17 bài toán phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam

Ngày 12/10, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) chính thức công bố Mạng lưới Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam và danh mục 17 bài toán trọng tâm năm 2026.

Mạng lưới Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam được thành lập với mục tiêu thu hẹp khoảng cách giữa ý tưởng sáng tạo và khả năng thương mại hóa. Không chỉ đóng vai trò kết nối các bên, mạng lưới hướng tới thúc đẩy hợp tác thực chất, tập trung giải quyết những vấn đề như bảo hộ quyền tác giả, chia sẻ dữ liệu số, phát triển tài sản trí tuệ và mở rộng thị trường trong nước, quốc tế.

Cột mốc quan trọng với công nghiệp văn hóa Việt Nam

Trong sự kiện, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết Bộ Văn hóa, Thế thao và Du lịch trân trọng ghi nhận nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp trong việc phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế thể thao, kinh tế du lịch trong thời gian vừa qua.

Theo Bộ trưởng, kỷ nguyên mới đặt chúng ta trước sứ mệnh mới. Đó là hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, hội tụ giữa văn hóa, thể thao và du lịch, có bản sắc được kết tinh từ truyền thống và những giá trị tốt đẹp của dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử, có thương hiệu và sức cạnh tranh quốc tế.

Công nghiệp văn hóa đưa bản sắc và sức sáng tạo Việt Nam thành sản phẩm, việc làm và động lực tăng trưởng; đồng thời bồi đắp niềm tự hào dân tộc, nâng cao sức hấp dẫn Việt Nam, của sản phẩm "Make in Vietnam" trên trường quốc tế. Hướng đi của chúng ta là hội tụ văn hoá, thế thao, du lịch với công nghệ và trí tuệ nhân tạo, lấy bản sắc Việt Nam làm giá trị cốt lõi.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch mời cộng đồng doanh nghiệp chung tay giải những bài toán cụ thể: biến di sản thành trải nghiệm số hấp dẫn; phát triển chương trình biểu diễn gắn với du lịch; xây dựng thương hiệu ẩm thực; mở rộng thị trường mỹ thuật Việt Nam; triển khai dịch vụ "Ấn bản riêng" trong lĩnh vực xuất bản; ứng dụng công nghệ và AI để sáng tạo, phân phối sản phẩm văn hóa đến đông đảo công chúng.

Bà Lâm Thị Phương Thanh phát biểu trong sự kiện. Ảnh: Cổng thông tin điện tử của Bộ VHTTDL.

“Từ năm 2026, nguồn lực nhà nước dẫn dắt bằng cam kết bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hàng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng nhằm tạo lập môi trường và động lực phát triển mới, trong đó có mục tiêu đưa công nghiệp văn hóa đóng góp tối thiểu 7% GDP vào năm 2030 và xây dựng Luật Phát triển Công nghiệp văn hóa, trình Quốc hội trong tháng 10/2026", Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh phát biểu.

Ngay trong năm 2026, chúng ta cần có những kết quả đầu tiên: sản phẩm ra thị trường, doanh thu cho doanh nghiệp, thu nhập cho người sáng tạo và thêm cơ hội thụ hưởng văn hóa cho người dân. Mỗi nhóm hợp tác cần xác định rõ sản phẩm, người chịu trách nhiệm và thời điểm hoàn thành. Bộ sẽ đồng hành, kết nối nguồn lực và tháo gỡ vướng mắc trong phạm vi trách nhiệm của mình.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng dẫn chứng thêm về concert của nhóm nhạc BTS, BlackPink khi phát biểu về công nghệ số trong nghệ thuật biểu diễn.

Ông chỉ ra các tác phẩm công nghệ số đỉnh cao như show diễn của BTS hay BlackPink thu hút hàng trăm nghìn người đòi hỏi sự kết hợp nhuần nhuyễn của 200.000-250.000 thiết bị (âm thanh, ánh sáng, khói, lửa, nước) và chạy theo kịch bản rất nhịp nhàng.

"Chúng tôi rất mong có thể làm chủ nền tảng công nghệ điều khiển nghệ thuật biểu diễn ở Việt Nam để thông qua đó chúng ta có thể thực hiện được show diễn hàng chục triệu USD. Đây là một trong 3 sản phẩm chiến lược của ngành và thời gian qua chúng tôi thực hiện tương đối thành công.

Thời gian qua, chúng tôi đã thử nghiệm ứng dụng công nghệ vào vở xiếc Sơn Tinh Thủy Tinh và liên tục cháy vé. Sắp tới, chúng tôi cố gắng ứng dụng công nghệ mới để nâng cấp show diễn truyền thống Tinh hoa Bắc Bộ và hy vọng mang tới trải nghiệm, cảm xúc cho người xem. Đây là thách thức rất lớn nhưng nếu chúng ta làm chủ được công nghệ số này, có thể giảm 50% chi phí sản xuất show diễn, giúp doanh nghiệp Việt Nam sáng tạo thoải mái mà không phụ thuộc nền tảng nước ngoài", ông Nguyễn Huy Dũng phát biểu.

Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng chia sẻ về hướng phát triển các show diễn. Ảnh: Cổng thông tin điện tử của Bộ VHTTDL.

17 bài toán trọng tâm

Theo bà Lâm Thị Phương Thanh, việc kết nối văn hóa, thể thao, du lịch và công nghệ, lấy bản sắc Việt Nam làm nền tảng, sẽ mở ra cơ hội phát triển cho những ngành kinh tế mới. Để hiện thực hóa mục tiêu này, mô hình hợp tác “1 + 1 + N” được đặt ra, trong đó Nhà nước kiến tạo thể chế và hạ tầng nền tảng, doanh nghiệp dẫn dắt bằng nguồn lực, công nghệ và năng lực tiếp cận thị trường, còn cộng đồng đóng góp tri thức, tài năng và cùng thụ hưởng thành quả.

Cùng với việc ra mắt mạng lưới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố 17 bài toán mở gắn với nhu cầu thực tế của thị trường. Thay vì dừng ở những định hướng chung, các bài toán được đưa ra nhằm mời gọi doanh nghiệp, nhà đầu tư, nghệ sĩ, các viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo tham gia tìm kiếm giải pháp, phát triển sản phẩm và thúc đẩy công nghiệp văn hóa.

17 bài toán bao gồm Kho dữ liệu văn hóa số quốc gia, Sàn giao dịch công nghiệp văn hóa, Phim trường số, Nền tảng công nghệ điều khiển nghệ thuật biểu diễn, Thanh Âm Việt Nam, Nhà thi đấu e-Sport, Game thuần Việt, Vietnam Travel & Visit Vietnam, Sao Chọn...

Trong đó, Kho dữ liệu văn hóa số quốc gia: Tập hợp, số hóa, chuẩn hóa và kết nối những nguồn tài nguyên văn hóa đang phân tán, tạo nguồn dữ liệu tin cậy cho nghiên cứu, giáo dục, sản xuất nội dung và phát triển trí tuệ nhân tạo về văn hóa Việt Nam. Năm 2026, hướng tới vận hành phiên bản đầu tiên và mở cổng kết nối thử nghiệm để doanh nghiệp, cộng đồng sáng tạo cùng khai thác.

Phim trường số: Phát triển hạ tầng, công nghệ và công cụ sản xuất phim hiện đại, có khả năng dùng chung cho nhiều nhà sản xuất. Tiếp nối những kết quả từ Dế Mèn, dự án Thiên Mạc Hùng Ca với sản phẩm gốc mang tinh thần Thánh Dực được định hướng phát triển trong năm 2027, mở ra khả năng hình thành cả một hệ sinh thái sản phẩm phái sinh từ điện ảnh đến thiết kế, thủ công mỹ nghệ và trải nghiệm văn hóa.

Thanh Âm Việt Nam: Phát triển hai chương trình Giai điệu cuộc sống, khuyến khích người dân cùng sáng tạo, chia sẻ và thưởng thức âm nhạc, hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Cảm hứng bất tận, phát hiện, đầu tư những tác phẩm âm nhạc chuyên nghiệp có chất lượng. Hoạt động được định hướng triển khai rộng khắp 34 tỉnh, thành phố, từng bước hình thành thương hiệu âm nhạc uy tín, tổ chức định kỳ hàng năm.

Ấn bản riêng - Tái bản theo nhu cầu: Kết nối nhà xuất bản, cơ sở chế tác và bạn đọc để tái bản, cá nhân hóa những cuốn sách đã xuất bản, bảo đảm quyền tác giả và chất lượng. Dịch vụ dự kiến ra mắt trong năm 2026, mở ra thị trường mới cho ngành xuất bản và nghề làm sách.

Tủ sách Công nghiệp văn hóa: Hình thành tủ sách do cộng đồng cùng giới thiệu, lựa chọn và bổ sung hàng năm, mang đến nguồn tri thức về sáng tạo, kinh doanh, công nghệ và phát triển bản thân. Nhà Giả kim được lựa chọn là cuốn sách đầu tiên giới thiệu trong sáng kiến.