AI khiến đại học Anh đau đầu: Đánh giá sinh viên ngày càng 'bất khả thi'
Khảo sát cho thấy có sinh viên sử dụng AI để hoàn thành bài đánh giá chỉ trong vài phút nhưng vẫn đạt điểm số tương đương với những người tự làm bài.

Ảnh minh họa
Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phổ biến đang đặt các trường đại học tại Anh trước thách thức lớn trong đánh giá kết quả học tập. Theo cuộc điều tra của Văn phòng Sinh viên Anh (Office for Students - OfS), nhiều giảng viên cho rằng AI đã khiến việc xác định năng lực thực sự của sinh viên thông qua bài tập và bài luận trở nên “gần như bất khả thi” trong một số lĩnh vực.
OfS cảnh báo, uy tín của các văn bằng đại học tại Anh đang bị đe dọa bởi tình trạng sử dụng AI tràn lan trong bài luận, luận văn và cả những kỳ thi được phép sử dụng tài liệu. Một số sinh viên cho biết bạn học của họ công khai sử dụng AI mà không bị giảng viên phát hiện.
Khi ChatGPT làm khó giảng đường đại học
Josh Fleming, Giám đốc chiến lược và triển khai của OfS nhận định, việc sử dụng AI trong giáo dục đại học đang tạo ra “rủi ro mang tính thế hệ đối với hệ thống hiện nay”, đe dọa quá trình học tập của sinh viên cũng như khả năng đánh giá năng lực người học của các cơ sở giáo dục.
Khảo sát cho thấy có sinh viên sử dụng AI để hoàn thành bài đánh giá chỉ trong vài phút nhưng vẫn đạt điểm số tương đương với những người tự làm bài. Một số trường hợp thậm chí không thể nhớ những chi tiết cơ bản về bài tập mà chính họ vừa nộp.
Một sinh viên tham gia nghiên cứu kể rằng đã nghe bạn học thừa nhận sử dụng ChatGPT để viết toàn bộ bài luận. Những người này không bị phát hiện, thậm chí có thể đạt điểm cao, nên tiếp tục sử dụng AI trong các bài tập tiếp theo.
Giảng viên cũng phản ánh tình trạng nhận được nhiều bài làm có nội dung tương tự, cùng sử dụng tài liệu tham khảo và có văn phong gần như giống hệt nhau. Một số người cho rằng phương thức đánh giá hiện hành không còn phù hợp, khó phản ánh chính xác kiến thức và kỹ năng thực sự của sinh viên.
Đại học Anh trước sức ép đổi mới cách thi và đánh giá
Trước thực trạng này, OfS cho rằng các trường cần nỗ lực hơn nữa để bảo đảm việc đánh giá phản ánh đúng năng lực người học, trong đó có việc tăng cường các hình thức đánh giá không sử dụng AI.
Người phát ngôn Universities UK, tổ chức đại diện cho 147 cơ sở giáo dục đại học, thừa nhận ngành giáo dục vẫn còn nhiều việc phải làm, song nhiều trường đã bắt đầu điều chỉnh phương thức đánh giá nhằm hạn chế nguy cơ lạm dụng công nghệ. Các biện pháp bao gồm tăng cường thi trực tiếp, thuyết trình, vấn đáp, đánh giá quá trình và tích hợp AI vào hoạt động đánh giá theo cách có kiểm soát.
Một số trường triển khai phương thức yêu cầu sinh viên phản biện, đánh giá hoặc chỉnh sửa nội dung do AI tạo ra. Những hình thức đánh giá dựa trên quá trình thực hiện cũng được áp dụng, theo đó sinh viên phải trình bày cụ thể cách thức nghiên cứu, xây dựng lập luận và hoàn thành bài làm, thay vì chỉ nộp sản phẩm cuối cùng. Đây được xem là cách giúp giảng viên đánh giá không chỉ kết quả mà còn cả quá trình tư duy và mức độ hiểu biết của sinh viên.
Báo cáo do OfS phối hợp với Advance HE, tổ chức phi lợi nhuận hoạt động trong lĩnh vực quản trị và giảng dạy đại học, thực hiện. Nghiên cứu phỏng vấn hơn 300 sinh viên và cán bộ tại 127 trường đại học, cao đẳng ở Anh trong năm nay nhằm tìm hiểu chính sách và thực tiễn sử dụng AI trong giảng dạy, đánh giá.
Trước kết quả của báo cáo, Bộ Giáo dục Anh đã yêu cầu các trường đại học nghiêm túc xem xét vấn đề, đồng thời đề nghị OfS thực thi hiệu quả các tiêu chuẩn hiện hành và nhanh chóng hoàn thiện khuôn khổ quản lý với những quy định rõ ràng, chặt chẽ về sử dụng AI.
