10.000 doanh nghiệp tiên phong sẽ được hỗ trợ như thế nào?

Bộ Tài chính dự kiến ban hành Thông tư hướng dẫn chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030 ngay trong quý II năm nay nhằm cụ thể hóa mục tiêu xây dựng đội ngũ kinh tế tư nhân nòng cốt.

Chính phủ sẽ tập trung nguồn lực để hình thành đội ngũ 1.000 doanh nghiệp dẫn dắt nền kinh tế bằng cơ chế đặc thù.

Mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng được 1.000 doanh nghiệp tiên phong, trong đó hướng tới việc hình thành ít nhất 200 doanh nghiệp tăng trưởng bứt phá cùng 20 đơn vị đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Ngoài ra, chương trình cũng đặt ra chỉ tiêu có khoảng 15% doanh nghiệp trong nhóm này do phụ nữ làm chủ để đảm bảo tính đa dạng và bền vững.

Các đơn vị được lựa chọn phải đáp ứng những tiêu chí khắt khe về nền tảng công nghệ cùng năng lực dẫn dắt ngành. Cụ thể, doanh nghiệp cần hoạt động liên tục tối thiểu 3 năm và có lợi nhuận dương trong ít nhất 2 năm thuộc giai đoạn 5 năm gần nhất. Đối với lĩnh vực công nghiệp chế biến và chế tạo, yêu cầu về doanh thu phải đạt từ 200 tỷ đồng trở lên hoặc duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 10% mỗi năm.

Ông Nguyễn Hoàng Bách, đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể thuộc Bộ Tài chính, nhấn mạnh chính sách hỗ trợ hiện nay đã chuyển dịch từ tính dàn trải sang tính chọn lọc cao. Do nguồn lực luôn có giới hạn nên các chính sách cần ưu tiên đúng nhóm đối tượng có khả năng dẫn dắt và lan tỏa công nghệ.

Điểm đột phá nhất trong dự thảo lần này chính là cơ chế tài chính linh hoạt khi doanh nghiệp được ưu tiên tiếp cận tín dụng dựa trên tài sản hình thành trong tương lai hoặc các tài sản vô hình như bằng sáng chế và dữ liệu dòng tiền. Đây là giải pháp tháo gỡ nút thắt cho các đơn vị đổi mới sáng tạo vốn thường gặp khó khăn khi vay vốn theo phương thức thế chấp truyền thống.

Song song với ưu đãi tài chính, Chính phủ còn thúc đẩy thị trường bằng cách yêu cầu các cơ quan trung ương cùng địa phương ưu tiên mua sắm hoặc đặt hàng các sản phẩm và dịch vụ thử nghiệm của nhóm doanh nghiệp này. Các đơn vị tham gia còn nhận được sự hỗ trợ thiết thực về chi phí sử dụng phòng thí nghiệm cùng các đặc quyền về thủ tục đầu tư, thông quan hàng hóa luồng xanh và hỗ trợ chi phí niêm yết trên sàn chứng khoán.

Nhằm tăng cường tính minh bạch, nhà điều hành sẽ triển khai "Thẻ hỗ trợ doanh nghiệp tiên phong" dưới dạng điện tử. Công cụ này giúp các chủ doanh nghiệp chủ động lựa chọn các dịch vụ tư vấn, đào tạo hoặc chuyển đổi số theo nhu cầu thực tế ngay trên Cổng thông tin doanh nghiệp.

Bên cạnh việc hỗ trợ trực tiếp cho pháp nhân, Bộ Tài chính cũng đang hoàn thiện dự thảo chương trình đào tạo 10.000 giám đốc điều hành đến năm 2030 để nâng cao năng lực quản trị cho khu vực tư nhân. Chương trình này không đi theo lối mòn lý thuyết mà chú trọng vào mô hình đào tạo thực chiến kết hợp với cố vấn 1 kèm 1 và xây dựng kế hoạch hành động thực tế.

Các hoạt động sau đào tạo như mô hình CEO Lab hay các diễn đàn kết nối mạng lưới cựu học viên sẽ được chú trọng để tạo ra sự thay đổi thực chất trong điều hành. Điều này được kỳ vọng sẽ giải quyết điểm nghẽn về năng lực lãnh đạo, giúp doanh nghiệp sử dụng hiệu quả các nguồn lực hỗ trợ từ Nhà nước.

Tính cấp thiết của các chính sách này càng trở nên rõ nét khi khu vực kinh tế tư nhân đang đóng vai trò là động lực chính của nền kinh tế Việt Nam. Với hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, khu vực này hiện đóng góp tới 51% GDP và sử dụng 82% lực lượng lao động toàn xã hội.

Việc tập trung nguồn lực vào nhóm 1.000 doanh nghiệp tiên phong được kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy toàn bộ hệ sinh thái kinh tế tư nhân phát triển bền vững và cạnh tranh sòng phẳng trên trường quốc tế.