AI giúp bác sĩ mổ u não, giữ lại ánh sáng cho người phụ nữ suýt mù vĩnh viễn

Thấy mắt phải nhìn mờ kéo dài, bà Hoa (48 tuổi, TP.HCM) tới Bệnh viện đa khoa Tâm Anh khám với suy nghĩ mình mắc bệnh về mắt.

Bác sĩ Lê Thị Thanh Hải, chuyên khoa Mắt, thời điểm đầu thăm khám, thị lực mắt phải của người bệnh chỉ còn 3/10, kết quả đo thị trường cho thấy mất một phần vùng nhìn. Khám đáy mắt không phát hiện tổn thương nên bác sĩ chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) để tìm nguyên nhân.

Do sợ không gian kín, người bệnh từ chối chụp MRI. Chỉ sau đó một tháng, thị lực mắt phải của bà giảm nhanh xuống còn 1/10, nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn khiến bà buộc phải đồng ý kiểm tra. Kết quả chụp MRI 3 Tesla phát hiện khối u màng não cánh bé xương bướm phải kích thước khoảng 4 cm nằm ở nền sọ trước, ngay sát dây thần kinh thị giác và giao thoa thị giác.

Các bác sĩ cho biết, đây là một trong những vị trí khó nhất trong phẫu thuật thần kinh. Khối u không chỉ chèn ép dây thần kinh thị giác mà còn đẩy lệch nhu mô não, lan vào đỉnh hốc mắt, đồng thời bao quanh hơn một nửa chu vi động mạch cảnh trong phải và nằm sát nhiều cấu trúc thần kinh quan trọng. Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh không chỉ có nguy cơ mất thị lực cả hai mắt mà còn có thể bị đột quỵ, yếu liệt hoặc rối loạn ngôn ngữ do khối u tiếp tục phát triển và chèn ép các mạch máu nuôi não.

Bác sĩ đang phẫu thuật loại bỏ u màng não cho bà Hoa bằng kính vi phẫu (Ảnh: BVCC)

Ca phẫu thuật được xác định khó khăn bởi chỉ cần sai lệch vài milimet trong quá trình phẫu thuật cũng có thể làm tổn thương dây thần kinh thị giác hoặc các mạch máu quan trọng. Do đó, ê-kíp quyết định ứng dụng đồng thời kính vi phẫu K.Zeiss Kinevo 900 tích hợp trí tuệ nhân tạo cùng hệ thống định vị thần kinh Navigation có hỗ trợ AI.

Trước phẫu thuật, toàn bộ dữ liệu MRI, CT và DTI được đưa vào hệ thống để tái tạo mô hình ba chiều của khối u cùng toàn bộ hệ thống dây thần kinh và mạch máu xung quanh. Nhờ đó, các bác sỹ có thể mô phỏng ca mổ ngay từ trước khi phẫu thuật, lựa chọn đường tiếp cận ngắn nhất, an toàn nhất và hạn chế tối đa tác động lên mô não lành.

Theo các bác sĩ, u màng não thường phát triển âm thầm trong nhiều năm. Những khối u xuất hiện ở nền sọ đặc biệt nguy hiểm vì có thể chèn ép dây thần kinh thị giác, dây thần kinh vận động và các mạch máu lớn của não.

Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường chỉ xuất hiện những biểu hiện không đặc hiệu như nhìn mờ một mắt, giảm thị lực, đau đầu kéo dài hoặc suy giảm trí nhớ nên rất dễ bỏ qua.

Các chuyên gia khuyến cáo, người dân không nên chủ quan nếu xuất hiện tình trạng giảm thị lực không rõ nguyên nhân, mất thị trường, đau đầu kéo dài hoặc các triệu chứng thần kinh bất thường. Việc thăm khám chuyên khoa và chụp cộng hưởng từ theo chỉ định giúp phát hiện sớm khối u, tạo cơ hội điều trị hiệu quả và bảo tồn tối đa chức năng thần kinh.

Sự kết hợp giữa kinh nghiệm của phẫu thuật viên và các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo, hệ thống định vị thần kinh và kính vi phẫu thế hệ mới đang góp phần nâng cao độ chính xác trong phẫu thuật thần kinh. AI không thay thế bác sỹ, nhưng trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng, giúp giảm nguy cơ tổn thương các cấu trúc quan trọng, mở thêm cơ hội bảo tồn thị lực và chất lượng sống cho người bệnh.