4 dấu hiệu cảnh báo tình trạng thiếu sắt ở trẻ nhỏ mà cha mẹ thường bỏ qua

Sắt là một vi chất dinh dưỡng thiết yếu cho sự phát triển thể chất và trí não của trẻ. Thiếu sắt là nguyên nhân phổ biến gây thiếu máu, thường gặp nhất ở trẻ em dưới 6 tuổi.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có khoảng 300 triệu trẻ em trên toàn cầu bị thiếu máu. Trẻ em là đối tượng dễ bị thiếu máu do thiếu sắt vì nhu cầu sắt tăng cao ở giai đoạn tăng trưởng nhanh, đặc biệt là trong khoảng 5 năm đầu đời. Thiếu máu thiếu sắt ở trẻ em có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh và suy giảm khả năng phát triển nhận thức, cũng như thành tích học tập kém.

Theo PGS.TS.BS. Nguyễn Trọng Hưng - Viện Dinh dưỡng Quốc gia: Bình thường, cơ thể hấp thụ sắt từ thức ăn qua đường tiêu hóa. Nếu đường tiêu hóa không hoạt động bình thường, như ở những người mắc một số bệnh như bệnh celiac, viêm dạ dày tự miễn, các dạng viêm dạ dày khác, phẫu thuật cắt bỏ dạ dày... dẫn tới hấp thu sắt không đầy đủ và gây thiếu máu do thiếu sắt.

Khi bữa ăn hàng ngày không cung cấp đủ lượng khoáng chất cần thiết, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng thiếu sắt. Ở trẻ nhỏ, đây là một vấn đề sức khỏe thường gặp, làm cản trở quá trình phát triển toàn diện và có nguy cơ dẫn đến thiếu máu. Cha mẹ cần nhận biết các dấu hiệu cảnh báo tình trạng thiếu sắt ở trẻ và có hướng can thiệp kịp thời.

1. Da và niêm mạc nhợt nhạt kém sức sống

Đây là một trong những biểu hiện phổ biến nhất nhưng lại dễ bị nhầm lẫn với sắc tố da tự nhiên. Khi cơ thể thiếu sắt, lượng huyết sắc tố giảm xuống khiến da trẻ mất đi vẻ hồng hào. Cha mẹ có thể quan sát kỹ ở các vị trí như lòng bàn tay, lòng bàn chân, vành tai, niêm mạc bên trong mí mắt và môi của trẻ. Nếu những vùng này có màu nhợt nhạt hơn bình thường, rất có thể trẻ đang bị thiếu hụt lượng sắt cần thiết.

2. Thiếu sắt khiến trẻ thường xuyên mệt mỏi và kém tập trung

Thiếu sắt khiến trẻ mệt mỏi, da xanh xao và kém tập trung.

Sắt đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển oxy đến các cơ quan, đặc biệt là não bộ. Khi thiếu hụt vi chất này, não và các cơ bắp không nhận đủ oxy để hoạt động tối ưu. Trẻ nhỏ sẽ có biểu hiện lờ đờ, ít nô đùa, hay quấy khóc và dễ mệt mỏi hơn so với các bạn đồng trang lứa. Đối với trẻ ở độ tuổi đi học, tình trạng thiếu máu do thiếu sắt sẽ làm giảm khả năng tập trung, khiến trẻ tiếp thu chậm và kết quả học tập sa sút.

3. Biếng ăn và chậm tăng cân kéo dài

Nhiều cha mẹ thường nghĩ trẻ biếng ăn là do mọc răng hoặc rối loạn tiêu hóa thông thường. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, thiếu sắt cũng là nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ chán ăn. Tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến vòng luẩn quẩn là biếng ăn gây thiếu chất, thiếu chất lại càng làm trẻ biếng ăn hơn. Hậu quả là trẻ chậm phát triển chiều cao và cân nặng so với tiêu chuẩn độ tuổi.

4. Hệ miễn dịch suy giảm và hay ốm vặt

Sắt tham gia trực tiếp vào việc sản sinh các tế bào miễn dịch bảo vệ cơ thể. Việc thiếu hụt khoáng chất này khiến hệ thống phòng ngự tự nhiên của trẻ trở nên yếu ớt. Trẻ sẽ rất dễ mắc các bệnh lý nhiễm trùng, đặc biệt là viêm đường hô hấp như viêm họng, viêm phế quản hay cảm cúm. Nếu trẻ ốm tái đi tái lại nhiều lần, cha mẹ nên nghĩ đến nguy cơ thiếu vi chất, trong đó có sắt.

5. Cha mẹ cần làm gì?

Để phòng ngừa và khắc phục tình trạng này, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo cha mẹ nên tăng cường thực phẩm giàu sắt vào thực đơn hàng ngày của trẻ. Các loại thực phẩm này bao gồm thịt bò, thịt lợn nạc, gan động vật, lòng đỏ trứng và các loại rau có lá màu xanh đậm. Việc kết hợp ăn cùng các loại trái cây giàu vitamin C như cam, bưởi, ổi sẽ giúp cơ thể hấp thu sắt từ thực phẩm tốt hơn.

Trong trường hợp nghi ngờ trẻ có các dấu hiệu thiếu sắt, cha mẹ không nên tự ý mua các sản phẩm bổ sung sắt cho con uống. Việc nạp thừa sắt cũng gây ra nhiều hệ lụy nguy hiểm cho sức khỏe. Cha mẹ cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ thăm khám, xét nghiệm máu và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất.