53 nhiệm vụ hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, tăng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp

Theo Đề án, đến năm 2030, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được định hướng trở thành ngân hàng trung ương hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, dựa trên nền tảng quản trị tiên tiến và dữ liệu số. Ảnh: NHNN

Ngày 18/9/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã ký ban hành Quyết định số 1809/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.”

Đây là nhiệm vụ được Đảng, Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, các bộ, cơ quan, địa phương, đơn vị có liên quan xây dựng và triển khai tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia, vay trả nợ công và đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030, gắn với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số” và Nghị quyết số 109/NQ-CP ngày 16/4/2026 của Chính phủ về cập nhật, bổ sung Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kết luận số 18.

Đề án bao gồm 5 quan điểm lớn, 3 nhóm mục tiêu cụ thể đến năm 2030 gắn kết với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng kinh tế “2 con số”; đồng thời, có tính đồng bộ, liên kết chặt chẽ với các nội dung Đề án “Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045” của Bộ Tài chính vừa được Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng ký ban hành.

Xây dựng ngân hàng trung ương hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả

Theo Đề án, đến năm 2030, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) được định hướng trở thành ngân hàng trung ương hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, dựa trên nền tảng quản trị tiên tiến và dữ liệu số; có năng lực hoạch định, điều hành chính sách, phân tích, dự báo, cảnh báo sớm và ra quyết định kịp thời dựa trên dữ liệu, theo thông lệ quốc tế phù hợp với điều kiện Việt Nam.

NHNN hướng tới chủ động thích ứng với các xu hướng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế; có đầy đủ vị thế pháp lý và trách nhiệm giải trình để thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng “2 con số”, bảo đảm an toàn, ổn định của hệ thống tiền tệ, ngân hàng.

Đối với hệ thống TCTD, Đề án đặt mục tiêu xây dựng hệ thống hoạt động lành mạnh, chất lượng, hiệu quả, công khai, minh bạch; có cấu trúc đa dạng về sở hữu, quy mô, loại hình; hoạt động trên nền tảng công nghệ hiện đại, quản trị ngân hàng tiên tiến và đáp ứng các chuẩn mực về an toàn hoạt động theo quy định của pháp luật, tiệm cận thông lệ quốc tế.

Đáng chú ý, đến năm 2030, ít nhất 300.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa có dư nợ tại các TCTD. NHNN sẽ hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, trong đó có doanh nghiệp nhỏ và vừa và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Đề án cũng đặt mục tiêu xử lý các TCTD yếu kém theo hướng xây dựng, phê duyệt và tổ chức triển khai các phương án cơ cấu lại, phương án xử lý phù hợp quy định pháp luật và chỉ đạo của cấp có thẩm quyền; không để xảy ra đổ vỡ và mất an toàn hoạt động ngân hàng ngoài tầm kiểm soát của Nhà nước.

Đối với các TCTD, Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 3 ngân hàng thương mại nhà nước nằm trong nhóm 100 ngân hàng lớn nhất khu vực châu Á về tổng tài sảntheo xếp hạng của các tổ chức quốc tế; phát triển 4 ngân hàng thương mại nhà nước đi đầu, tiên phong về công nghệ, năng lực quản trị và giữ vai trò điều tiết thị trường.

Đồng thời, phấn đấu tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống TCTD dưới 3%; bảo đảm quy mô vốn điều lệ, tỷ lệ an toàn vốn theo quy định của pháp luật, phù hợp với chuẩn mực quốc tế; đẩy mạnh xử lý nợ xấu, thu hồi nợ và xử lý tài sản bảo đảm; tăng cường công khai, minh bạch tài chính và nâng cao trách nhiệm của chủ sở hữu, cổ đông, người quản lý và điều hành trong quá trình cơ cấu lại, xử lý TCTD yếu kém.

Đề án đặt mục tiêu phát triển Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) trở thành định chế trung tâm trong kiến tạo và phát triển thị trường mua bán nợ xấu, là công cụ hiệu quả của Nhà nước trong xử lý nợ xấu. Đề án cũng định hướng phát triển sàn giao dịch nợ thành cơ sở hạ tầng của thị trường mua bán nợ xấu quốc gia; phấn đấu đến năm 2030 hình thành cơ sở dữ liệu về nợ xấu và tài sản bảo đảm.

Hiện đại hóa mọi mặt hoạt động, tăng cường thanh tra, giám sát

Để tổ chức triển khai kịp thời, có hiệu quả Đề án, góp phần vào thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, NHNN đã cụ thể hóa 4 nhóm giải pháp thành 53 nhiệm vụ. 

4 nhóm giải pháp gồm:

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy việc hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp; phát triển, nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống thông tin trong các lĩnh vực cốt lõi; đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngành Ngân hàng; đẩy mạnh công tác truyền thông chính sách, hợp tác quốc tế  trong lĩnh vực tiền tệ - ngân hàng.

Thứ hai, hiện đại hóa hoạt động điều hành chính sách tiền tệ, ngoại hối; hiện đại hóa các hệ thống thanh toán, đổi mới công tác quản lý, giám sát các hệ thống thanh toán; hiện đại hóa, tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng; hiện đại hóa hoạt động của các tổ chức tín dụng.

Thứ ba,xử lý các TCTD yếu kém với các nhiệm vụ, giải pháp trực tiếp và các giải pháp hỗ trợ đối với NHNN và các TCTD.

Thứ tư, tăngcường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. 

Theo Đề án, NHNN chủ trì thực hiện nhiệm vụ triển khai tổ chức thực hiện Đề án; tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam và VAMC; hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cơ chế, chính sách về tiền tệ, tín dụng, hoạt động ngân hàng, cơ cấu lại, xử lý các TCTD yếu kém và xử lý nợ xấu của TCTD; triển khai Chương trình Kết nối Ngân hàng - Doanh nghiệp để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp và người dân...

NHNN sẽ phối hợp với Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài chính, các bộ, ngành có liên quan thực hiện các giải pháp nâng cao năng lực, hiệu quả công tác thanh tra, giám sát ngành ngân hàng; công tác quản lý, thanh tra, giám sát đối với hoạt động bảo hiểm, chứng khoán để ngăn ngừa, xử lý các vi phạm pháp luật về sở hữu, chuyển nhượng cổ phiếu, gây tác động bất lợi tới thị trường chứng khoán và rủi ro cho TCTD.

Bộ Tài chính chủ trì rà soát, hoàn thiện Dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa và các chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; phối hợp với NHNN cân đối, bố trí nguồn ngân sách nhà nước để tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước, Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) theo phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ; triển khai kết nối hệ thống thanh toán giao dịch chứng khoán với Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đối với giao dịch chứng khoán mà NHNN đóng vai trò là ngân hàng thanh toán tiền cho các giao dịch chứng khoán này.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì sửa đổi Luật Đất đai; rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc chuyển nhượng dự án trong trường hợp xử lý tài sản bảo đảm là dự án bất động sản; hoàn thiện công tác đo đạc, thống kê, số hóa, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai trên phạm vi toàn quốc, kết nối và chia sẻ liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác.

Bộ Công an chủ trì, phối hợp với NHNN đẩy mạnh kết nối, chia sẻ, khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử; triển khai dịch vụ đánh giá điểm khả tín khách hàng vay dựa trên đa nguồn dữ liệu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận nguồn vốn tín dụng an toàn, thuận lợi. Xây dựng Khung quản trị dữ liệu, phân loại dữ liệu cốt lõi; bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao trong hoạt động ngân hàng.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan, tổ chức, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và NHNN chỉ đạo các cơ quan báo chí thông tin, tuyên truyền các chủ trương, chính sách về tiền tệ, hoạt động ngân hàng.

 Bộ Xây dựng chỉ đạo và triển khai thực hiện Phương án xử lý Công ty tài chính và Công ty cho thuê tài chính trực thuộc phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng, Quốc hội, Chính phủ sau khi có ý kiến của NHNN.

Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thiện cơ sở pháp lý cho đổi mới sáng tạo, ứng dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới./.