30 năm góp nhặt ký ức qua những món đồ cổ

Tôi là Bạch Đình Vương (SN 1967), ở thôn Hồng Xuân, xã Nghi Xuân. Năm 1994, trong những lần đi làm xây dựng, tôi bắt gặp một số món đồ cổ có hình dáng, chất liệu khá lạ nên tò mò tìm hiểu. Từ những lần tình cờ ấy, tôi mua về lưu giữ, rồi dần hình thành niềm yêu thích sưu tầm.

Những món đồ tôi sưu tầm chủ yếu là vật dụng từng gắn với sinh hoạt của người dân. Bát xê, bát trần, bình vôi, chum trần, cối xay bột... mỗi loại có kiểu dáng và công dụng riêng.

Công việc chính là làm xây dựng nên tôi thường xuyên có mặt ở nhiều địa phương. Mỗi khi đến nơi đâu, nghe người dân báo có đồ cổ, tôi lại tìm đến xem, hỏi thêm về nguồn gốc rồi mới quyết định mua.

Đây là chiếc đĩa dầu có từ thời Nhà Lê. Khi đưa về, tôi giữ nguyên những vết xước, lớp đất và dấu hao mòn trên hiện vật, không cố làm mới. Với tôi, những dấu vết ấy cho biết phần nào tuổi đời và hành trình của món đồ.

Ngoài các vật dụng sinh hoạt, tôi còn sưu tầm tiền cổ Việt Nam. Những đồng tiền có kích thước, hình dáng và dấu tích khác nhau, có đồng đã mòn theo thời gian nhưng vẫn còn nhận ra các hoa văn, ký tự trên bề mặt.

Không phải món đồ nào tôi gặp cũng mua. Người mê đồ cổ phải có cách nhìn và cảm nhận riêng, từ hình dáng, chất liệu đến những dấu vết còn lại trên hiện vật. Tôi thường hỏi về nơi tìm thấy, quá trình sử dụng và những gì họ biết về món đồ, rồi mới cân nhắc có đưa về hay không.

Mỗi món đưa về đều được tôi kiểm tra rồi sắp xếp theo từng nhóm để tránh va chạm, hư hỏng. Số lượng đồ càng nhiều thì việc sắp xếp, gìn giữ càng đòi hỏi sự cẩn thận.

Trong khoảng 30 năm qua, tôi đã góp nhặt được khoảng 500 hiện vật. Mỗi món đồ đến với tôi ở một thời điểm khác nhau, cùng ghi lại từng chặng trong hành trình sưu tầm mà tôi đã theo đuổi.

Có những món đồ từng rất quen thuộc trong mỗi gia đình nhưng nay đã dần vắng bóng. Bình vôi, cối xay bột, chum, vại… được tôi giữ lại như những dấu tích của một thời sinh hoạt xưa.

Đây là chiếc cối xay bột tôi đặt mua ở Đắk Lắk với giá 1 triệu đồng/cái. Vì khá nặng và cồng kềnh nên sau khi mua, tôi phải nhờ người đóng gói, gửi xe đưa về Hà Tĩnh. Dù tốn thêm tiền vận chuyển nhưng tôi vẫn hài lòng vì những chiếc cối như này không dễ tìm.

Với các hiện vật thời chiến, tôi thường dành sự quan tâm đặc biệt. Một chiếc bộ đàm, chiếc ô hay những vật dụng còn sót lại đều gợi nhắc về một giai đoạn lịch sử.

Có người làm công tác bảo tàng từng tìm đến xem và hỏi mua một số hiện vật tôi đang giữ. Tôi vui khi những món đồ mình bỏ công tìm kiếm nhận được sự quan tâm của người có chuyên môn. Với những hiện vật có giá trị lịch sử, tôi để lại cho bảo tàng để được bảo quản tốt và giới thiệu đến nhiều người.

Tôi muốn giữ lại những món đồ cổ không chỉ để thỏa niềm yêu thích, mà còn để chúng không bị lãng quên theo thời gian.

Điều tôi thích không phải là có thật nhiều đồ, mà là mỗi lần gặp một món đồ cũ lại có thêm một vấn đề để tìm hiểu. Chỉ cần còn gặp được những món đồ khiến mình thấy thú vị, tôi vẫn sẽ tiếp tục sưu tầm và lưu giữ chúng.