39 dự án khởi nghiệp xanh cùng tranh tài tại TP Hồ Chí Minh

Các sản phẩm của các doanh nghiệp khởi nghiệp được trưng bày tại TP Hồ Chí Minh.

Trong hai ngày 19 và 20/9, vòng bán kết cuối cùng Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 năm 2026 diễn ra tại Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Vòng thi có 39 ý tưởng, dự án đến từ An Giang, Cà Mau, Đồng Nai, Đồng Tháp, Tây Ninh, thành phố Cần Thơ, Thành phố Hồ Chí Minh và Vĩnh Long. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh dẫn đầu với 11 dự án; Vĩnh Long và Đồng Tháp cùng có năm dự án; An Giang, Tây Ninh và Cần Thơ mỗi địa phương có bốn dự án.

Các đội thi đang trình bày dự án khởi nghiệp tại TP Hồ Chí Minh vào sáng ngày 19/9.

Trước đó, hai vòng bán kết khu vực phía bắc và miền Trung - Tây Nguyên đã được tổ chức tại Hà Nội và Đắk Lắk, lựa chọn 19 ý tưởng, dự án thuộc hai bảng A và B vào chung kết.

Điểm nổi bật tại vòng bán kết Thành phố Hồ Chí Minh là nhiều thí sinh không chỉ khai thác nông sản theo cách truyền thống mà còn tìm cách đưa phụ phẩm trở lại chuỗi sản xuất. Rơm rạ, thân sen, vỏ xoài, gáo dừa, trấu và chất thải sinh học được nghiên cứu thành vật liệu, phân hữu cơ hoặc sản phẩm tiêu dùng mới.

Sản phẩm nấm rơm đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao được giới thiệu tại khu vực trưng bày của cuộc thi.

Dự án Nấm Rơm Luân Nhàn xây dựng mô hình trồng nấm theo hướng tuần hoàn. Sau khi thu hoạch nấm, bã rơm được dùng nuôi trùn quế, sản xuất phân hữu cơ và sinh khối phục vụ rau màu. Phần tàn dư thực vật tiếp tục được ủ để trả lại đất, qua đó nâng giá trị của nguồn nguyên liệu vốn thường bị đốt bỏ sau mỗi vụ mùa.

Đại diện dự án Nấm Rơm Luân Nhàn cho biết, nhóm dự thi mong muốn giải quyết đồng thời bài toán xử lý rơm rạ và nâng cao thu nhập cho người sản xuất. Mỗi công đoạn trong mô hình được thiết kế để đầu ra của quá trình này trở thành đầu vào của quá trình khác, hạn chế chất thải và giảm chi phí nguyên liệu. Nhóm kỳ vọng kết quả từ cuộc thi sẽ giúp hoàn thiện quy trình, kết nối chuyên gia và mở rộng mô hình tại các vùng trồng lúa.

Các sản phẩm khởi nghiệp xanh được phát triển từ nông sản và phụ phẩm bản địa.

Các sản phẩm nông nghiệp đạt tiêu chuẩn OCOP 4-5 sao được giới thiệu khá nhiều tại cuộc thi.

Cùng hướng tận dụng phụ phẩm, dự án “Áo giáp hạt giống” kết hợp rơm rạ, bã cà-phê, nấm Trichoderma và keo hữu cơ lên men để tạo lớp bảo vệ hạt giống. Senlution phát triển vật liệu cách nhiệt sinh học từ thân sen; S2M Mango Vegan Leather nghiên cứu vật liệu da sinh học từ vỏ xoài; một dự án khác sản xuất vật liệu và đồ gia dụng từ trấu.

Một số nhóm tập trung chế biến sâu đặc sản địa phương. Dự án Thốt Nốt Tươi Đóng Lon đưa nguyên liệu gắn với đời sống đồng bào Khmer ở An Giang vào quy trình chế biến, hướng đến thị trường đô thị, hệ thống kinh doanh ẩm thực và các kênh phân phối hiện đại.

Sản phẩm cốt lẩu mắm cô đặc giúp rút ngắn thời gian chế biến món ăn đặc trưng Nam Bộ.

Dự án Cốt Lẩu Mắm VK sử dụng mắm cá linh An Giang và mắm cá phi Cà Mau để sản xuất cốt mắm cô đặc, giúp rút ngắn thời gian chế biến món ăn Nam Bộ. Tại Vĩnh Long, dự án Chả Tôm Ngọc Tiền không chỉ chế biến thịt tôm thành chả mà còn tận dụng đầu và vỏ tôm để sản xuất nước mắm tôm, phân bón hữu cơ.

Công nghệ cũng được đưa vào những bài toán cụ thể. Dự án EaAgri ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nhận diện dấu hiệu bệnh trên cây sầu riêng qua hình ảnh, kết hợp dữ liệu vườn và nhật ký nông vụ để đưa ra khuyến nghị. Ứng dụng đã được đưa lên Google Play, ghi nhận giao dịch đầu tiên và triển khai thử nghiệm với đại lý vật tư nông nghiệp, hợp tác xã.

Nhiều dự án chú trọng chế biến sâu nhằm nâng giá trị nông sản địa phương.

Trong khi đó, Sen Bảo phát triển màng bọc thực phẩm sinh học từ phụ phẩm sen, tích hợp cơ chế chỉ thị màu để cảnh báo sự thay đổi của thực phẩm. Polyterra nghiên cứu bột tách kính sinh học từ gáo dừa và bột gỗ, hướng đến thay thế nguyên liệu có nguồn gốc hóa dầu.

Vòng bán kết tạo cơ hội để các nhóm khởi nghiệp giới thiệu sản phẩm, kết nối chuyên gia và hoàn thiện mô hình kinh doanh.

Bà Vũ Kim Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp, phụ trách chương trình Khởi nghiệp Xanh, cho biết hội đồng giám khảo đánh giá cao các dự án biết tận dụng tài nguyên bản địa, phụ phẩm nông nghiệp và ngư nghiệp để tạo sản phẩm có tính ứng dụng, khả năng thương mại hóa.

Sản phẩm xanh phải đồng thời đáp ứng yêu cầu về chất lượng, giá thành và nhu cầu thị trường.

Theo bà Vũ Kim Anh, nhiều dự án còn kết hợp mục tiêu bảo vệ môi trường với tạo sinh kế cho phụ nữ nông thôn, người khuyết tật và lao động yếu thế. Điều này cho thấy tư duy khởi nghiệp đang chuyển từ tìm một sản phẩm để bán sang xác định vấn đề của cộng đồng và giải quyết bằng mô hình kinh doanh có khả năng tồn tại lâu dài.

Cuộc thi Khởi nghiệp xanh năm 2026 do Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp phối hợp Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng Cao cùng các đơn vị đồng hành tổ chức.