950 năm Quốc Tử Giám: Tiếp nối tinh hoa đạo học, khơi mở tương lai

Tối 13/11/2026, tại Sân Thái Học, Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội), Lễ kỷ niệm “950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam” đã diễn ra trang trọng với sự tham dự của đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đông đảo đại biểu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước chụp ảnh kỷ niệm tại Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam.

Là sự kiện trọng tâm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm, buổi lễ là dịp nhìn lại chặng đường lịch sử 950 năm của Quốc Tử Giám, tôn vinh những giá trị tiêu biểu của nền Quốc học Việt Nam; đồng thời khẳng định vai trò nền tảng của giáo dục, tri thức và nhân tài trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.

Trước khi buổi lễ kỷ niệm chính thức diễn ra, đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, dẫn đầu đoàn đại biểu lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm các bậc Tiên Thánh, Tiên Hiền tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Trong không gian linh thiêng của di tích, nghi thức thể hiện lòng thành kính, tri ân các bậc tiền nhân đã có công gây dựng, bồi đắp và trao truyền truyền thống đạo học của dân tộc Việt Nam qua nhiều thế hệ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Lễ kỷ niệm.

Với chủ đề “Tinh hoa đạo học”, Lễ kỷ niệm “950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam” được xây dựng như một hành trình trở về cội nguồn Quốc học, tái hiện những dấu mốc lịch sử và tôn vinh các giá trị tinh thần đã làm nên sức sống bền bỉ của nền giáo dục Việt Nam. Từ quyết sách dựng lập Quốc Tử Giám năm 1076 đến truyền thống đào tạo, bồi dưỡng và trọng dụng hiền tài, hành trình ấy khẳng định vai trò của đạo học trong việc hun đúc nhân cách, bồi đắp trí tuệ và hình thành những thế hệ con người có trách nhiệm với quốc gia, dân tộc.

Tại sự kiện, Đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã có bài phát biểu chỉ đạo đầy tâm huyết, ý nghĩa, nhân kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam (1076-2026).

Tiếp sau đó, em Lê Linh Phương đã đại diện thế hệ trẻ Việt Nam trong bài phát biểu đã chia sẻ niềm vinh dự tự hào về truyền thống đạo học của cha ông, đồng thời bày tỏ ý thức trách nhiệm và khát vọng tiếp nối tinh hoa tri thức trong hành trình xây dựng tương lai đất nước. Sự hiện diện và tiếng nói của thế hệ trẻ tại buổi lễ là lời khẳng định rằng di sản đạo học không chỉ thuộc về quá khứ mà còn đang được trao truyền, tiếp nối trong hiện tại và tương lai.

Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam được tổ chức trang trọng tại Sân Thái Học, Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Sau phần Lễ trang trọng là chương trình nghệ thuật đặc biệt kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam, do Tổng đạo diễn Phạm Hoàng Giang và ê-kíp sáng tạo dàn dựng, đưa khán giả qua hai chương “Mạch nguồn đạo học” và “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”.

Chương 1 “Mạch nguồn đạo học” mở ra bằng hoạt cảnh “Dựng nền Quốc học”, đưa khán giả trở về mùa hạ năm Bính Thìn (1076), niên hiệu Anh Vũ Chiêu Thắng thứ nhất, khi vua Lý Nhân Tông ban chiếu lập Quốc Tử Giám. Từ quyết sách mang tầm vóc lịch sử ấy, trường Quốc học đầu tiên của quốc gia được hình thành, khởi nguồn cho hành trình gây dựng nền giáo dục có tính hệ thống, nuôi dưỡng nhân tài phục vụ công cuộc dựng nước và giữ nước.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Tinh hoa đạo học” tái hiện hành trình 950 năm hình thành và phát triển của nền Quốc học Việt Nam.

Hoạt cảnh còn tái hiện những buổi Bình Văn định kỳ tại Quốc Tử Giám vào ngày sóc, vọng hằng tháng, nơi các bậc danh nho, đại thần cùng môn sinh hội tụ, bình luận văn chương, trao đổi học thuật. Qua hình ảnh những buổi đàm luận ấy, tinh thần đạo học được khắc họa không chỉ ở việc tiếp nhận tri thức mà còn ở quá trình tu dưỡng nhân cách, rèn luyện phẩm hạnh. Văn chương trở thành tấm gương soi chiếu tâm hồn, việc học gắn liền với hoàn thiện con người.

Trải qua các triều đại, truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài không ngừng được bồi đắp, trở thành mạch nguồn văn hiến Thăng Long và sức mạnh tinh thần trường tồn của dân tộc.

Tiếp đó, phần biểu diễn những ca khúc “Hà Nội đất học đất linh” (ST Phạm Việt Tuân, Nguyễn Quang Long, biểu diễn Nhóm Oplus), “Chàng vinh quy” (ST Phạm Phương Thảo, biểu diễn Quách Mai Thy) lần lượt gợi nhắc truyền thống khoa bảng, tinh thần hiếu học và niềm tự hào về những thế hệ hiền tài đã trưởng thành từ nền Quốc học Việt Nam.

Không gian Sân Thái Học rực sáng trong chương trình kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam.

Khép lại mạch cảm xúc chương đầu tiên là ca khúc “Thịnh vượng Việt Nam sáng ngời” (Sáng tác Bùi Trường Linh, biểu diễn Viết Danh - Hoàng Hồng Ngọc), kết nối những giá trị được gây dựng từ quá khứ với khát vọng phát triển của đất nước hôm nay.

Từ mạch nguồn tri thức nghìn năm, chương trình tiếp tục chuyển tải thông điệp về sự kế thừa và phát triển của đạo học trong thời đại mới. Nếu Quốc Tử Giám xưa khơi nguồn khát vọng gây dựng hiền tài, thì giáo dục hôm nay tiếp tục sứ mệnh ươm mầm trí tuệ, hun đúc nhân cách, bồi dưỡng tài năng và mở rộng cơ hội để mỗi người phát huy năng lực, đóng góp cho cộng đồng và đất nước.

Các tiết mục “Em là mầm non của Đảng - Cùng nhau ta đi lên” (Sáng tác Mộng Lân, Phong Nhã; biểu diễn Nguyễn Ngọc Kim Cương, Khánh My), “Bài ca người giáo viên nhân dân” (Sáng tác Hoàng Vân, biểu diễn Phạm Thu Hà), “Khát vọng sinh viên Việt Nam” (Sáng tác Mai Trâm, biểu diễn Ngô Lan Hương) và “Vươn mình Việt Nam” (Sáng tác Trúc Đồng - Phạm Quyết; biểu diễn Võ Hạ Trâm) lần lượt khắc họa hình ảnh các thế hệ học sinh, sinh viên, nhà giáo trên hành trình học tập, rèn luyện và cống hiến. Qua âm nhạc, hình ảnh những người thầy cô, những mầm non tương lai và khát vọng vươn lên của thế hệ trẻ được đặt trong mối liên hệ với truyền thống đạo học lâu đời của dân tộc.

Tiếng nói của thế hệ trẻ thể hiện khát vọng tiếp nối truyền thống hiếu học, phát huy tinh hoa tri thức trong xây dựng tương lai đất nước.

Điểm nhấn kết nối của chương trình là mashup “Thư pháp - Việt Nam tinh hoa - Cùng nhau thắp sáng” (ST Nguyễn Duy Hùng, Nguyễn Hải Phong, Thanh Bùi), với sự tham gia của đông đảo nghệ sĩ, diễn viên, các đơn vị nghệ thuật và câu lạc bộ thiếu nhi. Sự hòa quyện giữa âm nhạc, vũ đạo và nghệ thuật trình diễn đã tạo nên bức tranh tổng hòa về tinh thần đoàn kết, niềm tự hào văn hóa và khát vọng tiếp nối những giá trị tốt đẹp của dân tộc.

Xen kẽ các tiết mục nghệ thuật, chương trình còn thực hiện hai phóng sự chuyên đề, góp phần mở rộng chiều sâu lịch sử và làm rõ thông điệp của Lễ kỷ niệm. Phóng sự thứ nhất tái hiện những lát cắt lịch sử và hành trình 950 năm của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, từ dấu mốc vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long, việc xây dựng Văn Miếu năm 1070, mở khoa thi đầu tiên năm 1075 đến sự ra đời của Quốc Tử Giám năm 1076. Qua những dấu mốc quan trọng cùng hệ thống bia Tiến sĩ, hình ảnh Khuê Văn Các và truyền thống hiếu học lan tỏa khắp mọi miền đất nước, phóng sự khắc họa quá trình hình thành, phát triển của nền Quốc học Việt Nam, đồng thời khẳng định vị thế của Văn Miếu - Quốc Tử Giám như biểu tượng trường tồn của một dân tộc trọng tri thức, quý hiền tài.

Chương trình nghệ thuật đưa khán giả trở về những dấu mốc quan trọng trong hành trình 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam.

Tiếp nối mạch nguồn lịch sử, phóng sự thứ hai với chủ đề “Trọng dụng hiền tài và dựng xây Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” đặt ra yêu cầu kế thừa và phát huy tinh hoa đạo học trong bối cảnh mới. Từ tư tưởng giáo dục của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến chủ trương xây dựng xã hội học tập, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phóng sự nhấn mạnh vai trò của giáo dục trong bồi dưỡng trí tuệ, nhân cách và năng lực sáng tạo; đồng thời đề cao việc phát hiện, đào tạo và tạo điều kiện để nhân tài phát huy năng lực, cống hiến cho đất nước. Qua đó, di sản 950 năm Quốc Tử Giám được kết nối với khát vọng xây dựng một Việt Nam phồn vinh, tự cường, đóng góp tích cực vào dòng chảy tri thức và văn minh nhân loại.

Chương trình kết hợp các loại hình ca, múa, nhạc, những sáng tác âm nhạc mới, các tiết mục mashup và hình ảnh tư liệu; đồng thời ứng dụng công nghệ trình diễn hiện đại như 3D Mapping, ánh sáng laser, thực tế tăng cường (AR), hệ thống LED lưới và pháo hoa nghệ thuật. Sự kết hợp giữa chất liệu văn hóa truyền thống với ngôn ngữ nghệ thuật đương đại đã tạo nên không gian trình diễn giàu tính biểu tượng, góp phần tái hiện chiều sâu lịch sử và đưa tinh thần đạo học đến gần hơn với công chúng hôm nay.

Các tiết mục nghệ thuật kết hợp âm nhạc, diễn xuất và trình diễn sân khấu, tái hiện chiều sâu lịch sử của nền Quốc học Việt Nam.

Trong thời lượng giới hạn, làm thế nào để kể câu chuyện lịch sử 950 năm Quốc Tử Giám, đồng thời chuyển tải trọn vẹn những giá trị cốt lõi của đạo học, đó là thách thức lớn nhất cho Tổng đạo diễn Phạm Hoàng Giang và ekip sáng tạo. Anh cùng ê-kíp đã lựa chọn những dấu mốc lịch sử và chất liệu đặc trưng của Quốc Tử Giám ví như những buổi Bình Văn, để xây dựng mạch kể xuyên suốt, kết nối quá khứ với đời sống đương đại.

Giám đốc Âm nhạc Phạm Việt Tuân có sự lựa chọn các ca khúc, từng nghệ sĩ, từng tiết mục được tính toán sắp đặt kỹ lưỡng, đã tạo nên những điểm nhấn cảm xúc trong tổng thể chương trình.

Sự kết hợp tổng thể các yếu tố đã mở ra một không gian sân khấu giàu tính nghệ thuật, nơi vẻ đẹp truyền thống hòa quyện tinh tế với hơi thở đương đại. Công nghệ trình diễn hiện đại được ứng dụng khéo léo, tạo nên những hiệu ứng thị giác ấn tượng, không những không làm ảnh hưởng đến vẻ cổ kính, linh thiêng của Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám mà còn tôn vinh di sản như một chứng nhân của quá khứ, hiện tại và tương lai.

Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam khẳng định sức sống trường tồn của truyền thống đạo học trong dòng chảy văn hiến dân tộc.

Được dàn dựng công phu, chương trình dẫn dắt cảm xúc người xem qua từng lát cắt lịch sử, từ buổi đầu dựng nền Quốc học đến hành trình trao truyền tri thức qua các thế hệ. Những giá trị hiếu học, tôn sư trọng đạo, trọng dụng hiền tài không chỉ được tái hiện mà còn được đặt trong mối liên hệ với khát vọng dựng xây đất nước hôm nay. Bằng ngôn ngữ nghệ thuật cô đọng, giàu sức biểu cảm, “Tinh hoa đạo học” tạo nên một hành trình vừa có chiều sâu văn hóa, vừa khơi dậy niềm xúc động, tự hào và ý thức trách nhiệm tiếp nối di sản trong mỗi người xem.

Có thể nói trên sân khấu Lễ kỷ niệm, lịch sử không chỉ được kể lại, mà còn được đánh thức bằng những cảm xúc thiêng liêng, để mỗi người xem như được chạm vào hành trình 950 năm hun đúc, gìn giữ và tiếp nối truyền thống hiếu học, trọng hiền tài của dân tộc Việt Nam.

Mỗi khoảnh khắc của chương trình là một lát cắt đầy cảm xúc về tinh thần tôn sư trọng đạo, về khát vọng học tập và con đường bền bỉ trao truyền tri thức qua bao thế hệ. Để rồi, giữa không gian cổ kính của Quốc Tử Giám, những giá trị tưởng chừng thuộc về quá khứ lại hiện lên sống động, tiếp tục lan tỏa sức sống mạnh mẽ trong hiện tại và tương lai.

Tổng đạo diễn Phạm Hoàng Giang dành nhiều tâm huyết cho Lễ kỷ niệm.

Vượt ra ngoài khuôn khổ một chương trình nghệ thuật kỷ niệm, “Tinh hoa đạo học” còn chuyển tải thông điệp về trách nhiệm tiếp nối di sản của thế hệ trẻ. Như Tổng đạo diễn Phạm Hoàng Giang đã chia sẻ tâm huyết khi được giao trọng trách thực hiện chương trình này, đạo học không phải là những trang sử rêu phong nằm lại trong quá khứ, mà là dòng chảy tri thức liên tục bồi đắp suốt 950 năm, nối liền cội nguồn văn hiến với vận hội phát triển của dân tộc.

Thông điệp xuyên suốt được ekip thực hiện gửi gắm qua chương trình nghệ thuật đó là: “Đạo học là cội rễ của nhân cách; Tri thức là đôi cánh đưa đất nước vươn mình”. Đó cũng là lời nhắn gửi tới thế hệ trẻ: kế thừa truyền thống không chỉ dừng lại ở niềm tự hào về những trang sử của cha ông, mà cần được thể hiện bằng hành động, bằng việc không ngừng hoàn thiện bản thân, bồi dưỡng Tâm - Tài - Trí - Đức, biết trân trọng cội nguồn và vận dụng tri thức, công nghệ hiện đại để giải quyết những bài toán lớn của đất nước.