10 năm gieo duyên Quan Họ giữa lòng thành phố mang tên Bác

Bà Huỳnh Ngọc Vân - Ủy viên Ban thường vụ Hội Di sản TP HCM - Giám đốc Bảo tàng áo dài TP HCM - trao bằng khen tập thể cho Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Âm nhạc Dân tộc Quan họ Bắc Ninh "Đến hẹn lại lên".

Sáng 21-6, tại Bảo tàng Tôn Đức Thắng đã diễn ra lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Âm nhạc Dân tộc Quan họ Bắc Ninh "Đến hẹn lại lên".

Hơn 120 hội viên đến từ 13 câu lạc bộ dân ca Quan họ trên địa bàn TP Hồ Chí Minh đã hội tụ về chúc mừng thành tựu của CLB, đồng thời đặt niềm tin vào phương hướng hoạt động mới của Ban chủ nhiệm.

Bà Nguyễn Thanh Tâm – Chủ nhiệm Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Âm nhạc Dân tộc Quan họ Bắc Ninh "Đến hẹn lại lên" - đã xúc động bày tỏ niềm tin: "Đây là một ngày hội giao lưu và nhìn lại hành trình gìn giữ một di sản văn hóa đã vượt hàng nghìn cây số từ vùng Kinh Bắc để bén rễ và lan tỏa giữa lòng thành phố mang tên Bác. Chúng tôi hân hoan chào đón những người yêu âm nhạc dân tộc, yêu cội nguồn văn hóa, cùng chung tay tạo không gian giao lưu, biểu diễn Quan họ và nhiều làn điệu dân ca miền Bắc tại TP HCM".

Bà Nguyễn Thanh Tâm - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Âm nhạc Dân tộc Quan họ Bắc Ninh "Đến hẹn lại lên".

Từ những người yêu Quan họ đến một mái nhà chung

Ngày 27-8-2016, Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Âm nhạc Dân tộc Quan họ Bắc Ninh "Đến hẹn lại lên" được thành lập trực thuộc Hội Di sản Văn hóa TP Hồ Chí Minh với 15 hội viên ban đầu.

Khi ấy, họ đến với nhau bởi một nỗi nhớ chung. Có người là con em quê hương Bắc Ninh, Bắc Giang vào Nam lập nghiệp. Có người chưa từng sinh ra trên đất Kinh Bắc nhưng lại say mê những câu hát giao duyên mượt mà, đằm thắm.

Từ những buổi gặp gỡ giản dị, CLB dần trở thành điểm hẹn quen thuộc của những người yêu di sản.

Sau 10 năm hoạt động, câu lạc bộ hiện có 25 hội viên thường xuyên sinh hoạt. Các thành viên duy trì sinh hoạt định kỳ mỗi tháng, học hát, luyện tập, dàn dựng tiết mục, tham gia giao lưu và phục vụ nhiều chương trình văn hóa cộng đồng.

Những tiết mục đặc sắc của Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Âm nhạc Dân tộc Quan họ Bắc Ninh "Đến hẹn lại lên".

Báo cáo tổng kết cho thấy suốt một thập niên qua, những làn điệu Quan họ đã theo chân các liền anh, liền chị đến với Lăng Đức Tả quân Lê Văn Duyệt mỗi dịp đầu xuân, Đường hoa Nguyễn Huệ, Lễ hội Áo dài TP Hồ Chí Minh, các trường học, ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc và nhiều hoạt động giao lưu văn hóa tại các tỉnh, thành trên cả nước.

Di sản sống nhờ cộng đồng thực hành

Năm 2009, dân ca Quan họ Bắc Ninh được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Tuy nhiên, như nhiều chuyên gia văn hóa từng khẳng định, giá trị của một di sản không nằm ở tấm bằng công nhận mà ở việc di sản ấy có tiếp tục được thực hành trong đời sống cộng đồng.

Bé An Nhiên, thành viên nhỏ tuổi nhất Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Âm nhạc Dân tộc Quan họ Bắc Ninh "Đến hẹn lại lên".

Sự hiện diện của 13 CLB với hơn 120 liền anh, liền chị tại lễ kỷ niệm lần này là minh chứng sinh động cho sức sống của Quan họ tại phương Nam.

Nhiều hội viên không sinh ra ở Bắc Ninh hay Bắc Giang nhưng vẫn say mê học hát, học cách ứng xử của người Quan họ, từ lời ăn tiếng nói đến phong cách giao duyên chuẩn mực. Những câu hát "Người ơi người ở đừng về", "Cây trúc xinh", "Se chỉ luồn kim"... vẫn được cất lên giữa đô thị hiện đại, tạo nên một không gian văn hóa giàu bản sắc.

Trong phát biểu tổng kết, bà Nguyễn Thanh Tâm, Chủ nhiệm CLB nhấn mạnh: "Mười năm chưa phải là chặng đường dài, nhưng đủ để khẳng định tình yêu của các hội viên dành cho dân ca Quan họ. Chúng tôi tự hào vì đã góp phần đưa những làn điệu quê hương Kinh Bắc đến với công chúng TP Hồ Chí Minh, tạo môi trường sinh hoạt văn hóa lành mạnh cho những người yêu Quan họ. Trong thời gian tới, câu lạc bộ sẽ tiếp tục phát triển hội viên mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt và đẩy mạnh công tác quảng bá di sản".

Bà cũng chia sẻ niềm vui khi CLB có sự tham gia của nhiều thế hệ. Hội viên nhỏ tuổi nhất là em Nguyễn Hà An Nhiên, gắn bó với câu lạc bộ từ năm 4 tuổi.

Hội viên lớn tuổi nhất đã ngoài 70 tuổi nhưng vẫn đều đặn tham gia sinh hoạt và biểu diễn.

Những liền chị, liền anh được yêu mến tại Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Âm nhạc Dân tộc Quan họ Bắc Ninh "Đến hẹn lại lên".

Quan họ – tiếng hát của nghĩa tình

Một trong những phần được nhiều người quan tâm tại buổi lễ là bài chia sẻ của NSƯT Huỳnh Khải về giá trị của dân ca Quan họ Bắc Ninh.

Theo ông, Quan họ không đơn thuần là một loại hình âm nhạc dân gian mà còn là một không gian văn hóa ứng xử đặc sắc của người Việt.

Ông cũng nhấn mạnh rằng Quan họ ngày nay đã bước ra khỏi không gian lễ hội dân gian để trở thành một phần của nền âm nhạc chuyên nghiệp. Nhiều làn điệu Quan họ đã được đưa vào chương trình đào tạo của các trường nghệ thuật, trở thành chất liệu sáng tạo cho nhiều tác phẩm thanh nhạc và khí nhạc hiện đại.

Các cá nhân được trao bằng khen - Câu lạc bộ Di sản Văn hóa Âm nhạc Dân tộc Quan họ Bắc Ninh "Đến hẹn lại lên".

Đưa di sản đến gần công chúng

Phát biểu tại buổi lễ, bà Huỳnh Ngọc Vân đánh giá cao vai trò của các câu lạc bộ dân ca trong việc đưa di sản văn hóa phi vật thể đến gần hơn với cộng đồng.

"Chúng tôi luôn mong muốn các di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO ghi danh như dân ca Quan họ Bắc Ninh, Đờn ca tài tử Nam Bộ và nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống khác được hiện diện nhiều hơn trong các sự kiện văn hóa lớn của thành phố".

Theo bà, việc tổ chức các chương trình biểu diễn di sản tại Phố đi bộ Nguyễn Huệ trong khuôn khổ Lễ hội Áo dài TP HCM đã mang lại hiệu quả tích cực.

Ghi nhận những đóng góp thầm lặng

Nhân dịp này, Hội Di sản Văn hóa TP Hồ Chí Minh đã trao giấy khen cho tập thể CLB cùng 19 cá nhân có nhiều đóng góp trong hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Quan họ Bắc Ninh giai đoạn 2016 – 2026.