115 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước: Ngọn lửa khát vọng vẫn soi đường

Đó là thông điệp xuyên suốt được chia sẻ tại Tọa đàm “Từ Bến Nhà Rồng: Hành trình kiến tạo tương lai” do Hội Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam-Pháp tổ chức ngày 4/6 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 115 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026).

Bước ngoặt lịch sử đối với cách mạng Việt Nam

Tọa đàm là không gian trao đổi giữa các nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà ngoại giao, đại biểu Quốc hội, đại diện các tổ chức hữu nghị, hội viên, thanh niên, sinh viên và những người quan tâm tới quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc, nhằm làm sâu sắc hơn những bài học về tư duy độc lập, tinh thần học hỏi, đối ngoại nhân dân và hợp tác quốc tế trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Trong phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thúy Anh, Chủ tịch Hội Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam-Pháp, nhắc lại dấu mốc lịch sử ngày 5/6/1911, khi người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng trên con tàu Amiral Latouche-Tréville, bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước với khát vọng: “Tôi muốn đi ra ngoài xem nước Pháp và các nước khác làm như thế nào, rồi trở về giúp đồng bào chúng ta”.

Theo bà Nguyễn Thúy Anh, hành trình ấy đã mở ra bước ngoặt lịch sử đối với cách mạng Việt Nam, dẫn tới việc tìm ra con đường giải phóng dân tộc đúng đắn, đặt nền tảng cho những thắng lợi vĩ đại của dân tộc trong thế kỷ XX cũng như sự phát triển của đất nước ngày nay.

“Đó là một lựa chọn dấn thân đặc biệt trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, đất nước thuộc địa nửa phong kiến, nhiều phong trào đấu tranh yêu nước nhưng chưa tìm được con đường phù hợp để hiện thực hóa khát vọng độc lập dân tộc”, bà nhấn mạnh.

Bà Nguyễn Thúy Anh cũng khẳng định hơn một thế kỷ đã trôi qua nhưng hành trình bắt đầu từ Bến Nhà Rồng vẫn gợi mở nhiều giá trị lâu dài là lòng yêu nước chân chính gắn với tinh thần học hỏi từ thế giới; sức mạnh dân tộc gắn với sức mạnh thời đại; khát vọng đổi mới gắn với sự kiên định mục tiêu phụng sự Tổ quốc và Nhân dân; bản lĩnh tự chủ đi cùng tinh thần đoàn kết và hợp tác quốc tế.

Phân tích sâu hơn về ý nghĩa của hành trình ra đi tìm đường cứu nước, TS. Chu Đức Tính, nguyên Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh, cho rằng quyết định của Nguyễn Tất Thành năm 1911 là một lựa chọn mang tính lịch sử. Đó không chỉ là hành trình địa lý vượt qua nhiều châu lục mà còn là hành trình tìm kiếm một con đường phát triển cho dân tộc Việt Nam.

Từ thực tiễn khảo nghiệm nhiều mô hình phát triển, nhiều cuộc cách mạng và phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, Nguyễn Ái Quốc đã tìm ra con đường cứu nước phù hợp với điều kiện Việt Nam, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Chính điều đó đã làm nên nền tảng tư tưởng cho những thắng lợi của cách mạng Việt Nam sau này.

“Nhân kỷ niệm 115 năm ngày anh thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước, trong không khí cả nước vui tươi, phấn khởi mừng Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức Đại hội XIV thành công, mỗi người Việt Nam càng nhớ đến Bác Hồ, càng trân trọng cơ đồ Bác đã đem lại cho dân tộc, càng có niềm tin để hướng về khát vọng dân giàu, nước mạnh, dân chủ, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”, TS. Chu Đức Tính chia sẻ.

Giá trị còn nguyên tính thời đại

Một trong những nội dung thu hút nhiều sự quan tâm tại tọa đàm là tham luận của Đại sứ Nguyễn Phương Nga, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, về tư tưởng đối ngoại nhân dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo Đại sứ Nguyễn Phương Nga, Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương về một nhà ngoại giao nhân dân. Cuộc đời hoạt động cách mạng của Người là minh chứng sống động của sự kết hợp giữa tư tưởng và hành động. Người đã khởi đầu hoạt động đối ngoại của mình chính bằng các hoạt động đối ngoại nhân dân trong hành trình đi tìm đường cứu nước và toàn bộ tư tưởng cũng như hoạt động đối ngoại của Người mang tính nhân dân sâu sắc.

“Triết lý đối ngoại nhân dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh có cội nguồn là tình yêu thương sâu sắc đối với con người, với tầm nhìn sâu rộng vượt mọi khoảng cách về không gian và thời gian, đã trở thành quan điểm xuyên suốt và nhất quán của Người về sức mạnh của quần chúng nhân dân và tầm quan trọng của đoàn kết quốc tế”, Đại sứ Nguyễn Phương Nga cho biết.

Kế thừa tư tưởng “lấy dân làm gốc”, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người Việt Nam đầu tiên phát triển và hiện thực hóa tư duy về sức mạnh của nhân dân và đoàn kết quốc tế. Người khẳng định: “Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân”.

Từ rất sớm, Người đã kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế, gắn sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới đối với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập của Việt Nam.

Theo Đại sứ Nguyễn Phương Nga, tư tưởng đối ngoại nhân dân Hồ Chí Minh còn thấm đẫm tính nhân văn. Ngay sau khi đất nước giành độc lập, Người khẳng định: “Việt Nam muốn làm bạn với tất cả mọi nước dân chủ và không gây thù oán với một ai".

Người chủ trương “thêm bạn, bớt thù”, thực hiện ngoại giao tâm công, chinh phục lòng người bằng chính nghĩa, tình cảm và sự chân thành. Trong chiến tranh, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn phân biệt rõ nhân dân các nước với các thế lực gây chiến, thể hiện tinh thần nhân ái và khát vọng hòa bình.

Người cũng đặc biệt đề cao vai trò của nhân dân và các tổ chức quần chúng trong công tác đối ngoại. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, ngoại giao không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chuyên trách mà còn là trách nhiệm của các tổ chức văn hóa, thanh niên, phụ nữ, công đoàn và toàn xã hội; đồng thời nhấn mạnh vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong việc xây dựng tình hữu nghị giữa Việt Nam và nhân dân các nước.

Đại sứ Nguyễn Phương Nga khẳng định, trong bối cảnh hiện nay, tư tưởng Hồ Chí Minh về đối ngoại nhân dân vẫn tiếp tục soi đường cho công tác đối ngoại của Việt Nam.

Cùng với đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân là một trong ba trụ cột của nền ngoại giao Việt Nam toàn diện, hiện đại, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, huy động nguồn lực quốc tế cho phát triển đất nước và nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Khơi dậy khát vọng xây dựng đất nước

Không chỉ nhìn lại quá khứ, tọa đàm còn hướng tới tương lai, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước những cơ hội và thách thức mới của quá trình hội nhập toàn cầu. Đặc biệt, tinh thần dấn thân, học hỏi không ngừng và khát vọng cống hiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn là nguồn cảm hứng mạnh mẽ đối với thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay.

Quy tụ đông đảo nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà ngoại giao, đại biểu Quốc hội, đại diện các tổ chức hữu nghị cùng nhiều thanh niên, sinh viên, sự kiện không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật mà còn là không gian để các thế hệ cùng suy ngẫm về trách nhiệm của mình đối với sự phát triển của đất nước.

Đặc biệt, phiên thảo luận bàn tròn do TS. Ngô Tự Lập chủ trì với sự tham gia của Đại sứ Nguyễn Phương Nga, Đại sứ Nguyễn Thiệp, TS. Chu Đức Tính, TS. Nguyễn Thành Nam và Đại sứ Nguyễn Thị Bích Huệ tiếp tục làm rõ nhiều khía cạnh của tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc, hội nhập quốc tế và phát triển đất nước trong bối cảnh mới.

Các đại biểu thống nhất rằng những giá trị được hun đúc từ hành trình bắt đầu tại Bến Nhà Rồng năm 1911 không chỉ thuộc về lịch sử mà vẫn đang hiện diện trong từng bước phát triển của đất nước hôm nay.

Như thông điệp được Chủ tịch Hội Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam-Pháp Nguyễn Thúy Anh nhấn mạnh tại sự kiện: “Từ Bến Nhà Rồng năm 1911 đến hành trình kiến tạo tương lai hôm nay là sự tiếp nối của khát vọng dấn thân vì Tổ quốc, tinh thần học hỏi không ngừng và khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng trong thời đại mới”.

Sau 115 năm, hành trình ấy vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ người Việt Nam trên con đường xây dựng đất nước phát triển, hội nhập và vươn lên mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.