AI giúp dự đoán sớm nguy cơ tái phát ung thư vú
Một công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) mới được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) phê duyệt có khả năng đánh giá nguy cơ tái phát ung thư vú trong vòng 5-10 năm, hỗ trợ bác sĩ và bệnh nhân có thêm thông tin để lựa chọn phương án điều trị phù hợp.

Công nghệ AI hỗ trợ bác sĩ lập kế hoạch điều trị ung thư vú từ sớm. Ảnh: AI
Công cụ đó có tên TumorSight Risk, do công ty SimBioSys phát triển, sử dụng công nghệ của tập đoàn NVIDIA, có thể phân tích hình ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI) tuyến vú kết hợp với dữ liệu giải phẫu bệnh và thông tin lâm sàng để ước tính nguy cơ tái phát ung thư ở từng bệnh nhân.
Điểm đáng chú ý của công nghệ này là khả năng cung cấp thông tin đánh giá nguy cơ trước khi bệnh nhân phẫu thuật, trong khi một số xét nghiệm đánh giá nguy cơ hiện nay chỉ có thể thực hiện hoặc phát huy giá trị sau những bước nhất định trong quá trình điều trị.
Nhờ đó, bác sĩ có thêm cơ sở để trao đổi với người bệnh về các lựa chọn điều trị ngay từ giai đoạn đầu.
Theo nghiên cứu được đề cập trong báo cáo, các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu của 2.129 phụ nữ mắc ung thư vú giai đoạn đầu, có thụ thể hormone dương tính và HER2 âm tính.
Đây là nhóm bệnh chiếm khoảng 74% tổng số ca ung thư vú được chẩn đoán tại Mỹ, theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ.
Kết quả cho thấy, trong nhóm bệnh nhân được AI xếp vào nhóm nguy cơ thấp, 95,5% không tái phát ung thư trong vòng 5 năm. Tỉ lệ này ở nhóm nguy cơ cao là 89,6%.
Nghiên cứu cũng ghi nhận những bệnh nhân thuộc nhóm nguy cơ cao có nguy cơ tái phát cao hơn 3 lần so với nhóm nguy cơ thấp.
Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy rằng, cứ mỗi khi điểm đánh giá của AI tăng thêm 10 điểm, nguy cơ tái phát ung thư tương đối tăng 22%.
TumorSight Risk sử dụng hình ảnh MRI vú đã có trong hồ sơ chẩn đoán của bệnh nhân nên không cần chụp MRI thêm. AI sẽ phân tích hình ảnh để tìm ra những đặc điểm của khối u và các mô xung quanh, sau đó kết hợp với kết quả giải phẫu bệnh và các thông tin y tế liên quan.
Dựa trên những dữ liệu này, phần mềm chấm điểm nguy cơ từ 0 đến 100, chia bệnh nhân thành ba nhóm: Nguy cơ thấp, trung bình và cao. Đồng thời, hệ thống ước tính khả năng ung thư tái phát trong vòng 5-10 năm.
Đánh giá sớm nguy cơ tái phát giúp bác sĩ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp, cân bằng giữa hiệu quả và tác dụng phụ.
Kết quả từ TumorSight Risk kết hợp với các xét nghiệm và dữ liệu lâm sàng khác cũng hỗ trợ bác sĩ tư vấn cho bệnh nhân về lợi ích, rủi ro và ảnh hưởng của từng phương án điều trị đến chất lượng cuộc sống.
Đối với ung thư vú có thụ thể hormone dương tính, việc cân nhắc điều trị còn có thể kéo dài sau giai đoạn ban đầu, trong đó có quyết định tiếp tục liệu pháp hormone sau 5 năm.
Do đó, khả năng đánh giá nguy cơ tái phát có thể góp phần hỗ trợ các cuộc trao đổi giữa bác sĩ và bệnh nhân về kế hoạch chăm sóc lâu dài.
Trước đó, SimBioSys đã phát triển TumorSight Viz, một phần mềm sử dụng hình ảnh MRI để xây dựng mô hình 3D của khối u, hỗ trợ bác sĩ hình dung rõ hơn đặc điểm tổn thương trong quá trình lập kế hoạch phẫu thuật.
Hiện công nghệ TumorSight Risk đang được triển khai tại một số bệnh viện và trung tâm điều trị ung thư ở Mỹ. Công ty phát triển cũng đang làm việc với các chương trình bảo hiểm y tế công và doanh nghiệp bảo hiểm tư nhân nhằm mở rộng khả năng chi trả cho xét nghiệm.
Tuy nhiên, kết quả đánh giá của AI không thay thế các xét nghiệm chẩn đoán, đánh giá chuyên môn hay quyết định điều trị của bác sĩ.
Những số liệu nghiên cứu nêu trên phản ánh khả năng phân tầng nguy cơ ở nhóm bệnh nhân được khảo sát, không có nghĩa công cụ có thể dự đoán chính xác diễn biến bệnh ở mọi trường hợp.
Việc ứng dụng AI trong đánh giá nguy cơ tái phát được kỳ vọng góp phần thúc đẩy cá thể hóa điều trị ung thư vú, giúp bác sĩ có thêm thông tin để xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của từng bệnh nhân.
