7 điểm mới quan trọng doanh nghiệp có giao dịch liên kết cần biết

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 255/2026/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết của những doanh nghiệp có quan hệ liên kết. Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026 (cùng hiệu lực của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15) và áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026.

Tại Điều 19 quy định trách nhiệm của người nộp thuế liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) có khá nhiều điểm mới được sửa đổi, bổ sung so với quy định cũ.

Việc sửa đổi các quy định liên quan đến giao dịch liên kết nhằm bảo đảm theo hướng dẫn của OECD tại Hành động BEPS 13 và các quy định khác của pháp luật. Ảnh: Đức Thanh

Điểm sửa đổi thứ nhất là, sửa đổi căn cứ xác định ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu để xác định nghĩa vụ lập Báo cáo CbCR căn cứ theo doanh thu của năm tài chính liền kề trước năm báo cáo.

Trước đây, ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu được căn cứ theo doanh thu hợp nhất toàn cầu trong kỳ tính thuế. Việc sửa đổi quy định này nhằm bảo đảm phù hợp với hướng dẫn của OECD tại Hành động BEPS 13.

Điểm sửa đổi thứ hai là, sửa đổi ngưỡng doanh thu lập Báo cáo CbCR theo mức tương đương từ 750 triệu Euro.

Trước đây, ngưỡng doanh thu lập Báo cáo CbCR là từ 18.000 tỷ đồng trở lên. Việc sửa đổi quy định này để phù hợp với biến động tỷ giá, đồng thời bảo đảm theo hướng dẫn của OECD tại Hành động BEPS 13.

Điểm sửa đổi thứ ba là, bổ sung quy định tỷ giá quy đổi tỷ giá của ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu thống nhất theo tỷ giá trung tâm hoặc trung bình tỷ giá tính chéo của tháng 12 năm do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố.

Trước đây, chưa có quy định. Việc bổ sung quy định này nhằm bảo đảm thống nhất với quy định tại Nghị định số 236/2025/NĐ-CP về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu.

Điểm sửa đổi thứ tư là, bổ sung, sửa đổi các trường hợp người nộp thuế không phải nộp Báo cáo CbCR tại Việt Nam.

Trong đó, quy định rõ trường hợp người nộp thuế không phải nộp Báo cáo CbCR khi Báo cáo đã được trao đổi tự động cho cơ quan thuế Việt Nam theo Thỏa thuận của Nhà chức trách có thẩm quyền.

Sửa đổi, làm rõ quy định về trường hợp tổ chức thay mặt nộp Báo cáo CbCR theo hướng xác định đây là một trong các trường hợp người nộp thuế tại Việt Nam không phải nộp Báo cáo CbCR; đồng thời điều chỉnh, làm rõ các điều kiện áp dụng cơ chế này.

Bổ sung trường hợp không phải nộp Báo cáo CbCR tại Việt Nam do sự khác biệt về ngưỡng doanh thu, đồng tiền quy đổi hoặc nguyên tắc xác định doanh thu giữa các quốc gia, vùng lãnh thổ.

Trước đây, quy định chưa xác định đầy đủ các trường hợp không phải nộp Báo cáo CbCR tại Việt Nam và chưa có quy định về một số trường hợp ngoại lệ. Việc sửa đổi, bổ sung các quy định này nhằm bảo đảm thống nhất với hướng dẫn quốc tế, tăng tính minh bạch và giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế.

Điểm sửa đổi thứ năm là, bổ sung, sửa đổi các trường hợp người nộp thuế phải nộp Báo cáo CbCR tại Việt Nam.

Trong đó, bổ sung trường hợp người nộp thuế tại Việt Nam phải nộp Báo cáo CbCR khi Công ty mẹ tối cao không có nghĩa vụ lập và nộp Báo cáo tại nước cư trú.

Bổ sung quy định đối với trường hợp không đáp ứng các điều kiện áp dụng cơ chế tổ chức thay mặt nộp Báo cáo CbCR, theo đó người nộp thuế tại Việt Nam phải thực hiện nghĩa vụ nộp Báo cáo CbCR cho cơ quan thuế.

Sửa đổi quy định về trường hợp phát sinh nghĩa vụ nộp Báo cáo CbCR tại Việt Nam khi xảy ra tình trạng không thực hiện trao đổi thông tin một cách hệ thống; đồng thời bổ sung điều kiện nghĩa vụ nộp Báo cáo chỉ phát sinh khi tình trạng này đã được thông báo cho người nộp thuế.

Bổ sung nguyên tắc người nộp thuế chỉ phải nộp Báo cáo CbCR tại Việt Nam khi Việt Nam đáp ứng các yêu cầu về bảo mật thông tin, tính nhất quán và sử dụng thông tin đúng mục đích; đồng thời quy định trách nhiệm công khai việc đáp ứng các điều kiện này trên Trang thông tin điện tử của ngành Thuế.

Trước đây, chưa quy định đầy đủ về các trường hợp phát sinh nghĩa vụ nộp Báo cáo CbCR tại Việt Nam. Việc sửa đổi, bổ sung quy định này nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý đầy đủ để xác định nghĩa vụ nộp Báo cáo CbCR tại Việt Nam, đồng thời bảo đảm người nộp thuế được tiếp cận đầy đủ thông tin và nâng cao tính minh bạch trong việc xác định nghĩa vụ nộp Báo cáo CbCR.

Điểm sửa đổi thứ sáu là, bổ sung quy định về định dạng và phương thức nộp Báo cáo CbCR theo định dạng XML đã được mã hóa, nộp qua Hệ thống thông tin quản lý thuế.

Trước đây, chưa có quy định. Việc bổ sung quy định này nhằm thực hiện theo tiêu chuẩn của Hành động BEPS 13.

Điểm sửa đổi thứ bảy là, bổ sung, hoàn thiện quy định về thời hạn nộp Báo cáo CbCR, về Thông báo đối tượng nộp Báo cáo CbCR.

Trong đó, thời hạn nộp Báo cáo CbCR chậm nhất là 12 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính của Công ty mẹ tối cao của năm báo cáo.

Bổ sung quy định trách nhiệm của người nộp thuế tại Việt Nam khi được Công ty mẹ tối cao chỉ định là tổ chức thay mặt nộp Báo cáo CbCR, bao gồm trách nhiệm lập, nộp Báo cáo CbCR và gửi Thông báo về đối tượng nộp Báo cáo CbCR kèm theo văn bản chỉ định cho cơ quan thuế.

Bổ sung mẫu Thông báo về đối tượng nộp Báo cáo CbCR được nộp cho cơ quan thuế theo Mẫu số 01/TB-BCLN ban hành kèm theo Nghị định.

Thông báo về đối tượng nộp Báo cáo CbCR chỉ phải nộp một (01) lần khi lần đầu phát sinh nghĩa vụ liên quan đến Báo cáo CbCR (kể từ ngày Nghị định có hiệu lực thi hành). Thời hạn nộp Thông báo chậm nhất là ngày kết thúc năm tài chính của Công ty mẹ tối cao của năm báo cáo. Trường hợp có thay đổi thông tin tại Thông báo đã nộp gần nhất, bao gồm cả trường hợp chấm dứt nghĩa vụ nộp Báo cáo CbCR, người nộp thuế có trách nhiệm nộp Thông báo để cập nhật thông tin cho cơ quan thuế chậm nhất chín mươi (90) ngày kể từ ngày phát sinh thay đổi.

Trước đây, chưa quy định thống nhất về mẫu Thông báo, nguyên tắc nộp một lần và cập nhật thông tin khi có thay đổi. Việc bổ sung, hoàn thiện quy định này nhằm chuẩn hóa nghĩa vụ thông báo liên quan đến Báo cáo CbCR, bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong thực hiện, tạo thuận lợi và giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế./.