20 năm giữ lời hẹn với quê hương của bác sĩ người Khmer

Video: Chuyện chưa kể về vị bác sĩ 20 năm dốc lòng vì sức khỏe đồng bào Khmer

Giấc mơ từ những đêm đường lầy

Trong chương trình khám sức khỏe toàn dân tại ấp Lâm Dồ, xã Trần Đề (TP Cần Thơ), bác sĩ Đào Út tất bật thăm khám, tư vấn sức khỏe cho bà con. Là người Khmer, ông có thể trò chuyện với người dân bằng chính tiếng mẹ đẻ, giúp những người lớn tuổi dễ dàng chia sẻ tình trạng bệnh tật và hiểu rõ hơn những hướng dẫn của bác sĩ.

Giữa buổi khám, khi được hỏi về cơ duyên đến với nghề y, bác sĩ Út kể lại một ký ức đã theo ông suốt hàng chục năm: Những đêm mẹ đau bệnh, cậu bé Khmer phải đi mua thuốc trên những con đường quê lầy lội.

Bác sĩ Đào Út, thuộc đồng bào Khmer.

Ngày ấy, gia đình ông làm nông, cuộc sống còn nhiều khó khăn. Không có ai trong gia đình theo nghề y, việc tiếp cận các cơ sở khám chữa bệnh cũng chẳng thuận tiện như bây giờ.

Trong ký ức của bác sĩ Út, khi ông mới hơn 10 tuổi, mẹ đã lớn tuổi, thường xuyên bị chóng mặt, đau đầu, có lúc nôn ói vào ban đêm hoặc gần sáng.

Mỗi lần như vậy, ông lại phải đi mua thuốc cho mẹ. Đường đến nơi bán thuốc khá xa, trong khi những con đường ở quê thời điểm ấy chủ yếu là đường đất, nhiều đoạn lầy lội, đi lại rất khó khăn.

“Hồi đó đường sá không giống như bây giờ, đường lầy lội lắm. Mẹ thường bị chóng mặt, đau đầu, có khi nôn ói vào ban đêm. Mẹ nhờ tôi đi mua thuốc, mà chỗ bán thuốc thì xa. Mua được thuốc về cho mẹ uống cũng rất vất vả”, bác sĩ Út nhớ lại.

Chính những lần chứng kiến mẹ đau bệnh, phải chờ đợi thuốc men giữa đêm khuya đã khiến cậu bé Khmer khi ấy sớm cảm nhận được những khó khăn của người dân vùng quê trong việc tiếp cận dịch vụ y tế.

Từ đó, trong ông dần hình thành ước mơ trở thành bác sĩ, để có thể chăm sóc sức khỏe cho mẹ và những người có hoàn cảnh tương tự.

“Ngày đó, tôi chỉ mong sau này trở thành bác sĩ để chữa bệnh cho những người có hoàn cảnh giống mẹ mình. Bởi thời điểm ấy, việc tiếp cận cơ sở y tế của bà con còn rất khó khăn”, ông chia sẻ.

Từng nhiều đêm lội đường bùn đi mua thuốc cho mẹ, bác sĩ Đào Út đã biến ký ức tuổi thơ thành động lực theo nghề y.

Ước mơ ấy không xuất phát từ truyền thống gia đình hay sự định hướng sẵn có. Cha mẹ làm nông, họ hàng cũng không có người theo ngành y. Chính những trải nghiệm trong cuộc sống đã khiến ông lựa chọn con đường này.

Tuy nhiên, từ một cậu bé Khmer lớn lên ở vùng nông thôn đến giảng đường đào tạo ngành y là cả một hành trình nhiều thử thách.

Theo bác sĩ Út, điều kiện kinh tế gia đình khi ấy còn hạn chế. Việc rời quê lên thành phố học tập không chỉ đặt ra áp lực về chi phí mà còn khiến ông gặp không ít bỡ ngỡ.

Lần đầu sống xa gia đình, xa những điều thân thuộc của vùng quê, ông phải tập thích nghi với môi trường học tập và sinh hoạt mới.

Nhưng những khó khăn ấy không khiến ông từ bỏ ước mơ. Hình ảnh người mẹ đau bệnh cùng mong muốn được trở về giúp đỡ bà con quê hương trở thành động lực để anh tiếp tục cố gắng.

Sau những năm tháng học tập, ước mơ ngày nào cuối cùng cũng trở thành hiện thực. Cậu thanh niên Đào Út trở thành bác sĩ và lựa chọn trở về chính vùng đất mình sinh ra để công tác.

Với ông, đó không chỉ là niềm vui khi có được nghề nghiệp từng mơ ước, mà còn là cơ hội thực hiện điều đã ấp ủ từ thuở nhỏ: Được chăm sóc sức khỏe cho những người dân quê mình.

Hai thập kỷ vì sức khỏe bà con

Đến nay, bác sĩ Đào Út đã có 20 năm gắn bó với nghề y, phục vụ người dân tại chính vùng quê có đông đồng bào Khmer sinh sống.

Hai thập kỷ trôi qua, những con đường lầy lội trong ký ức tuổi thơ đã dần đổi khác. Điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế của người dân cũng từng bước được cải thiện.

Bác sĩ Đào Út thăm khám cho người dân địa phương.

Tuy nhiên, với bác sĩ Út, mong muốn được chăm sóc sức khỏe cho bà con vẫn vẹn nguyên như những ngày đầu lựa chọn nghề.

Ông cho biết niềm vui lớn nhất trong công việc là có thể sử dụng kiến thức chuyên môn để điều trị, tư vấn và giúp đỡ người dân ngay tại quê hương. Không chỉ trong giờ làm việc, có những đêm người dân sống gần nhà gặp vấn đề về sức khỏe, ông vẫn được bà con tìm đến nhờ hỗ trợ.

“Đôi khi ban đêm, bà con ở gần có vấn đề về sức khỏe thì nhờ mình đến thăm khám. Trường hợp bệnh nặng, mình tư vấn hoặc liên hệ xe cấp cứu để hỗ trợ thêm. Làm được điều gì giúp bà con thì mình rất vui”, bác sĩ Út chia sẻ.

Với ông, những việc làm ấy xuất phát từ trách nhiệm của người thầy thuốc và tình cảm dành cho cộng đồng nơi mình sinh ra, lớn lên.

Là người Khmer, bác sĩ Út hiểu rõ những khó khăn mà một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số từng gặp phải khi tiếp cận các dịch vụ khám chữa bệnh.

Theo ông, trước đây, không ít người dân, nhất là những người lớn tuổi, gặp trở ngại trong việc trình bày tình trạng sức khỏe khi đi khám bệnh. Có người đau đầu, chóng mặt hoặc xuất hiện những triệu chứng bất thường nhưng không biết diễn đạt thế nào cho bác sĩ hiểu đầy đủ.

Rào cản ngôn ngữ đôi khi khiến việc trao đổi giữa người bệnh và nhân viên y tế gặp khó khăn, ảnh hưởng đến quá trình tư vấn, hướng dẫn chăm sóc sức khỏe.

Bà Lâm Thị Thon, 70 tuổi, người Khmer.

Bởi vậy, việc có bác sĩ là người Khmer, có thể giao tiếp bằng chính tiếng mẹ đẻ của bà con mang lại nhiều thuận lợi.

“Khi mình là người Khmer, nói chuyện bằng tiếng Khmer thì bà con dễ trao đổi hơn. Những vấn đề về sức khỏe, bệnh tật, mình có thể giải thích, tư vấn để bà con hiểu và yên tâm hơn”, bác sĩ Út cho biết.

Không chỉ trực tiếp khám chữa bệnh, ông còn phối hợp với cán bộ địa phương tham gia tuyên truyền, vận động người dân quan tâm hơn đến việc chăm sóc sức khỏe.

Theo bác sĩ Út, khi được giải thích bằng ngôn ngữ quen thuộc, bà con dễ hiểu hơn về lợi ích của việc khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh tật và tuân thủ hướng dẫn điều trị.

Sự gần gũi về ngôn ngữ, văn hóa cũng giúp người thầy thuốc tạo dựng niềm tin với người dân, nhất là những người lớn tuổi ít có điều kiện tiếp cận thông tin y tế.

Tại chương trình khám sức khỏe toàn dân ở ấp Lâm Dồ, nhiều người dân Khmer đến để được kiểm tra sức khỏe, tư vấn và nhận thuốc.

Trong số đó có bà Lâm Thị Thon, 70 tuổi, người Khmer ở địa phương. Bà cho biết mình biết các cán bộ y tế luôn tận tình với bà con. Đặc biệt, việc có một bác sĩ cũng là người Khmer giúp việc giao tiếp của bà con được thuận lợi hơn.

“Thực sự chúng tôi nói tiếng Khmer thạo hơn, nên có bác sĩ Út rất đỡ cho chúng tôi. Bác nói dễ hiểu mà rất tận tuỵ”, bà Thon nói.

Những hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng như vậy đang được chính quyền xã Trần Đề quan tâm triển khai, đặc biệt tại các khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Bác sĩ Đào Út dành 20 năm chăm sóc sức khỏe cho bà con Khmer.

Theo ông Lý Hoàng Ngân, Phó trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Trần Đề, địa phương hiện có 3 ấp đặc biệt khó khăn trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Thực hiện kế hoạch chăm sóc sức khỏe người dân, xã tổ chức khám sức khỏe sàng lọc, khám định kỳ và lập sổ sức khỏe điện tử, hướng tới mục tiêu người dân được theo dõi, chăm sóc sức khỏe thường xuyên.

Đặc biệt, người dân tại 3 ấp đặc biệt khó khăn được khám sức khỏe miễn phí theo kế hoạch của địa phương.

Để thông tin đến được với bà con, xã tổ chức tuyên truyền bằng cả tiếng Việt và tiếng Khmer, đồng thời phối hợp với các vị sư tại chùa Khmer để thông báo thời gian, địa điểm tổ chức khám sức khỏe.

Theo ông Ngân, đội ngũ cán bộ y tế là người Khmer có vai trò quan trọng trong quá trình triển khai các hoạt động này. Việc sử dụng tiếng Khmer giúp người dân dễ dàng trao đổi, trình bày những vấn đề sức khỏe, đồng thời thuận lợi hơn khi tiếp nhận hướng dẫn của nhân viên y tế.

Sự gần gũi về ngôn ngữ và văn hóa cũng góp phần tạo niềm tin, khuyến khích bà con chủ động tham gia các chương trình chăm sóc sức khỏe tại địa phương.