Từ phế phụ phẩm nông nghiệp tưởng chừng chỉ có thể bỏ đi, anh Nguyễn Đăng Vương, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp sạch Tây Sơn, xã Vĩnh Linh đã nghiên cứu, chế biến thành thức ăn chăn nuôi và phân bón hữu cơ vi sinh. Cách làm này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn từng bước hình thành mô hình nông nghiệp tuần hoàn, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Hà Tĩnh đặt mục tiêu mở rộng ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp và môi trường, nâng chất lượng nông sản, tận dụng phụ phẩm và giảm tác động đến môi trường.
Từ nước thải trở thành nước sinh hoạt, giấy vụn trở thành nguyên liệu, phụ phẩm chăn nuôi trở thành phân bón hữu cơ..., kinh tế tuần hoàn đang từng bước đưa chất thải trở thành nguồn lực. Khi được nhân rộng thành các chuỗi liên kết, đây không chỉ là giải pháp bảo vệ môi trường mà còn mở ra dư địa mới cho tăng trưởng xanh, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Mỗi mùa vụ, nông nghiệp tạo ra một lượng lớn phụ phẩm như rơm rạ, trấu, cám, thân cây, chất thải chăn nuôi... Nhưng thay vì coi đây là thứ bỏ đi, nhiều mô hình đang biến chúng thành thức ăn, phân bón, năng lượng, vật liệu và nguyên liệu chế biến.
Từ những vùng đất cằn cỗi, sản xuất kém hiệu quả, người nông dân đã tạo ra những giá trị mới khi áp dụng phương thức sản xuất tuần hoàn. Nông nghiệp tuần hoàn (NNTH) giúp giảm chi phí, hạn chế chất thải, mở ra hướng phát triển nông nghiệp đa giá trị, gắn với bảo vệ môi trường.
Việc tận dụng phụ phẩm rơm, rạ sau thu hoạch lúa để phục vụ sản xuất mở ra tiềm năng phát triển kinh tế cho nhà nông. Người dân không chỉ tận dụng tối đa nguyên liệu sẵn có mà còn góp phần giảm ô nhiễm môi trường...
Sau mỗi vụ thu hoạch, một lượng lớn rơm rạ được để lại trên đồng ruộng. Nếu trước đây, rơm rạ thường bị đốt bỏ, gây khói bụi, ô nhiễm không khí và lãng phí nguồn hữu cơ, thì nay, tại nhiều vùng sản xuất của Thanh Hóa, phụ phẩm này đang được nhìn nhận theo một cách khác: không phải là chất thải cần loại bỏ, mà là nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng ngay trên đồng ruộng.
Nhiều mô hình nông nghiệp tại Đà Nẵng đang được đầu tư bài bản hơn, từng bước hoàn thiện vùng nguyên liệu, công nghệ, quy trình sản xuất, chế biến. Cách làm này giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt chất lượng, chi phí và rủi ro trước khi tính đến mở rộng quy mô.
Tại Nhật Bản, nhằm phát huy tối đa giá trị của cây lúa, một doanh nghiệp đang tìm cách đưa cám gạo - phần thường bị coi là phụ phẩm sau xay xát - trở lại chu trình sản xuất, từ dầu ăn, thực phẩm đến phân bón.
Sau mỗi vụ, rơm rạ, thân lá cây trồng, phụ phẩm chăn nuôi... thường được xem là những thứ bỏ đi. Thế nhưng, nếu được thu gom, xử lý đúng cách, nguồn phụ phẩm tưởng chừng vô giá trị này có thể trở thành nguyên liệu sản xuất phân hữu cơ, làm đệm lót... Đây được coi là “lá chắn sinh học” góp phần cải tạo đất, giảm sâu bệnh và hạn chế sự phụ thuộc vào phân bón hóa học, thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn...
Từ những vỏ cà phê, cành cây sau cắt tỉa, Hợp tác xã (HTX) nông sản Khe Sanh đã tìm cách đưa trở lại chu trình sản xuất, tạo nguồn nhiệt phục vụ sấy nông sản và sản xuất biochar cải tạo đất. Cách làm này không chỉ giúp giảm chi phí nhiên liệu, hạn chế phát thải mà còn mở thêm hướng đi cho cà phê Arabica Khe Sanh trong hành trình hướng tới sản xuất xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp tuần hoàn gắn với bảo vệ môi trường nông thôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh, hiện đại. Thời gian qua, các cấp Hội Nông dân đã tích cực đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn phân loại rác thải tại nguồn, xử lý và tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp nhằm giảm ô nhiễm môi trường và mở ra hướng làm giàu bền vững cho người nông dân.
Thời gian qua, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân ở thành phố Cần Thơ đã chủ động chuyển đổi theo hướng xanh với các mô hình như sản xuất lúa chất lượng cao phát thải thấp, nông nghiệp tuần hoàn, canh tác hữu cơ, chăn nuôi không kháng sinh, ứng dụng năng lượng tái tạo và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để tạo giá trị gia tăng.
Trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, nhiều hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác (THT) trên địa bàn tỉnh đang chủ động thay đổi phương thức sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật, phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn. Những sáng kiến được hình thành từ chính yêu cầu của sản xuất không chỉ góp phần giải quyết khó khăn trước mắt mà còn cho thấy sự chuyển biến trong tư duy của khu vực kinh tế tập thể, hướng đến nâng cao giá trị, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển bền vững.
Thành phố Cần Thơ đặt mục tiêu đến năm 2030 đẩy mạnh kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp, tập trung vào lĩnh vực trồng lúa và chăn nuôi.
Ngày 21/8, tại xã Tân Hòa, Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp gắn với ứng dụng công nghệ cao tại Hậu Giang”.