19 phương thức xét tuyển đại học dự kiến còn 11, mỗi ngành tối đa 3 phương thức

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định về tuyển sinh và đào tạo đại học. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất tinh gọn hệ thống phương thức xét tuyển đại học, hướng tới đưa thí sinh dự tuyển cùng một ngành, một chương trình về cùng chuẩn đánh giá.

Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Theo phụ lục dự thảo, danh mục mã số phương thức xét tuyển đại học năm 2027 dự kiến còn 11 phương thức, giảm 8 phương thức so với 19 phương thức đang được quy định.

19 phương thức dự kiến được gom còn 11

Một số phương thức quen thuộc vẫn được giữ lại như xét tuyển dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT, kết quả học tập THPT, xét tuyển thẳng, xét tuyển kết hợp, sử dụng kết quả kỳ thi tuyển sinh chung hoặc kỳ thi riêng của cơ sở đào tạo, sử dụng chứng chỉ quốc tế đủ điều kiện...

Trong đó, phương thức xét kết quả thi tốt nghiệp THPT được xác định bằng mã 100; xét kết quả học tập THPT là mã 200 và xét tuyển thẳng là mã 300.

Dự thảo đồng thời bổ sung riêng kết quả thi và kết quả học tập của thí sinh tốt nghiệp chương trình THN với mã 101 và 201.

11 phương thức tuyển sinh được Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất sử dụng từ năm 2027.

Các nhóm kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, thi văn hóa, V-SAT và việc sử dụng kết quả những kỳ thi này được thu gọn chủ yếu vào hai nhóm: kỳ thi tuyển sinh chung của các cơ sở đào tạo (mã 401) và kỳ thi riêng của cơ sở đào tạo (mã 402).

Đáng chú ý, nhiều phương thức kết hợp đang được tách thành các mã riêng trong năm 2026 như kết quả thi tốt nghiệp THPT kết hợp năng khiếu, học bạ, chứng chỉ quốc tế hoặc phỏng vấn... được dự kiến gom về mã 500 - phương thức kết hợp.

Phương thức sử dụng chứng chỉ quốc tế được quy về mã 490. Thí sinh tốt nghiệp THPT chương trình nước ngoài được xác định bằng mã 600, trong khi phương thức khác chuyển sang mã 700.

Việc tinh gọn này nhằm giảm tình trạng nhiều phương thức có bản chất tương đồng nhưng được tách thành các mã riêng, qua đó giúp hệ thống xét tuyển dễ theo dõi, minh bạch hơn.

19 phương thức xét tuyển đại học năm 2026.

Từ 2027, mỗi ngành tối đa 3 phương thức

Một thay đổi đáng chú ý khác nằm ở việc giới hạn số phương thức được sử dụng để xét tuyển vào từng ngành, từng chương trình đào tạo.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học cho biết, theo dự thảo, năm 2027 mỗi ngành, chương trình đào tạo được áp dụng tối đa 3 phương thức đăng ký xét tuyển; từ năm 2028 giảm xuống 1 phương thức.

Xét tuyển thẳng và cử tuyển không tính vào giới hạn này.

Trong khi đó, ở cấp cơ sở đào tạo, dự thảo vẫn quy định các trường được sử dụng tối đa 5 phương thức.

Theo ông Thảo, đây là lộ trình để từng ngành lựa chọn cách đánh giá phù hợp nhất, không phải chủ trương bắt mọi trường, mọi ngành trên cả nước cùng sử dụng một kết quả duy nhất.

Lý giải đề xuất này, ông Thảo cho hay, thực tế tuyển sinh giai đoạn 2022-2026 cho thấy chỉ 36,4% tổng số lượt chương trình đào tạo có căn cứ đối chiếu chính thức.

Đáng chú ý, điểm học bạ trong cùng mã ngành cao hơn khá xa so với điểm thi tốt nghiệp THPT. Có trên 2.000 chương trình đào tạo ghi nhận mức chênh lệch giữa các phương thức từ 3 điểm trở lên.

Khi các thang đo chưa thực sự tương đương, việc một ngành có quá nhiều "cửa" xét tuyển có thể dẫn đến tình trạng thí sinh có cùng năng lực nhưng được đánh giá khác nhau tùy theo phương thức.

Giảm phương thức để tăng tính công bằng

Từ thực tế trên, ông Thảo cho rằng việc giảm số phương thức xét tuyển nhằm mở rộng cơ hội bình đẳng, không phải giảm cơ hội tiếp cận đại học.

Theo đó, mỗi phương thức phải bảo đảm mọi thí sinh đủ điều kiện đều có thể tham gia; tiêu chí xét tuyển phải được công bố rõ ràng và sử dụng một thang điểm chung.

Cơ sở đào tạo có trách nhiệm lựa chọn phương thức phù hợp với yêu cầu đầu vào của từng ngành, từng chương trình đào tạo.

Các kết quả thi riêng, học bạ hoặc chứng chỉ quốc tế vẫn có thể được sử dụng, nhưng phải được cấu trúc minh bạch trong phương thức xét tuyển mà cơ sở đào tạo công bố.

Như vậy, đề xuất của Bộ GD&ĐT không loại bỏ các hình thức xét tuyển đang được nhiều trường sử dụng, mà theo hướng gom các phương thức có bản chất tương đồng, đồng thời thu hẹp số "cửa" xét tuyển trong từng ngành.

Mục tiêu được đặt ra là hạn chế sự chênh lệch giữa các thang đo, tăng khả năng so sánh kết quả và bảo đảm thí sinh có năng lực tương đương được đánh giá trên những nguyên tắc thống nhất hơn.

Dự thảo Thông tư đang được Bộ GD&ĐT lấy ý kiến đến hết ngày 23/9/2026. Thông tư mới nếu được ban hành dự kiến có hiệu lực từ 1/1/2027.