7 điều khắc cốt ghi tâm khi trang trí bàn thờ ngày Tết

Bàn thờ là nơi linh thiêng nhất trong mỗi gia đình Việt, đặc biệt vào những ngày Tết - thời khắc giao hòa giữa cội nguồn và hiện tại. Trang trí bàn thờ đúng cách không chỉ làm đẹp không gian thờ cúng mà còn thể hiện lòng thành kính, góp phần mang lại bình an và may mắn cho cả năm.

Trong mỗi gia đình Việt, bàn thờ là không gian linh thiêng nhất, đặc biệt vào dịp Tết – thời điểm sum vầy, tri ân và tưởng nhớ tổ tiên. Việc trang trí bàn thờ ngày Tết không chỉ là làm đẹp mà còn thể hiện sự kính trọng, lòng biết ơn và ước mong một năm mới bình an, thuận hòa. Để giữ trọn sự trang nghiêm trong khoảnh khắc đặc biệt này, có những nguyên tắc quan trọng mà gia đình nào cũng nên lưu ý.

Lau dọn bàn thờ sạch sẽ bằng khăn sạch

Trước khi bày biện hay trang trí, điều quan trọng nhất là phải lau dọn bàn thờ thật sạch. Theo truyền thống, gia chủ thường tiến hành tỉ mỉ từ việc phủi bụi, lau tượng, đánh bóng chân nến cho đến thay mới khăn trải hoặc bài vị đã cũ. Việc dọn dẹp không chỉ làm mới không gian thờ cúng mà còn mang ý nghĩa loại bỏ điều không may của năm cũ, chuẩn bị tâm thế tươi sáng cho năm mới.

Lưu ý sử dụng khăn sạch, riêng biệt, không dùng chung với khăn lau đồ vật sinh hoạt hằng ngày. Khi lau tượng hoặc đồ thờ bằng gỗ, nên dùng khăn mềm, tránh dung dịch tẩy rửa mạnh để không ảnh hưởng đến màu sắc và sự linh thiêng của vật dụng.

Sắp đặt đúng thứ tự giữ sự trang nghiêm và hài hòa

Bàn thờ ngày Tết cần được bài trí theo nguyên tắc truyền thống để đảm bảo sự tôn nghiêm. Thông thường, vị trí trung tâm là bài vị hoặc di ảnh tổ tiên. Hai bên là chân nến hoặc đèn dầu, đặt đối xứng để tạo sự cân bằng. Bát hương phải được đặt cố định, tránh xê dịch khi lau dọn. Nếu cần thay bát hương, nên thực hiện trước Tết để không phá vỡ dòng khí của năm mới.

Mâm ngũ quả là biểu tượng của ước vọng đủ đầy nên đặt phía trước, ở vị trí trang trọng nhưng không che khuất bài vị. Tùy từng vùng miền mà ngũ quả khác nhau, nhưng quan trọng là chọn quả tươi, lành lặn, mang ý nghĩa may mắn. Hoa tươi như lay ơn, cúc vàng, đào, mai… thường được ưu tiên vì tượng trưng cho sự thanh khiết và khởi đầu mới.

Ảnh minh họa/ Nguồn: AI

Không bày biện quá nhiều

Nhiều gia đình thường có thói quen bày rất nhiều đồ lên bàn thờ dịp Tết, từ mâm quả, bánh chưng, bánh tét cho đến đồ lễ mua sẵn. Tuy nhiên, việc bày biện quá nhiều lại khiến bàn thờ trở nên rối mắt, thiếu trang nghiêm và khó khăn khi thắp nhang.

Hướng bài trí hiện nay ưu tiên sự tinh gọn. Chỉ nên đặt những vật phẩm thật sự cần thiết bát hương, mâm ngũ quả, hoa tươi, chén nước, đèn nến và lễ vật cúng giao thừa hoặc mùng Một. Việc giữ sự đơn giản giúp không gian thờ cúng trở nên thanh tịnh và dễ dàng hơn khi làm lễ.

Lựa chọn hoa quả phù hợp, ưu tiên sự tươi mới và ý nghĩa

Trong trang trí bàn thờ, hoa và quả là hai yếu tố tạo nên không khí Tết rõ rệt nhất. Hoa nên là hoa tươi, cắm gọn gàng, tránh dùng hoa đã nở bung hoặc sắp tàn. Các loại hoa phổ biến như mai, đào, lay ơn, cúc vàng, huệ trắng… đều mang ý nghĩa khác nhau, nhưng điểm chung là tạo cảm giác trang nhã và tinh khiết.

Đối với trái cây, nên chọn ngũ quả theo tiêu chí “tươi – xanh – lành”. Tránh lựa các loại quả quá chín vì dễ hỏng trong những ngày Tết. Việc phối màu hài hòa giữa hoa và quả cũng tạo nên sự cân đối, giữ được vẻ đẹp trọn vẹn của bàn thờ.

Tránh các vật dụng không phù hợp để giữ sự tôn nghiêm tuyệt đối

Ngày Tết, đôi khi vì muốn không gian đẹp mắt mà một số gia đình đặt lên bàn thờ những vật phẩm không mang tính thờ cúng như đồ trang trí l glitter, đèn nhấp nháy hay vật phẩm không liên quan. Những đồ này tuy tạo cảm giác “Tết rực rỡ” nhưng lại làm mất đi sự tĩnh tại vốn có của bàn thờ.

Ngoài ra, tuyệt đối không đặt những món đồ bằng nhựa rẻ tiền, hoa giả hay vật phẩm mang tính thương mại lên bàn thờ. Chúng không phù hợp với không gian linh thiêng và dễ gây cảm giác thiếu trang trọng. Tết là thời điểm để gia đình thể hiện lòng thành, vì vậy mọi đồ vật dâng lên đều nên mang ý nghĩa thanh khiết và nghiêm trang.

Ánh sáng và hướng đặt bàn thờ

Ánh sáng là yếu tố quan trọng trong tổng thể trang trí bàn thờ. Không gian thờ nên có ánh sáng ấm, dịu, không quá sáng chói cũng không quá mờ tối. Nếu dùng đèn điện, hãy chọn loại có ánh vàng nhẹ để giữ sự trầm ấm. Đèn nhấp nháy hoặc đèn màu tuyệt đối không phù hợp cho khu vực này.

Bên cạnh đó, hướng đặt bàn thờ càng trở nên quan trọng trong những ngày đầu năm. Dù không thay đổi vị trí bàn thờ, gia chủ vẫn có thể điều chỉnh cách sắp xếp sao cho không gian thông thoáng, đảm bảo sự ngay ngắn và hướng về nơi đón được sinh khí, giúp năm mới thêm thuận lợi.

Giữ lửa trên bàn thờ ngày Tết

Trong ba ngày Tết, việc thắp hương đều đặn được xem là giữ lửa tâm linh trong gia đình. Gia chủ nên chuẩn bị nhang sạch, không hóa chất, nến thơm nhẹ hoặc đèn dầu để đảm bảo sự an toàn nhưng vẫn giữ đúng tinh thần truyền thống. Khi thắp hương, cần tránh để chân nhang quá đầy, nên tỉa bớt trước Tết để đảm bảo an toàn cháy nổ và giữ được vẻ sạch sẽ.

Hoàng Ly