3 yêu cầu của đối ngoại trong kỷ nguyên mới

Đồng chí Lê Hoài Trung - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại cho biết Đại hội XIV của Đảng đã bổ sung nhiều nội hàm mới, rất quan trọng trong đường lối đối ngoại. Ảnh: TTXVN

Tiếp tục Chương trình Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, chiều 07/02, đồng chí Lê Hoài Trung - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao - đã truyền đạt Chuyên đề “Phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước”.

Bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc

Theo đồng chí Lê Hoài Trung, tại văn kiện Đại hội lần thứ XIV, Đảng ta khẳng định “thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại”.

Trong đó, mục tiêu là bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc, hợp tác bình đẳng, cùng có lợi; đồng thời, chủ động đóng góp vào hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển trên tinh thần là bạn, đối tác tin cậy, thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Nguyên tắc là bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, quản lý thống nhất của Nhà nước đối với các hoạt động đối ngoại; triển khai đồng bộ, toàn diện, hiệu quả các hoạt động đối ngoại trên cả 3 trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân.

Phương châm là tiếp tục phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc chủ động ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh, tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ vững chắc Tổ quốc, tranh thủ các nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài cho phát triển đất nước.

Một số định hướng lớn là đưa quan hệ với các đối tác đi vào chiều sâu, thực chất, ổn định; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, đồng bộ và hiệu quả; đẩy mạnh ngoại giao phục vụ phát triển, trong đó trọng tâm là ngoại giao kinh tế; kiên quyết, kiên trì bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương; cùng các nước thành viên xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh, đóng vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực; xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại.

Những nội hàm mới trong đường lối đối ngoại

Đại hội XIV của Đảng đã bổ sung nhiều nội hàm mới, rất quan trọng trong đường lối đối ngoại.

Thứ nhất, nhấn mạnh mục tiêu “Phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế đất nước”. Dư địa để chúng ta củng cố hơn nữa cục diện đối ngoại rộng mở, thuận lợi cho đất nước vẫn còn lớn.

Đồng thời, những yêu cầu cấp bách của đất nước trong kỷ nguyên mới và những thay đổi mang tính thời đại trên thế giới hiện nay đòi hỏi đối ngoại Việt Nam phải vươn lên những tầm cao mới. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới như văn kiện Đại hội Đảng XIV đã nêu rõ.

Thứ hai, bổ sung quan điểm “tự chủ chiến lược”, “tự cường”. Đây là quan
điểm chỉ đạo chung, rất quan trọng với đối ngoại. Quan điểm này hoàn toàn phù hợp với quy luật cách mạng Việt Nam: theo đó sức mạnh bên trong đóng vai trò quyết định; sức mạnh bên ngoài từ đoàn kết, hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng.

Đây vừa là sự thích ứng chủ động của ta trước bối cảnh quốc tế phức tạp hiện nay và cũng là sự đúc kết từ bài học kinh nghiệm trong thời gian qua.

Thứ ba, Văn kiện đã nói rõ “đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là
trọng yếu, thường xuyên”. Đây là công việc có tầm quan trọng hàng đầu, liên quan đến sự tồn vong, an nguy, thịnh suy của đất nước, gắn với lịch sử dựng nước và giữ nước, được quan tâm và thực hiện liên tục trong mọi giai đoạn Cách mạng; là một phương thức quan trọng trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và góp phần đắc lực vào việc thực hiện thắng lợi 2 nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Tính trọng yếu, thường xuyên đòi hỏi bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối, trực tiếp của Đảng, sự thể chế hóa phối hợp chặt chẽ giữa 3 trụ cột Quốc phòng - An ninh - Đối ngoại, giữa Trung ương với địa phương, giữa các ban, bộ, ngành, được phản ánh ở vai trò, sứ mệnh của đối ngoại.

Đối ngoại trong kỷ nguyên mới

Trong kỷ nguyên mới, đối ngoại phải thể hiện rõ tâm thế mới, khát vọng mới của dân tộc Việt Nam sau 40 năm Đổi mới, phải góp phần hiện thực hóa 2 mục tiêu 100 năm mà Đảng ta đã đề ra và mong ước của Bác Hồ là đưa Việt Nam “sánh vai các cường quốc năm châu”.

Theo đó, để tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế đất nước, đối ngoại trong kỷ nguyên mới cần đáp ứng các yêu cầu sau:

Thứ nhất, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, nhận diện và hóa giải các nguy cơ xung đột, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, tranh thủ thời cơ, củng cố cục diện đối ngoại thuận lợi cho đất nước, tạo dựng các khuôn khổ quan hệ bền vững, có chiều sâu, ổn định, thực chất với các đối tác; định vị đất nước một cách có lợi nhất trong trật tự thế giới mới.

Thứ hai, chủ động phát huy vai trò đi trước, mở đường trong việc tranh thủ
tối đa các nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài để phục vụ các lợi ích an ninh, phát triển của đất nước, đóng góp thiết thực cho mở rộng không gian phát triển, kiến tạo cơ hội mới, 3 đột phá chiến lược và các chuyển đổi quan trọng của đất nước. Đặc biệt, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên từ sau Đại hội Đảng XIV.

Thứ ba, góp phần nâng cao vị thế, uy tín, hình ảnh đất nước trên trường
quốc tế; huy động được sự ủng hộ, tin tưởng, giúp đỡ và đồng hành của bạn bè, đối tác quốc tế đối với vai trò, vị thế lớn hơn của ta trên trường quốc tế trong kỷ nguyên mới, “tham gia chủ động, có trách nhiệm vào việc giải quyết các vấn đề chung của khu vực và quốc tế”, góp phần xây dựng và bảo vệ trật tự quốc tế công bằng, bình đẳng dựa trên luật pháp quốc tế.

Đây vừa là trách nhiệm quốc tế, vừa là lợi ích quốc gia - dân tộc của ta, sẽ góp phần “nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trong nền chính trị thế giới, kinh tế toàn cầu và văn minh nhân loại”, đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm là “nâng tầm, chủ động mở rộng đóng góp của Việt Nam cho sự nghiệp cách mạng thế giới, cho hòa bình, hợp tác, phát triển và tiến bộ của nhân loại”.

6 nhóm giải pháp thực hiện đường lối đối ngoại

Để triển khai tốt các định hướng trên, các cấp, các ngành tập trung thực hiện một số trọng tâm công việc sau:

Một là, thống nhất nhận thức trong toàn hệ thống chính trị về sứ mệnh, mục tiêu, nhiệm vụ của đối ngoại theo đường lối của Đại hội Đảng XIV, đặc biệt là tính “trọng yếu, thường xuyên”để hiểu đúng, đầy đủ và sâu sắc và thống nhất hành động trong cả hệ thống chính trị.

Hai là, khẩn trương thể chế hóa, cụ thể hóa đường lối đối ngoại Đại hội Đảng XIV.

Ba là, đẩy mạnh xây dựng và triển khai chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mớitrên 3 trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân và tất cả các lĩnh vực của công tác đối ngoại.

Bốn là, bố trí nguồn lực phù hợp cho đối ngoại tương xứng với thế và lực mới của đất nước và yêu cầu của nhiệm vụ trong tình hình mới,phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ nguồn lực dành cho đối ngoại tương đương mặt bằng chung của các nước ASEAN dẫn đầu.

Năm là, xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp trên cả 3 trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại Nhân dân.

Sáu là, tăng cường hơn nữa sự phối hợp hiệu quả, đồng bộ giữa các ban, bộ, ngành, tỉnh thành, địa phương, giữa các lực lượng làm công tác đối ngoại và cộng đồng doanh nghiệp, nhân dân cả nước trong triển khai đối ngoại và hội nhập quốc tế./.

THÀNH ĐỨC