10 lỗi vi phạm người lái xe máy thường mắc phải và mức phạt năm 2026

Hiện, mô tô và xe gắn máy vẫn là phương tiện giao thông đông đảo nhất tại Việt Nam. Tuy nhiên, cũng chính vì sự phổ biến này mà các lỗi vi phạm của người điều khiển xe máy diễn ra hằng ngày, từ những thói quen tưởng chừng “nhỏ nhặt” như quên đội mũ bảo hiểm, không bật xi-nhan cho đến các hành vi nguy hiểm hơn như vượt đèn đỏ, đi ngược chiều hay sử dụng rượu bia khi lái xe.

Các lỗi vi phạm của người điều khiển xe máy diễn ra hằng ngày và khá phổ biến. Ảnh: Hoàng Hiệp

Bước sang năm 2026, các quy định xử phạt vi phạm giao thông tiếp tục được xử lý nghiêm khắc theo khung pháp lý hiện hành, nhằm tăng tính răn đe. Dưới đây là 10 lỗi vi phạm mà người lái xe máy thường mắc phải nhất cùng mức phạt tương ứng, để người tham gia giao thông nắm rõ và chủ động tránh “mất tiền oan”.

1. Không đội mũ bảo hiểm

Không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ nhưng không cài quai đúng quy cách là một trong những lỗi phổ biến nhất của người đi xe máy. Hành vi này đặc biệt nguy hiểm vì khi xảy ra va chạm, chấn thương vùng đầu thường để lại hậu quả nghiêm trọng, thậm chí tử vong.

Theo Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168), người điều khiển và người ngồi sau xe máy vi phạm lỗi này bị phạt tiền từ 400-600 nghìn đồng cho mỗi người, đồng thời bị trừ 2 điểm trên giấy phép lái xe.

2. Không bật đèn khi đi buổi tối

Nhiều người đi mô tô, xe máy trong phố "quên" bật đèn chiếu sáng. Dù không cố tình nhưng việc không bật đèn chiều sáng và để ở chế độ phù hợp dẫn đến nguy hiểm cho bản thân và người khác.

Hành vi điều khiển mô tô, xe máy không sử dụng đèn chiếu sáng trong thời gian từ 18 giờ ngày hôm trước đến 6 giờ ngày hôm sau hoặc khi có sương mù, khói, bụi, trời mưa, thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn sẽ bị phạt 200-400 nghìn đồng.

3. Không xi-nhan khi rẽ

Không sử dụng tín hiệu báo hướng rẽ là thói quen nguy hiểm của nhiều người đi xe máy, nhất là khi di chuyển trong khu vực đông dân cư. Việc rẽ đột ngột mà không xi-nhan khiến các phương tiện phía sau không kịp xử lý, dễ dẫn đến va chạm dây chuyền.

Theo Điều 7 Nghị định 168, người điều khiển xe máy không bật xi-nhan khi chuyển hướng sẽ bị phạt tiền từ 600-800 nghìn đồng, đồng thời bị trừ 2 điểm trên giấy phép lái xe.

4. Đi xe trên vỉa hè

Đi xe máy trên vỉa hè là hành vi xâm phạm không gian dành riêng cho người đi bộ và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cao, đặc biệt với người già và trẻ nhỏ. Nhiều vụ va chạm nghiêm trọng đã xảy ra chỉ vì thói quen “né tắc đường” bằng cách leo vỉa hè.

Theo Điều 7 Nghị định 168, người điều khiển xe máy đi trên vỉa hè sẽ bị phạt tiền với mức khá cao, từ 4-6 triệu đồng, đồng thời bị trừ 4 điểm trên giấy phép lái xe.

Xe máy đi trên vỉa hè có thể bị phạt nặng. Ảnh: Đình Hiếu

5. Đi sai làn đường, đi ngược chiều

Tương tự đi trên vỉa hè, nhiều người điều khiển mô tô, xe máy cố tình đi sai làn đường (đi vào làn đường của các loại phương tiện khác) hoặc đi ngược chiều, không chỉ gây rối loạn giao thông mà còn tiềm ẩn nguy cơ va chạm trực diện rất lớn.

Với xe máy đi không đúng làn quy định, người vi phạm sẽ bị phạt 600-800 nghìn đồng. Trường hợp đi ngược chiều trên đường một chiều hoặc đường có biển cấm, mức phạt tăng lên 4-6 triệu đồng, đồng thời, hành vi này còn bị trừ từ 2-4 điểm trên giấy phép lái xe.

6. Chạy quá tốc độ

Chạy quá tốc độ cho phép là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tai nạn giao thông nghiêm trọng, do người lái không kịp xử lý tình huống bất ngờ.

Theo Nghị định 168, mức phạt với xe máy được chia theo mức vượt. Cụ thể: vượt 5–10 km/h phạt tiền từ 400-600 nghìn đồng; vượt 10-20 km/h phạt tiền từ 800 nghìn đến 1 triệu đồng; vượt trên 20 km/h phạt 6-8 triệu đồng. Đồng thời, người vi phạm bị trừ từ 2-6 điểm giấy phép lái xe.

7. Sử dụng điện thoại khi đang lái xe

Việc sử dụng điện thoại, đeo tai nghe hoặc thiết bị điện tử khi điều khiển xe máy khiến người lái mất tập trung, phản xạ chậm và dễ xử lý sai tình huống. Đây là một trong những nguyên nhân gây tai nạn âm thầm nhưng rất phổ biến.

Theo Nghị định 168, người điều khiển xe máy sử dụng điện thoại khi đang lái xe bị phạt 800 nghìn đến 1 triệu đồng, đồng thời bị trừ 4 điểm trên giấy phép lái xe.

8. Vượt đèn đỏ

Vượt đèn đỏ là hành vi nguy hiểm, thường dẫn đến va chạm tại nút giao, nơi mật độ phương tiện cao và tốc độ di chuyển phức tạp. Nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra chỉ vì người lái cố tăng ga vượt khi đèn chuyển từ vàng sang đỏ.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe máy không chấp hành tín hiệu đèn giao thông bị phạt 4-6 triệu đồng, đồng thời bị trừ 4 điểm trên giấy phép lái xe.

Che khuất, bôi bẩn biển số xe máy có thể bị phạt nặng. Ảnh: Hoàng Hiệp

9. Che biển số

Che biển số xe, dù cố ý hay vô tình, đều gây khó khăn cho công tác quản lý và xử lý vi phạm giao thông, đặc biệt trong thời đại camera AI phạt nguội được triển khai rộng rãi. Hành vi này còn tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để trốn tránh trách nhiệm khi gây tai nạn.

Theo quy định, người điều khiển xe máy che, làm mờ hoặc thay đổi biển số sẽ bị phạt từ 4-6 triệu đồng, đồng thời bị trừ 6 điểm trên giấy phép lái xe.

10. Vi phạm nồng độ cồn

Điều khiển xe máy khi đã sử dụng rượu bia làm suy giảm nghiêm trọng khả năng quan sát, phản xạ và kiểm soát hành vi, là nguyên nhân trực tiếp của nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng. Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người lái xe máy vi phạm nồng độ cồn có thể bị phạt từ 2-10 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm. Cụ thể:

- Phạt từ 2-3 triệu đồng khi nồng độ cồn < 0,25 mlg/1 lít khí thở hoặc 50 mlg/100ml máu;

- Phạt từ 6-8 triệu đồng khi nồng độ cồn 0,25 – 0,4 mlg/1 lít khí thở hoặc 50 - 80 mlg/100ml máu;

- Phạt từ 8-10 triệu đồng khi nồng độ cồn > 0,4 mlg/1 lít khí thở hoặc 80 mlg/100ml máu;

Đồng thời người vi phạm cũng bị tạm giữ phương tiện, tước bằng lái xe từ 11-24 tháng và trừ 4-10 điểm trên giấy phép lái xe.

(Tổng hợp)

Hoàng Hiệp