫm và lo lắng về an toàn như lần đầu, mà thay vào đó là trách nhiệm và sự háo hức.

“Mọi thứ dường như vẫn thế, cảm giác quen thuộc như được trở về 'nhà' – nơi cách Việt Nam hơn 13.000 km một lần nữa, nơi mà tôi nghĩ sẽ không hoặc rất khó để trở lại”, Thiếu tá Lê Trung Kiên nói.

Tại BVDC 2.7, công việc của anh đảm nhiệm việc bảo đảm thuốc, hóa chất cho toàn bộ hoạt động của bệnh viện; theo dõi, quản lý, duy trì chất lượng và hạn dùng; tư vấn thông tin thuốc cho bác sĩ lâm sàng khi cần. Ngoài chuyên môn, anh cùng đồng đội tham gia gác, trực, lao động và các nhiệm vụ chung khác.

Do thời gian chuẩn bị gấp rút, anh vừa phụ trách dự trù, bảo quản và vận chuyển thuốc, hóa chất, đồng thời hoàn thiện hồ sơ nhân sự bảo đảm tiến độ triển khai BVDC 2.7.

Thách thức lớn nhất là khoảng cách hơn 13.000 km, nguồn cung tại chỗ gần như không có và khí hậu khắc nghiệt, buộc mọi tính toán phải chính xác cho cả nhiệm kỳ. Đặc biệt, việc duy trì dây chuyền lạnh cho thuốc và vaccine trong suốt hành trình dài đòi hỏi theo dõi chặt chẽ, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nhiệm vụ chung.

“Kinh nghiệm lần đầu tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình đã giúp tôi “tích trữ” cho mình những kinh nghiệm quý báu, giúp mình có cái nhìn tổng thể và dự liệu trước khó khăn và công việc”, Thiếu tá Lê Trung Kiên chia sẻ.

Về những khó khăn tại địa bàn, Thiếu tá Lê Trung Kiên cho biết, tại Nam Sudan, các chiến sĩ mũ nồi xanh phải đối mặt với hai hiểm họa thường trực: xung đột vũ trang và lũ lụt kéo dài. Xung đột có thể bùng phát bất cứ lúc nào, trong bối cảnh người dân mang theo vũ khí để tự bảo vệ mình. Trong khi đó, lũ lụt nhiều năm liền khiến phần lớn lãnh thổ chìm trong nước; khu căn cứ Liên hợp quốc và trại tị nạn chỉ tồn tại nhờ hệ thống đê được gia cố liên tục, có thời điểm nước dâng sát mép đê. Giữa những nguy cơ ấy, toàn bộ lực lượng luôn trong trạng thái cảnh giác cao độ, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống.

Thiếu tá Lê Trung Kiên cùng đồng nghiệp trong các lần tham gia thực hiện nhiệm vụ tại Phái bộ. (Ảnh NVCC)

Những ngày cuối năm Ất Tỵ, khi ở quê nhà, sắc Xuân đang tràn ngập khắp nơi nơi, Thiếu tá Lê Trung Kiên cũng đang cùng đồng đội chào đón năm mới ở nơi cách xa nửa vòng Trái đất. Lần thứ 2 đón Tết tại Nam Sudan, cảm xúc bỡ ngỡ, lo lắng nhường chỗ cho sự vững vàng, sự chủ động trong công việc của người lính mũ nồi xanh.

Nhớ lại cái Tết đầu tiên tại mảnh đất đầy nắng gió và cả bất ổn, dù không phải Tết đầu tiên xa nhà, nhưng với Thiếu tá Lê Trung Kiên đón Tết ở một châu lục khác vẫn để lại trong anh những cảm xúc rất riêng.

Tết ở Nam Sudan mang một ý nghĩa rất riêng. Anh cùng đồng đội cố gắng tái hiện không khí Tết bằng tất cả sự sáng tạo, gói bánh chưng, dựng tiểu cảnh, trang trí cành cây với hoa mai, hoa đào tự làm, tổ chức trò chơi truyền thống để giới thiệu văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế.

“Có lẽ trừ pháo hoa ra, chúng tôi đã cố gắng làm tất cả để mang không khí Tết đến nơi đóng quân”, anh chia sẻ.

Khoảnh khắc giao thừa giữa năm cũ và năm mới khi đó in đậm trong tâm trí Thiếu tá Lê Trung Kiên. Không pháo hoa, chỉ có những đồng đội quây quần bên mâm cơm giản dị, lá cờ Tổ quốc tung bay giữa thời khắc chuyển mình của thời gian.

“Nếu lúc đó có tiếng pháo thì sẽ chẳng có khoảnh khắc sum vầy nào nữa, thay vào đó, chúng tôi đã vào vị trí chiến đấu hết rồi”, Thiếu tá Lê Trung Kiên cười nói. Giây phút ấy, chàng quân nhân vừa nhớ nhà da diết, vừa tự hào và vững tin khi được cùng đồng đội thực hiện nhiệm vụ nơi xa Tổ quốc.

Hai lần đón Tết ở Nam Sudan giúp Thiếu tá Lê Trung Kiên thấu hiểu sâu sắc giá trị của sự đoàn kết và cống hiến. Không pháo hoa, không đủ đầy, nhưng khoảnh khắc giao thừa bên lá cờ Tổ quốc, giữa những đồng đội cùng chung nhiệm vụ đã trở thành ký ức khó quên. Là quân nhân, Thiếu tá Lê Trung Kiên sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ và anh cũng tự hào vì được góp phần mang hình ảnh đất nước, con người Việt Nam đến với bạn bè thế giới.

Với anh, mùa Xuân ở Nam Sudan mang dáng hình của sự trưởng thành, khi trách nhiệm và niềm tin đã trở thành một phần đời lính. Và cũng sau những thử thách của 2 lần làm nhiệm vụ quốc tế, anh thêm tin vào chính mình, tin rằng, khi đã vượt qua nhiệm vụ đặc biệt này, thì sẽ không còn điều gì có thể khiến anh chùn bước.

****

Ba con người, ba câu chuyện khác nhau, nhưng cùng hội tụ trong một mùa Xuân rất đặc biệt nơi Nam Sudan. Ở đó, Tết không chỉ là thời khắc chuyển giao năm mới, mà là sự kết tinh của trách nhiệm, hy sinh và niềm tin.

Giữa vùng đất còn nhiều bất ổn, sự hiện diện của những người lính mũ nồi xanh Việt Nam chính là lời khẳng định lặng lẽ nhưng bền bỉ: Việt Nam không chỉ mang theo chuyên môn, mà còn mang theo trái tim nhân ái, tinh thần trách nhiệm và khát vọng hòa bình.

Và ở nơi cách Tổ quốc nửa vòng Trái đất ấy, mùa Xuân vẫn đang đến, trong từng nhịp làm việc, trong từng cuộc gọi về quê nhà, và trong niềm tin ngày trở về, khi Tết sum vầy sẽ trọn vẹn hơn sau những tháng năm cống hiến.

Nội dung: Nguyễn Hồng

Thiết kế: Lim Dim

Ảnh NVCC, BVDC 2.7