AI, béo phì nằm trong số 17 mối đe dọa lớn đối với sức khỏe toàn cầu

Các chuyên gia cảnh báo nhiều mối đe dọa có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tương lai của nhân loại trong thế kỷ XXI. (Nguồn: Getty Images)

Danh sách bao gồm các vấn đề sức khỏe và hành vi như béo phì, huyết áp cao, hút thuốc và sức khỏe tâm thần; cùng các yếu tố kinh tế, biến đổi môi trường, công nghệ và xung đột.

Dựa trên dữ liệu từ Nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu của Viện Đo lường và đánh giá sức khỏe (IHME), ủy ban gồm 35 chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực dự báo những mối đe dọa trên có thể khiến nhân loại mất đi hàng chục tỷ năm sống khỏe mạnh do bệnh tật, khuyết tật và tử vong sớm nếu các xu hướng hiện nay tiếp diễn.

Theo báo cáo, xung đột hạt nhân và việc sử dụng AI với mục đích gây hại là hai nguy cơ có thể đe dọa sự tồn vong của nhân loại. Ước tính, việc sử dụng AI với mục đích gây hại có thể khiến thế giới mất khoảng 10,4 tỷ năm sống khỏe mạnh đến năm 2100. Tuy nhiên, đây vẫn là con số mang tính lý thuyết, bởi chưa có sự kiện gây hại liên quan đến AI nào xảy ra trên quy mô toàn cầu. Các đánh giá về nguy cơ từ AI cũng có sự khác biệt đáng kể giữa các chuyên gia dự báo.

Bên cạnh AI, béo phì được xác định là một nguy cơ lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Dữ liệu cho thấy tình trạng thừa cân và béo phì đang gia tăng tại tất cả các quốc gia. Đến năm 2050, tỷ lệ người trưởng thành bị thừa cân hoặc béo phì trên toàn cầu có thể đạt 60%, trong khi tỷ lệ ở trẻ em có thể lên tới một phần ba. Tình trạng này liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe, trong đó có những nguy cơ xuất phát từ chế độ ăn dư thừa năng lượng và thiếu hoạt động thể chất.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh những mối đe dọa trên không tồn tại độc lập mà có thể tác động qua lại, làm gia tăng những bất bình đẳng sẵn có và khiến các cộng đồng dễ bị tổn thương phải gánh chịu hậu quả nặng nề hơn.

Theo ủy ban, mục tiêu của nghiên cứu không phải xếp hạng mức độ nguy hiểm của từng mối đe dọa, mà thúc đẩy hành động ở cấp quốc tế, khu vực và quốc gia nhằm bảo vệ sức khỏe và tương lai nhân loại. Báo cáo đề cao vai trò của niềm tin xã hội, hợp tác quốc tế, hệ thống lương thực có khả năng chống chịu và các chính sách thúc đẩy bình đẳng.

Các chuyên gia cảnh báo việc trì hoãn hành động có thể làm tăng chi phí ứng phó trong tương lai. Để đạt được tiến bộ thực chất, bên cạnh giải pháp kỹ thuật, các quốc gia cần xây dựng nền tảng xã hội và thể chế vững chắc, thúc đẩy hợp tác và nâng cao trách nhiệm giải trình.