50 năm thành phố mang tên Bác: Từ tinh thần kinh doanh đến động lực phát triển

Bản sắc tiên phong và năng động là nền tảng giúp TP.HCM duy trì vai trò dẫn dắt tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam. Ảnh: Hoàng Anh

Năm mươi năm kể từ ngày Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố đã vươn lên trở thành đầu tàu kinh tế của cả nước. Đằng sau hành trình ấy không chỉ là những quyết sách đổi mới hay dòng vốn đầu tư, mà còn là dấu ấn bền bỉ của nhiều thế hệ doanh nhân, những người đã không ngừng mở rộng không gian tăng trưởng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và góp phần định hình diện mạo kinh tế của thành phố.

Trong giai đoạn hướng tới một siêu đô thị cạnh tranh bằng tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, cộng đồng doanh nhân đang được kỳ vọng đảm nhận một vai trò lớn hơn từ người tham gia phát triển kinh tế trở thành lực lượng đồng kiến tạo tương lai của thành phố.

Từ tinh thần tiên phong đến bản sắc kinh doanh của TP.HCM

Nhìn lại chặng đường 50 năm phát triển của vùng đất này, ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Secoin nhận xét TP.HCM từ lâu đã là cái nôi của tinh thần tiên phong. Từ những cơ sở sản xuất nhỏ trong giai đoạn đầu đổi mới đến các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu, công nghệ, tài chính hay dịch vụ, nhiều thế hệ doanh nhân đã liên tục thử nghiệm những cách làm mới, mở rộng không gian phát triển cho thành phố và tạo động lực cho nền kinh tế.

Chính môi trường ấy đã hình thành nên một bản sắc kinh doanh rất riêng của TP.HCM, đó là sự nhạy bén với thị trường, cởi mở trong hợp tác, sòng phẳng trong giao dịch nhưng vẫn giữ được tinh thần nghĩa tình của người Sài Gòn.

Cộng đồng doanh nghiệp không chỉ tạo việc làm hay đóng góp ngân sách mà còn góp phần hình thành các chuỗi cung ứng, thúc đẩy văn hóa kinh doanh hiện đại và củng cố niềm tin rằng doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể làm chủ thương hiệu, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Ông Đinh Hồng Kỳ, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Secoin. Ảnh: NVCC

Với ông Ngô Vi Đồng, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Dịch vụ công nghệ tin học HPT, nhiều giá trị cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh như lấy dân làm gốc, đề cao tinh thần đoàn kết, liêm chính và học tập suốt đời vẫn giữ nguyên ý nghĩa đối với hoạt động quản trị hiện đại trong chính doanh nghiệp của mình.

Với HPT, tinh thần “lấy dân làm gốc” được cụ thể hóa bằng việc đặt người lao động ở vị trí trung tâm của sự phát triển. Một tổ chức chỉ có thể đi đường dài khi tạo được môi trường để nhân viên phát huy năng lực, có cơ hội phát triển và được hưởng thành quả xứng đáng. Xa hơn là xây dựng mối quan hệ hài hòa với khách hàng, đối tác và cộng đồng, là những chủ thể cùng tạo nên hệ sinh thái phát triển của doanh nghiệp.

Sự phát triển của TP.HCM trong nhiều thập kỷ qua không chỉ được tạo dựng bằng vốn đầu tư hay các dự án hạ tầng, mà còn bằng chính tinh thần dấn thân, sự liêm chính của các doanh nhân trong kinh doanh, ý thức học hỏi không ngừng và khả năng hợp tác của cộng đồng doanh nghiệp.

Những giá trị ấy đã góp phần giúp thành phố duy trì vị thế đầu tàu kinh tế trong nhiều thập kỷ.

Năm 2025, GRDP của TP.HCM đạt khoảng 3,03 triệu tỷ đồng, chiếm gần một phần tư GDP cả nước; thu ngân sách vượt 746.000 tỷ đồng và vốn đầu tư nước ngoài đạt gần 8,9 tỷ USD.

Đằng sau những con số đó là đóng góp của hàng trăm nghìn doanh nghiệp và hàng triệu người lao động đang tham gia vào quá trình vận hành nền kinh tế đô thị lớn nhất cả nước.

Không chỉ vậy, TS. Ngô Minh Hải, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM kiêm Giám đốc Chiến lược Songhan Incubator cho rằng sức sống của TP.HCM trong nhiều thập kỷ qua đến từ sự kết hợp giữa bản lĩnh con người và những cơ chế cho phép cái mới được thử nghiệm. Tinh thần dám nghĩ, dám làm không chỉ là đặc trưng của các thế hệ đi trước mà đã trở thành một phần bản sắc của thành phố.

Chính văn hóa chấp nhận thử nghiệm, chấp nhận thất bại để làm lại đã tạo nên môi trường thuận lợi cho khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo phát triển. Hiện TP.HCM tập trung khoảng 50% số doanh nghiệp khởi nghiệp của cả nước và đã lọt vào Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp lớn nhất thế giới theo StartupBlink 2026. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thành phố tiếp tục hình thành những thế hệ doanh nhân mới trong các lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tri thức.

Khi doanh nhân trở thành một phần của chiến lược phát triển thành phố

Bước sang giai đoạn phát triển mới, vai trò của doanh nhân không còn dừng lại ở việc tạo ra tăng trưởng kinh tế.

Sau khi mở rộng không gian phát triển với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM đang từng bước hình thành một siêu đô thị tích hợp quy mô hơn 6.700 km2 với khoảng 14 triệu dân, là nơi công nghiệp, cảng biển, logistics, tài chính và đổi mới sáng tạo được kết nối trong cùng một hệ sinh thái phát triển.

Quy mô lớn hơn cũng đặt ra những yêu cầu mới về hạ tầng, chuyển đổi xanh, năng suất đô thị và năng lực cạnh tranh quốc tế.

Trong bối cảnh đó, doanh nhân cần được nhìn nhận không chỉ là lực lượng thụ hưởng chính sách mà còn là những chủ thể tham gia giải quyết các bài toán phát triển của thành phố. Với nguồn lực về công nghệ, vốn và năng lực quản trị, doanh nhân có thể góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hình thành những động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế đô thị.

Ông Kỳ cho rằng điều đó đồng nghĩa với việc doanh nhân không chỉ đặt câu hỏi thành phố có thể hỗ trợ gì cho doanh nghiệp, mà cần cùng chính quyền tìm lời giải cho những vấn đề lớn hơn như mô hình tăng trưởng nào sẽ giúp TP.HCM cạnh tranh trong khu vực, làm thế nào để phát triển hạ tầng xanh, logistics thông minh, tài chính xanh hay các ngành công nghiệp mới.

Lợi thế của doanh nhân nằm ở khả năng kết nối nguồn lực, huy động vốn, tiếp cận công nghệ và kinh nghiệm quản trị hiện đại. Đây cũng là những nguồn lực mà thành phố cần để giải quyết các bài toán phát triển ngày càng phức tạp.

Để doanh nghiệp có thể tham gia sâu hơn vào quá trình này, theo ông Kỳ, điều cần thiết không phải là những ưu đãi riêng lẻ mà là một cơ chế tham gia chính sách thực chất, dựa trên dữ liệu và có phản hồi rõ ràng. Các hội đồng tư vấn công tư theo từng lĩnh vực cần được hình thành để doanh nghiệp, chuyên gia và cơ quan quản lý cùng tham gia từ giai đoạn thiết kế chính sách.

Đồng thời, ông Kỳ cho rằng thành phố cũng cần mở rộng các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho những mô hình mới trong lĩnh vực tài chính xanh, kinh tế tuần hoàn, logistics thông minh hay tài sản số.

Quan trọng không kém là việc công khai và số hóa dữ liệu về quy hoạch, hạ tầng, đất đai, môi trường và đầu tư công. Khi có dữ liệu minh bạch, doanh nghiệp sẽ có cơ sở để chủ động đề xuất sáng kiến và đồng hành cùng chính quyền trong quá trình phát triển đô thị.

Ở góc nhìn quản trị, ông Đồng cho rằng mọi mô hình phát triển bền vững cuối cùng đều quay trở lại với yếu tố con người. Điều quan trọng là chuyển hóa những giá trị tốt đẹp thành văn hóa tổ chức và hành động cụ thể trong hoạt động hằng ngày của doanh nghiệp.

Theo ông Đồng, văn hóa doanh nghiệp phải trở thành động lực để nhân viên gắn bó, cùng thực hiện chiến lược phát triển dài hạn và đóng góp cho xã hội. Tinh thần học tập suốt đời, khát vọng vươn lên và ý chí đưa doanh nghiệp Việt Nam sánh vai cùng bạn bè quốc tế vẫn là những giá trị cần được nuôi dưỡng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.

Ông Ngô Vi Đồng, Chủ tịch HĐQT Công ty HPT. Ảnh: Kim Thanh

Nếu phải phác họa chân dung doanh nhân TP.HCM trong giai đoạn mới, đó sẽ là những con người tiên phong, chân chính và biết hợp tác để cùng nhau phát triển. Tiên phong để mở đường cho những mô hình mới. Chân chính để xây dựng niềm tin. Và hợp tác để tạo nên sức mạnh cộng hưởng trong một nền kinh tế ngày càng phức tạp và liên kết sâu rộng.

Trong chặng đường phía trước, TP.HCM sẽ không thể cạnh tranh chỉ bằng quy mô dân số hay tốc độ tăng trưởng kinh tế. Mà sẽ được quyết định bởi chất lượng sống, năng suất đô thị, khả năng đổi mới sáng tạo, mức độ thu hút nhân tài và hiệu quả của thể chế phát triển.

Điều đó cũng đặt ra yêu cầu phải liên tục nuôi dưỡng những lớp doanh nhân mới đủ năng lực dẫn dắt các ngành kinh tế tương lai. Theo ông Hải, nếu muốn duy trì vị thế trung tâm đổi mới sáng tạo của cả nước, TP.HCM cần xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp hoàn chỉnh, nơi trường đại học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ cùng tham gia vào quá trình tạo lập giá trị.

Trong hệ sinh thái đó, trường đại học không chỉ là nơi đào tạo nguồn nhân lực mà còn là không gian thử nghiệm ý tưởng, thúc đẩy nghiên cứu và thương mại hóa công nghệ. Doanh nghiệp đóng vai trò là người đặt hàng các bài toán thực tiễn, đồng thời hỗ trợ nguồn lực, thị trường và kinh nghiệm quản trị để các ý tưởng có cơ hội phát triển thành sản phẩm và mô hình kinh doanh thực tế.

Sự kết nối giữa giáo dục, doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo không chỉ giúp nâng cao tỷ lệ thành công của các dự án khởi nghiệp mà còn tạo ra nguồn doanh nhân kế cận cho thành phố trong dài hạn.

Hành trình 50 năm phát triển của TP.HCM không chỉ là câu chuyện về một thành phố tạo cơ hội cho doanh nhân mà trở thành câu chuyện về một cộng đồng doanh nhân trưởng thành cùng thành phố. Đồng thời, vùng đất này cũng là hệ sinh thái liên tục nuôi dưỡng những con người dám nghĩ, dám làm và sẵn sàng tham gia kiến tạo tương lai.